ഉപനിഷത്തുകൾ · Bṛhadāraṇyaka 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.5.1
(मधुब्राह्मणम्)
इयं पृथिवी सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यै पृथिव्यै सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्यां पृथिव्यां तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यस्चायमध्यात्मं शारीरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१ ॥
(മധുബ്രാഹ്മണം) ഈ ഭൂമി സകല ജീവികൾക്കും തേൻ ആകുന്നു. ഈ ഭൂമിക്ക് സകല ജീവികളും തേൻ ആകുന്നു. ഈ ഭൂമിയിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും, ശരീരത്തിലെ അധ്യാത്മമായ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും ഇവനാകുന്നു ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് സർവ്വം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.2
इमा आपः सर्वेषां भूतानां मधु ।
आसामपां सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमास्वप्सु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं रैतसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.२ ॥
ഈ ജലങ്ങൾ സകല ജീവികൾക്കും തേൻ ആകുന്നു. ഈ ജലങ്ങൾക്ക് സകല ജീവികളും തേൻ ആകുന്നു. ഈ ജലങ്ങളിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും, അധ്യാത്മമായി രേതസ്സിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും ഇവനാകുന്നു ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് സർവ്വം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.3
अयमग्निः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्याग्नेः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं वाङ्मयस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.३ ॥
ഈ അഗ്നി സകല ജീവികൾക്കും തേൻ ആകുന്നു. ഈ അഗ്നിക്ക് സകല ജീവികളും തേൻ ആകുന്നു. ഈ അഗ്നിയിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും, അധ്യാത്മമായി വാക്കിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും ഇവനാകുന്നു ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് സർവ്വം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.4
अयं वायुः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य वायोः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् वायौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं प्राणस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यमेव स योऽयमात्मा ।
इदं अमृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.४ ॥
ഈ വായു സകല ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ വായുവിന് സകല ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ വായുവിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും, അധ്യാത്മത്തിലുള്ള പ്രാണനായ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും അവൻ തന്നെയാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് സർവ്വം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.5
अयमादित्यः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यादित्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नादित्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं चाक्षुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.५ ॥
ഈ ആദിത്യൻ സകല ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ ആദിത്യന് സകല ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ ആദിത്യനിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും, അധ്യാത്മത്തിലുള്ള ചാക്ഷുഷനായ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും അവൻ തന്നെയാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് സർവ്വം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.6
इमा दिशः सर्वेषां भूतानां मधु ।
आसां दिशां सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमासु दिक्षु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं श्रौत्रः प्रातिश्रुत्कस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.६ ॥
ഈ ദിക്കുകൾ സകല ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ ദിക്കുകൾക്ക് സകല ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ ദിക്കുകളിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും, അധ്യാത്മത്തിലുള്ള ശ്രോത്രമായ, പ്രതിശ്രുത്കമായ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും അവൻ തന്നെയാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് സർവ്വം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.7
अयं चन्द्रः सर्वेषां भूतानां मध्व् ।
अस्य चन्द्रस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् चन्द्रे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं मानसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् ।
इदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.७ ॥
