ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Bṛhadāraṇyaka 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.5.1
(मधुब्राह्मणम्)
इयं पृथिवी सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यै पृथिव्यै सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्यां पृथिव्यां तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यस्चायमध्यात्मं शारीरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१ ॥
(ਮਧੂਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਦ ਹੈ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸ਼ਹਿਦ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦਾ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.2
इमा आपः सर्वेषां भूतानां मधु ।
आसामपां सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमास्वप्सु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं रैतसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.२ ॥
ਇਹ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਦ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸ਼ਹਿਦ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਰੇਤਸ ਦਾ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.3
अयमग्निः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्याग्नेः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं वाङ्मयस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.३ ॥
ਇਹ ਅਗਨੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਦ ਹੈ। ਇਸ ਅਗਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸ਼ਹਿਦ ਹਨ। ਇਸ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਵਾਣੀ ਵਾਲਾ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.4
अयं वायुः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य वायोः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् वायौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं प्राणस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यमेव स योऽयमात्मा ।
इदं अमृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.४ ॥
ਇਹ ਵਾਯੂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਯੂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਰੂਪ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.5
अयमादित्यः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यादित्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नादित्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं चाक्षुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.५ ॥
ਇਹ ਆਦਿੱਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਆਦਿੱਤ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਸ ਆਦਿੱਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਨੇਤਰ ਦਾ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.6
इमा दिशः सर्वेषां भूतानां मधु ।
आसां दिशां सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमासु दिक्षु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं श्रौत्रः प्रातिश्रुत्कस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.६ ॥
ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਦਾ, ਪ੍ਰਤਿਧੁਨੀ ਰੂਪ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.7
अयं चन्द्रः सर्वेषां भूतानां मध्व् ।
अस्य चन्द्रस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् चन्द्रे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं मानसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् ।
इदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.७ ॥
ਇਹ ਚੰਦਰਮਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਚੰਦਰਮਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਸ ਚੰਦਰਮਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦਾ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.8
इयं विद्युत्सर्वेषां भूतानं मधु ।
अस्यै विद्युतः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्यां विद्युति तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं तैजसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.८ ॥
ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਜਲੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਸ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ, ਅਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੈਜਸ, ਤੇਜੋਮਯ, ਅਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.9
अयं स्तनयित्नुः सर्वेषां भुतानां मधु ।
अस्य स्तनयित्नोः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्स्तनयित्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं शाब्दः सौवरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.९ ॥
ਇਹ ਗਰਜ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਗਰਜ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਸ ਗਰਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ, ਅਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼ਾਬਦ, ਸੌਵਰ, ਤੇਜੋਮਯ, ਅਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.10
अयमाकाशः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्याकाशस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नाकाशे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं हृद्याकाशस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१० ॥
ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਆਕਾਸ਼ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਸ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ, ਅਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਿਰਦਯਾਕਾਸ਼, ਤੇਜੋਮਯ, ਅਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.11
अयं धर्मः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य धर्मस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् धर्मे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं धार्मस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.११ ॥
ਇਹ ਧਰਮ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਧਰਮ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜੋਮਯ, ਅਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਾਰਮ, ਤੇਜੋਮਯ, ਅਮ੍ਰਿਤਮਯ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.12
इदं सत्यं सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य सत्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् सत्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं सात्यस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१२ ॥
ਇਹ ਸੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਦਾ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.13
इदं मानुषं सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य मानुषस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्मानुषे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं मानुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१३ ॥
ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.14
अयमात्मा सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यात्मनः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नात्मनि तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमात्मा तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१४ ॥
ਇਹ ਆਤਮਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਧੂ ਹੈ। ਇਸ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਧੂ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਜੋਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.15
स वा अयमात्मा सर्वेषां अधिपतिः सर्वेषां भूतानां राजा ।
तद्यथा रथनाभौ च रथनेमौ चाराः सर्वे समर्पिताः ।
एवमेवास्मिन्नात्मनि सर्वाणि भूतानि सर्वे देवाः सर्वे लोकाः सर्वे प्राणाः सर्व एत आत्मानः समर्पिताः ॥ २.५.१५ ॥
ਉਹ ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰੱਥ ਦੀ ਨਾਭੀ ਅਤੇ ਨੇਮੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਤੀਲੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਤਮੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.16
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् तद्वां नरा सनये दंस उग्रमाविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् ।
दध्यङ्ह यन्मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाचेति ॥ २.५.१६ ॥
ਇਹ ਉਹ ਮਧੂ-ਵਿੱਦਿਆ ਹੈ; ਦਧਿਅੰਗ ਆਥਰਵਣ ਨੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਨਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਉਗਰ ਕਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਜ ਮੀਂਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦਧਿਅੰਗ ਆਥਰਵਣ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਮਧੂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਇਹੀ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.17
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् आथर्वणायाश्विनौ दधीचेऽश्व्यं शिरः प्रत्यैरयतम् ।
स वां मधु प्र वोचदृतायन् त्वाष्ट्रं यद्दस्रावपिकक्ष्यं वामिति ॥ २.५.१७ ॥
ਇਹ ਉਹ ਮਧੂ-ਵਿੱਦਿਆ ਹੈ; ਦਧਿਅੰਗ ਆਥਰਵਣ ਨੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ: ਆਥਰਵਣ ਦਧੀਚ ਲਈ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਘੋੜੇ ਦਾ ਸਿਰ ਮੁੜ ਜੋੜਿਆ। ਸੱਚ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਮਧੂ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦਸ੍ਰਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.18
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् पुरश्चक्रे द्विपदः पुरश्चक्रे चतुष्पदः ।
पुरः स पक्षी भुत्वा पुरः पुरुष आविशदिति ।
स वा अयं पुरुषः सर्वासु पूर्षु पुरिशयः ।
नैनेन किं चनानावृतम् ।
नैनेन किं चनासंवृतम् ॥ २.५.१८ ॥
ਇਹ ਉਹ ਮਧੂ-ਵਿੱਦਿਆ ਹੈ; ਦਧਿਅੰਗ ਆਥਰਵਣ ਨੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ, ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ। ਪੰਛੀ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪੁਰਖ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੁਰਖ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਂ (ਸਰੀਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਢੱਕਿਆ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.19
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् रूपंरूपं प्रतिरूपो बभूव तदस्य रूपं प्रतिचक्षणाय ।
इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता ह्यस्य हरयः शता दशेति ।
अयं वै हरयोऽयं वै दश च सहस्रणि बहूनि चानन्तानि च ।
तदेतद्ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यम् ।
अयमात्मा ब्रह्म सर्वानुभूः ।
इत्यनुशासनम् ॥ २.५.१९ ॥
ਇਹ ਉਹ ਮਧੂ-ਵਿੱਦਿਆ ਹੈ; ਦਧਿਅੰਗ ਆਥਰਵਣ ਨੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ: ਰੂਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੋਇਆ; ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ। ਇੰਦਰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਹਰੀ ਸੌ ਅਤੇ ਦਸ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਹਰੀ; ਇਹੀ ਦਸ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਬਹੁਤ ਅਤੇ ਅਨੰਤ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਅਗੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਿੱਛੋਂ ਰਹਿਤ, ਅੰਦਰੋਂ ਰਹਿਤ, ਬਾਹਰੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸਰਬਾਨੁਭਵੀ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ।