ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Bṛhadāraṇyaka 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.5.1
(मधुब्राह्मणम्)
इयं पृथिवी सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यै पृथिव्यै सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्यां पृथिव्यां तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यस्चायमध्यात्मं शारीरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१ ॥
(ಮಧುಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ಈ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೇನು. ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಜೇನು. ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಶರೀರದ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಸರ್ವ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.2
इमा आपः सर्वेषां भूतानां मधु ।
आसामपां सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमास्वप्सु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं रैतसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.२ ॥
ಈ ನೀರುಗಳು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೇನು. ಈ ನೀರುಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಜೇನು. ಈ ನೀರುಗಳಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ರೇತಸ್ಸಿನ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಸರ್ವ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.3
अयमग्निः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्याग्नेः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं वाङ्मयस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.३ ॥
ಈ ಅಗ್ನಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೇನು. ಈ ಅಗ್ನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಜೇನು. ಈ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಕಿನ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಸರ್ವ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.4
अयं वायुः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य वायोः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् वायौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं प्राणस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यमेव स योऽयमात्मा ।
इदं अमृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.४ ॥
ಈ ವಾಯುವು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮಧು. ಈ ವಾಯುವಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಮಧು. ಈ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣವಾದ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.5
अयमादित्यः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यादित्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नादित्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं चाक्षुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.५ ॥
ಈ ಆದಿತ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮಧು. ಈ ಆದಿತ್ಯನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಮಧು. ಈ ಆದಿತ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಕಣ್ಣಿನ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.6
इमा दिशः सर्वेषां भूतानां मधु ।
आसां दिशां सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमासु दिक्षु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं श्रौत्रः प्रातिश्रुत्कस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.६ ॥
ಈ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮಧು. ಈ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಮಧು. ಈ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೋತ್ರದ, ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.7
अयं चन्द्रः सर्वेषां भूतानां मध्व् ।
अस्य चन्द्रस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् चन्द्रे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं मानसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् ।
इदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.७ ॥
ಈ ಚಂದ್ರನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮಧು. ಈ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಮಧು. ಈ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಮನಸ್ಸಿನ ತೇಜೋಮಯ ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ; ಇದು ಅಮೃತ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.8
इयं विद्युत्सर्वेषां भूतानं मधु ।
अस्यै विद्युतः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्यां विद्युति तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं तैजसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.८ ॥
ಈ ಮಿಂಚು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೇನು. ಈ ಮಿಂಚಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಜೇನು. ಈ ಮಿಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ತೈಜಸ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷ, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದೆಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.9
अयं स्तनयित्नुः सर्वेषां भुतानां मधु ।
अस्य स्तनयित्नोः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्स्तनयित्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं शाब्दः सौवरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.९ ॥
ಈ ಗುಡುಗು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೇನು. ಈ ಗುಡುಗಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಜೇನು. ಈ ಗುಡುಗಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಶಾಬ್ದ, ಸೌವರ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷ, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದೆಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.10
अयमाकाशः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्याकाशस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नाकाशे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं हृद्याकाशस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१० ॥
ಈ ಆಕಾಶ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೇನು. ಈ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಜೇನು. ಈ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಹೃದಯಾಕಾಶ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷ, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದೆಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.11
अयं धर्मः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य धर्मस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् धर्मे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं धार्मस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.११ ॥
