Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 8.41

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

8.41.1

अ॒स्मा ऊ॒ षु प्रभू॑तये॒ वरु॑णाय म॒रुद्भ्योऽर्चा॑ वि॒दुष्ट॑रेभ्यः ।
यो धी॒ता मानु॑षाणां प॒श्वो गा इ॑व॒ रक्ष॑ति॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

महान ऐश्वर्यासाठी वरुणाला, मरुतांना, अति ज्ञानी जनांना चांगली स्तुती गा. जो माणसांचे विचार आणि यज्ञ गुराख्याप्रमाणे राखतो — इतर सर्वांनी नम्र होवोत.

8.41.2

तमू॒ षु स॑म॒ना गि॒रा पि॑तॄ॒णां च॒ मन्म॑भिः नाभा॒कस्य॒ प्रश॑स्तिभिर् ।
यः सिन्धू॑ना॒मुपो॑द॒ये स॒प्तस्व॑सा॒ स म॑ध्य॒मो नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

त्यालाच एकत्र गाण्याने, पितरांच्या मंत्रांनी आणि नाभाकाच्या स्तुतींनी चांगले स्तवन करा. नद्यांच्या उदयाजवळ असलेला, सात भगिनी असलेला तो मध्यम — इतर सर्वांनी नमावे.

8.41.3

स क्षपः॒ परि॑ षस्वजे॒ न्यु॑स्रो मा॒यया॑ दधे॒ स विश्वं॒ परि॑ दर्श॒तः ।
तस्य॒ वेनी॒रनु॑ व्र॒तमु॒षस्ति॒स्रो अ॑वर्धय॒न्नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

तो रात्रींना सभोवती आलिंगन देतो; आपल्या मायेने उषांना स्थापतो. तेजस्वी तो सर्वांना वेढतो. त्याची तेजस्वी किरणे त्याच्या नियमाप्रमाणे तीन उषांना वाढवतात — इतर सर्वांनी नमावे.

8.41.4

यः क॒कुभो॑ निधार॒यः पृ॑थि॒व्यामधि॑ दर्श॒तः स माता॑ पू॒र्व्यं प॒दं ।
तद्वरु॑णस्य॒ सप्त्यं॒ स हि गो॒पा इ॒वेर्यो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

जो दिशांना धारण करतो, पृथ्वीवर तेजस्वी आहे — तीच माता; त्याचे प्राचीन पद तेच. ते वरुणाचे बल आहे; तो निश्चितच रक्षक आहे, गतिमानासारखा — इतर सर्वांनी नमावे.

8.41.5

यो ध॒र्ता भुव॑नानां॒ य उ॒स्राणा॑मपी॒च्या॑ वेद॒ नामा॑नि॒ गुह्या॑ ।
स क॒विः काव्या॑ पु॒रु रू॒पं द्यौरि॑व पुष्यति॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

जो सर्व लोकांचा धारक आहे, उषांची गुप्त नावे जाणतो — तो कवी; त्याची अनेक काव्यकर्मे आहेत. तो अनेक रूपे धारण करतो, द्युलोक पोषण करते तसे — इतर सर्वांनी नमावे.

8.41.6

यस्मि॒न्विश्वा॑नि॒ काव्या॑ च॒क्रे नाभि॑रिव श्रि॒ता त्रि॒तं जू॒ती स॑पर्यत ।
व्र॒जे गावो॒ न सं॒युजे॑ यु॒जे अश्वाँ॑ अयुक्षत॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

ज्याच्यात सर्व काव्यकर्मे नाभीप्रमाणे स्थित आहेत, त्यालाच तिसरे जन प्रेरणेने पूजतात. गोठ्यात गायी सोबत्यासह जुळतात तसे, त्यांनी घोडे जोखडाला जोडले — इतर सर्वांनी नमावे.

8.41.7

य आ॒स्वत्क॑ आ॒शये॒ विश्वा॑ जा॒तान्ये॑षां॒ परि॒ धामा॑नि॒ मर्मृ॑शद् ।
वरु॑णस्य पु॒रो गये॒ विश्वे॑ दे॒वा अनु॑ व्र॒तं नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

यांच्यामध्ये जे सर्व जन्मलेल्या प्राण्यांना आणि त्यांच्या निवासांना सभोवती पाहतो; वरुणाच्या पुढे जाण्यासाठी, सर्व देवांनी व्रतानुसार नमावे; इतरही, आणि समानही.

8.41.8

स स॑मु॒द्रो अ॑पी॒च्य॑स्तु॒रो द्यामि॑व रोहति॒ नि यदा॑सु॒ यजु॑र्द॒धे ।
स मा॒या अ॒र्चिना॑ प॒दास्तृ॑णा॒न्नाक॒मारु॑ह॒न्नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

तो समुद्र, अथांग आणि वेगवान, आकाशाकडे जसा चढतो तसा वर चढतो; यांच्यामध्ये यज्ञमंत्र ठेवतो तेव्हा. तो तेजस्वी पायाने मायांचा विस्तार करतो, स्वर्गावर आरूढ होतो. इतरही नमोत, आणि समानही.

8.41.9

यस्य॑ श्वे॒ता वि॑चक्ष॒णा ति॒स्रो भूमी॑रधिक्षि॒तः त्रिरुत्त॑राणि प॒प्रतु॑र् ।
वरु॑णस्य ध्रु॒वं सदः॒ स स॑प्ता॒नामि॑रज्यति॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

ज्याचे पांढरे, दूरदर्शी दोन तीन भूमींवर अधिष्ठित आहेत; ते दोन्ही उच्च लोक तीनदा विस्तारतात. वरुणाचे स्थिर आसन आहे; तो सातांमध्ये संचार करतो. इतरही नमोत, आणि समानही.

8.41.10

यः श्वे॒ताँ अधि॑निर्णिजश्च॒क्रे कृ॒ष्णाँ अनु॑ व्र॒ता स धाम॑ पू॒र्व्यं म॑मे ।
य स्क॒म्भेन॒ वि रोद॑सी अ॒जो न द्यामधा॑रय॒न्नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

ज्याने पांढरे आणि काळे आपल्या व्रतांनुसार निर्माण केले; त्याने प्रथम स्थान निर्माण केले. खांबाने द्युलोक आणि पृथ्वी वेगळी केली, जसा अजन्मा आकाशाला धरतो. इतरही नमोत, आणि समानही.