ഈ ചന്ദ്രൻ സകല ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ ചന്ദ്രന് സകല ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ ചന്ദ്രനിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും, അധ്യാത്മത്തിലുള്ള മാനസമായ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷനും അവൻ തന്നെയാണ് ഈ ആത്മാവ്; ഇത് അമൃതം. ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് സർവ്വം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.8
इयं विद्युत्सर्वेषां भूतानं मधु ।
अस्यै विद्युतः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्यां विद्युति तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं तैजसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.८ ॥
ഈ മിന്നൽ സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ മിന്നലിന് സർവ ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ മിന്നലിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ, അധ്യാത്മത്തിലെ തൈജസ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ, അവൻ തന്നെയാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇതാണ് അമൃതം, ഇതാണ് ബ്രഹ്മം, ഇതെല്ലാമാണ്.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.9
अयं स्तनयित्नुः सर्वेषां भुतानां मधु ।
अस्य स्तनयित्नोः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्स्तनयित्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं शाब्दः सौवरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.९ ॥
ഈ ഇടിമുഴക്കം സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ ഇടിമുഴക്കത്തിന് സർവ ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ ഇടിമുഴക്കത്തിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ, അധ്യാത്മത്തിലെ ശാബ്ദനും സൗവരനും തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ, അവൻ തന്നെയാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇതാണ് അമൃതം, ഇതാണ് ബ്രഹ്മം, ഇതെല്ലാമാണ്.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.10
अयमाकाशः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्याकाशस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नाकाशे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं हृद्याकाशस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१० ॥
ഈ ആകാശം സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ ആകാശത്തിന് സർവ ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ ആകാശത്തിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ, അധ്യാത്മത്തിലെ ഹൃദയാകാശമായ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ, അവൻ തന്നെയാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇതാണ് അമൃതം, ഇതാണ് ബ്രഹ്മം, ഇതെല്ലാമാണ്.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.11
अयं धर्मः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य धर्मस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् धर्मे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं धार्मस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.११ ॥
ഈ ധർമ്മം സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ ധർമ്മത്തിന് സർവ ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ ധർമ്മത്തിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ, അധ്യാത്മത്തിലെ ധാർമ്മന്റെ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ, അവൻ തന്നെയാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇതാണ് അമൃതം, ഇതാണ് ബ്രഹ്മം, ഇതെല്ലാമാണ്.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.12
इदं सत्यं सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य सत्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् सत्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं सात्यस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१२ ॥
ഈ സത്യം സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ സത്യത്തിന് സർവ ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ സത്യത്തിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ ആരോ, അധ്യാത്മത്തിലുള്ള സത്യത്തിന്റെ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ ആരോ, അവനാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് എല്ലാം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.13
इदं मानुषं सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य मानुषस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्मानुषे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं मानुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१३ ॥
ഈ മാനുഷം സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ മാനുഷത്തിന് സർവ ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ മാനുഷത്തിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ ആരോ, അധ്യാത്മത്തിലുള്ള മാനുഷന്റെ തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ ആരോ, അവനാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് എല്ലാം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.14
अयमात्मा सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यात्मनः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नात्मनि तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमात्मा तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१४ ॥
ഈ ആത്മാവ് സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മധുവാണ്. ഈ ആത്മാവിന് സർവ ഭൂതങ്ങളും മധുവാണ്. ഈ ആത്മാവിലുള്ള തേജോമയനും അമൃതമയനുമായ പുരുഷൻ ആരോ, തേജോമയവും അമൃതമയവുമായ ഈ ആത്മാവ് ആരോ, അവനാണ് ഈ ആത്മാവ്. ഇത് അമൃതം, ഇത് ബ്രഹ്മം, ഇത് എല്ലാം.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.15
स वा अयमात्मा सर्वेषां अधिपतिः सर्वेषां भूतानां राजा ।
तद्यथा रथनाभौ च रथनेमौ चाराः सर्वे समर्पिताः ।
एवमेवास्मिन्नात्मनि सर्वाणि भूतानि सर्वे देवाः सर्वे लोकाः सर्वे प्राणाः सर्व एत आत्मानः समर्पिताः ॥ २.५.१५ ॥
ആ ഈ ആത്മാവ് തന്നെ സർവർക്കും അധിപതിയും സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും രാജാവും. രഥചക്രത്തിന്റെ നാഭിയിലും വക്കിലും എല്ലാ ആരക്കാലുകളും ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ ആത്മാവിൽ സർവ ഭൂതങ്ങളും, സർവ ദേവന്മാരും, സർവ ലോകങ്ങളും, സർവ പ്രാണങ്ങളും, ഈ സർവ ആത്മാക്കളും ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.16
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् तद्वां नरा सनये दंस उग्रमाविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् ।
दध्यङ्ह यन्मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाचेति ॥ २.५.१६ ॥
ഇതാണ് ആ മധുവിദ്യ; ദധ്യങ് ആഥർവണൻ അശ്വിനികളോട് ഇത് പറഞ്ഞു. ഋഷി അത് ദർശിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ഹേ നരന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ഉഗ്രകർമ്മം ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, ഇടി മഴയെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ. ദധ്യങ് ആഥർവണൻ കുതിരത്തലയോടെ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞ മധുവും ഇതുതന്നെ.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.17
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् आथर्वणायाश्विनौ दधीचेऽश्व्यं शिरः प्रत्यैरयतम् ।
स वां मधु प्र वोचदृतायन् त्वाष्ट्रं यद्दस्रावपिकक्ष्यं वामिति ॥ २.५.१७ ॥
ഇതാണ് ആ മധുവിദ്യ; ദധ്യങ് ആഥർവണൻ അശ്വിനികളോട് ഇത് പറഞ്ഞു. ഋഷി അത് ദർശിച്ച് പറഞ്ഞു: ആഥർവണനായ ദധീചിക്കുവേണ്ടി, ഹേ അശ്വിനികളേ, നിങ്ങൾ കുതിരത്തല വീണ്ടും ഘടിപ്പിച്ചു. സത്യം അന്വേഷിച്ച് അദ്ദേഹം നിങ്ങളോട് ആ മധു പറഞ്ഞു, ത്വഷ്ടാവിന്റേതായ, ഹേ ദസ്രന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ കക്ഷത്തിലുള്ള മധു.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.18
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् पुरश्चक्रे द्विपदः पुरश्चक्रे चतुष्पदः ।
पुरः स पक्षी भुत्वा पुरः पुरुष आविशदिति ।
स वा अयं पुरुषः सर्वासु पूर्षु पुरिशयः ।
नैनेन किं चनानावृतम् ।
नैनेन किं चनासंवृतम् ॥ २.५.१८ ॥
ഇതാണ് ആ മധുവിദ്യ; ദധ്യങ് ആഥർവണൻ അശ്വിനികളോട് ഇത് പറഞ്ഞു. ഋഷി ദർശിച്ച് പറഞ്ഞു: അവൻ മുമ്പ് ദ്വിപദങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു, മുമ്പ് ചതുഷ്പദങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു. പക്ഷിയായി മുമ്പ് പ്രവേശിച്ചു, പുരുഷനായി മുമ്പ് പ്രവേശിച്ചു. ഈ പുരുഷൻ എല്ലാ പുരങ്ങളിലും (ശരീരങ്ങളിലും) പുരത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ. ഇവനാൽ ഒന്നും മറയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല; ഇവനാൽ ഒന്നും മൂടപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
Bṛhadāraṇyaka 2.5.19
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् रूपंरूपं प्रतिरूपो बभूव तदस्य रूपं प्रतिचक्षणाय ।
इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता ह्यस्य हरयः शता दशेति ।
अयं वै हरयोऽयं वै दश च सहस्रणि बहूनि चानन्तानि च ।
तदेतद्ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यम् ।
अयमात्मा ब्रह्म सर्वानुभूः ।
इत्यनुशासनम् ॥ २.५.१९ ॥
ഇതാണ് ആ മധുവിദ്യ; ദധ്യങ് ആഥർവണൻ അശ്വിനികളോട് ഇത് പറഞ്ഞു. ഋഷി ദർശിച്ച് പറഞ്ഞു: ഓരോ രൂപത്തിലും അവൻ തനിക്കനുയോജ്യമായ രൂപമായി; അവന്റെ രൂപം കാണിക്കാൻ. ഇന്ദ്രൻ തന്റെ മായകളാൽ അനേകരൂപങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവന്റെ ഹരികൾ നൂറും പത്തും പൂട്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയാണ് ഹരികൾ; ഇവയാണ് പത്തും ആയിരങ്ങളും അനേകവും അനന്തവും. ഈ ബ്രഹ്മം മുൻപില്ലാത്തത്, പിൻപില്ലാത്തത്, അകത്തില്ലാത്തത്, പുറത്തില്ലാത്തത്. ഈ ആത്മാവ് ബ്രഹ്മം, സർവാനുഭവിതാവ്. ഇതാണ് ഉപദേശം.