ಈ ಧರ್ಮ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಜೇನು. ಈ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಜೇನು. ಈ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಧಾರ್ಮ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷ, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದೆಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.12
इदं सत्यं सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य सत्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् सत्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं सात्यस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१२ ॥
ಈ ಸತ್ಯವು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಮಧು. ಈ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳೂ ಮಧು. ಈ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು ಯಾರೋ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಸತ್ಯದ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು ಯಾರೋ, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.13
इदं मानुषं सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य मानुषस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्मानुषे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं मानुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१३ ॥
ಈ ಮಾನುಷವು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಮಧು. ಈ ಮಾನುಷಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳೂ ಮಧು. ಈ ಮಾನುಷದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು ಯಾರೋ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನುಷನ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು ಯಾರೋ, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.14
अयमात्मा सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यात्मनः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नात्मनि तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमात्मा तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१४ ॥
ಈ ಆತ್ಮವು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಮಧು. ಈ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳೂ ಮಧು. ಈ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯ ಪುರುಷನು ಯಾರೋ, ತೇಜೋಮಯ, ಅಮೃತಮಯವಾದ ಈ ಆತ್ಮ ಯಾರೋ, ಅವನೇ ಈ ಆತ್ಮ. ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.15
स वा अयमात्मा सर्वेषां अधिपतिः सर्वेषां भूतानां राजा ।
तद्यथा रथनाभौ च रथनेमौ चाराः सर्वे समर्पिताः ।
एवमेवास्मिन्नात्मनि सर्वाणि भूतानि सर्वे देवाः सर्वे लोकाः सर्वे प्राणाः सर्व एत आत्मानः समर्पिताः ॥ २.५.१५ ॥
ಆ ಈ ಆತ್ಮನೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಧಿಪತಿ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಿಗೂ ರಾಜ. ರಥದ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಥದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಅರೆಗಳು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಈ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳು, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಗಳು, ಈ ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಗಳು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.16
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् तद्वां नरा सनये दंस उग्रमाविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् ।
दध्यङ्ह यन्मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाचेति ॥ २.५.१६ ॥
ಇದೇ ಆ ಮಧುವಿದ್ಯೆ; ದಧ್ಯಂಗ್ ಆಥರ್ವಣನು ಅಶ್ವಿನಿಯರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಋಷಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಓ ನರರೇ, ನಿಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಗುಡುಗು ಮಳೆಯನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುವಂತೆ. ದಧ್ಯಂಗ್ ಆಥರ್ವಣನು ಕುದುರೆಯ ತಲೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಧು ಇದೇ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.17
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् आथर्वणायाश्विनौ दधीचेऽश्व्यं शिरः प्रत्यैरयतम् ।
स वां मधु प्र वोचदृतायन् त्वाष्ट्रं यद्दस्रावपिकक्ष्यं वामिति ॥ २.५.१७ ॥
ಇದೇ ಆ ಮಧುವಿದ್ಯೆ; ದಧ್ಯಂಗ್ ಆಥರ್ವಣನು ಅಶ್ವಿನಿಯರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಋಷಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು: ಆಥರ್ವಣನಾದ ದಧೀಚಿಗಾಗಿ, ಓ ಅಶ್ವಿನಿಯರೇ, ನೀವು ಕುದುರೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿಸಿದಿರಿ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಅವನು ನಿಮಗೆ ಆ ಮಧುವನ್ನು ಹೇಳಿದನು, ತ್ವಷ್ಟೃದ ದಸ್ರರೇ, ನಿಮ್ಮ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿರುವ ಮಧು.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.18
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् पुरश्चक्रे द्विपदः पुरश्चक्रे चतुष्पदः ।
पुरः स पक्षी भुत्वा पुरः पुरुष आविशदिति ।
स वा अयं पुरुषः सर्वासु पूर्षु पुरिशयः ।
नैनेन किं चनानावृतम् ।
नैनेन किं चनासंवृतम् ॥ २.५.१८ ॥
ಇದೇ ಆ ಮಧುವಿದ್ಯೆ; ದಧ್ಯಂಗ್ ಆಥರ್ವಣನು ಅಶ್ವಿನಿಯರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಋಷಿ ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು: ಅವನು ಮೊದಲು ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ, ಮೊದಲು ಚತುಷ್ಪದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ, ಪುರುಷನಾಗಿ ಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಈ ಪುರುಷನು ಎಲ್ಲ ಪುರಗಳಲ್ಲಿ (ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ) ಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು. ಇವನಿಂದ ಏನೂ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಇವನಿಂದ ಏನೂ ಮರೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.19
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् रूपंरूपं प्रतिरूपो बभूव तदस्य रूपं प्रतिचक्षणाय ।
इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता ह्यस्य हरयः शता दशेति ।
अयं वै हरयोऽयं वै दश च सहस्रणि बहूनि चानन्तानि च ।
तदेतद्ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यम् ।
अयमात्मा ब्रह्म सर्वानुभूः ।
इत्यनुशासनम् ॥ २.५.१९ ॥
ಇದೇ ಆ ಮಧುವಿದ್ಯೆ; ದಧ್ಯಂಗ್ ಆಥರ್ವಣನು ಅಶ್ವಿನಿಯರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಋಷಿ ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು: ರೂಪರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನಗೆ ತಕ್ಕ ರೂಪವಾದನು; ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಲು. ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಹರಿಗಳು ನೂರು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವೇ ಹರಿಗಳು; ಇವೇ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು, ಅನೇಕ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವು. ಈ ಬ್ರಹ್ಮ ಮೊದಲಿಲ್ಲದದು, ನಂತರವಿಲ್ಲದದು, ಒಳಗಿಲ್ಲದದು, ಹೊರಗಿಲ್ಲದದು. ಈ ಆತ್ಮವೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸರ್ವಾನುಭವಿ. ಇದೇ ಉಪದೇಶ.