ଉପନିଷଦ · Bṛhadāraṇyaka 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.5.1
(मधुब्राह्मणम्)
इयं पृथिवी सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यै पृथिव्यै सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्यां पृथिव्यां तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यस्चायमध्यात्मं शारीरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१ ॥
(ମଧୁବ୍ରାହ୍ମଣ) ଏହି ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧୁ। ଏହି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧୁ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ଶରୀରର ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.2
इमा आपः सर्वेषां भूतानां मधु ।
आसामपां सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमास्वप्सु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं रैतसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.२ ॥
ଏହି ଜଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧୁ। ଏହି ଜଳର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧୁ। ଏହି ଜଳରେ ଥିବା ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ରେତସର ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.3
अयमग्निः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्याग्नेः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं वाङ्मयस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.३ ॥
ଏହି ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧୁ। ଏହି ଅଗ୍ନିର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧୁ। ଏହି ଅଗ୍ନିରେ ଥିବା ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ବାଣୀମୟ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.4
अयं वायुः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य वायोः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् वायौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं प्राणस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यमेव स योऽयमात्मा ।
इदं अमृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.४ ॥
ଏହି ବାୟୁ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ମଧୁ। ଏହି ବାୟୁ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭୂତ ମଧୁ। ଏହି ବାୟୁରେ ଥିବା ତେଜୋମୟ ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ପ୍ରାଣରୂପୀ ତେଜୋମୟ ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.5
अयमादित्यः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यादित्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नादित्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं चाक्षुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.५ ॥
ଏହି ଆଦିତ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ମଧୁ। ଏହି ଆଦିତ୍ୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭୂତ ମଧୁ। ଏହି ଆଦିତ୍ୟରେ ଥିବା ତେଜୋମୟ ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ଚକ୍ଷୁର ତେଜୋମୟ ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.6
इमा दिशः सर्वेषां भूतानां मधु ।
आसां दिशां सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमासु दिक्षु तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं श्रौत्रः प्रातिश्रुत्कस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.६ ॥
ଏହି ଦିଗସବୁ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ମଧୁ। ଏହି ଦିଗସବୁ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭୂତ ମଧୁ। ଏହି ଦିଗସବୁରେ ଥିବା ତେଜୋମୟ ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ କର୍ଣ୍ଣର, ପ୍ରତିଧ୍ୱନିରୂପୀ ତେଜୋମୟ ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.7
अयं चन्द्रः सर्वेषां भूतानां मध्व् ।
अस्य चन्द्रस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् चन्द्रे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं मानसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मेदममृतम् ।
इदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.७ ॥
ଏହି ଚନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ମଧୁ। ଏହି ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭୂତ ମଧୁ। ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ତେଜୋମୟ ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ମନର ତେଜୋମୟ ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା; ଏହା ଅମୃତ। ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.8
इयं विद्युत्सर्वेषां भूतानं मधु ।
अस्यै विद्युतः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्यां विद्युति तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं तैजसस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.८ ॥
ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧୁ। ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧୁ। ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ରେ ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ଯେଉଁ ତୈଜସ, ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.9
अयं स्तनयित्नुः सर्वेषां भुतानां मधु ।
अस्य स्तनयित्नोः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्स्तनयित्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं शाब्दः सौवरस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.९ ॥
ଏହି ଗର୍ଜନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧୁ। ଏହି ଗର୍ଜନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧୁ। ଏହି ଗର୍ଜନରେ ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ଯେଉଁ ଶାବ୍ଦ, ସୌବର, ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.10
अयमाकाशः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्याकाशस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नाकाशे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं हृद्याकाशस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१० ॥
ଏହି ଆକାଶ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧୁ। ଏହି ଆକାଶ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧୁ। ଏହି ଆକାଶରେ ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ଯେଉଁ ହୃଦୟାକାଶ, ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.11
अयं धर्मः सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य धर्मस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् धर्मे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं धार्मस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.११ ॥
ଏହି ଧର୍ମ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧୁ। ଏହି ଧର୍ମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧୁ। ଏହି ଧର୍ମରେ ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ଯେଉଁ ଧାର୍ମ, ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.12
इदं सत्यं सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य सत्यस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन् सत्ये तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं सात्यस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१२ ॥
ଏହି ସତ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ମଧୁ। ଏହି ସତ୍ୟର ସମସ୍ତ ଭୂତ ମଧୁ। ଏହି ସତ୍ୟରେ ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ସତ୍ୟର ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.13
इदं मानुषं सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्य मानुषस्य सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्मानुषे तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमध्यात्मं मानुषस्तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१३ ॥
ଏହି ମାନୁଷ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ମଧୁ। ଏହି ମାନୁଷର ସମସ୍ତ ଭୂତ ମଧୁ। ଏହି ମାନୁଷରେ ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମରେ ମାନୁଷର ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.14
अयमात्मा सर्वेषां भूतानां मधु ।
अस्यात्मनः सर्वाणि भूतानि मधु ।
यश्चायमस्मिन्नात्मनि तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषो यश्चायमात्मा तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषोऽयमेव स योऽयमात्मा ।
इदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम् ॥ २.५.१४ ॥
ଏହି ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ମଧୁ। ଏହି ଆତ୍ମାର ସମସ୍ତ ଭୂତ ମଧୁ। ଏହି ଆତ୍ମାରେ ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁ ତେଜୋମୟ, ଅମୃତମୟ ଏହି ଆତ୍ମା ଅଛି, ସେ ହିଁ ଏହି ଆତ୍ମା। ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.15
स वा अयमात्मा सर्वेषां अधिपतिः सर्वेषां भूतानां राजा ।
तद्यथा रथनाभौ च रथनेमौ चाराः सर्वे समर्पिताः ।
एवमेवास्मिन्नात्मनि सर्वाणि भूतानि सर्वे देवाः सर्वे लोकाः सर्वे प्राणाः सर्व एत आत्मानः समर्पिताः ॥ २.५.१५ ॥
ସେହି ଏହି ଆତ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଧିପତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ରାଜା। ରଥର ନାଭି ଓ ନେମିରେ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଅରା ସଂଯୁକ୍ତ ଥାଏ, ସେହିପରି ଏହି ଆତ୍ମାରେ ସମସ୍ତ ଭୂତ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଲୋକ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା ସଂଯୁକ୍ତ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.16
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् तद्वां नरा सनये दंस उग्रमाविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् ।
दध्यङ्ह यन्मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाचेति ॥ २.५.१६ ॥
ଏହା ସେହି ମଧୁବିଦ୍ୟା; ଦଧ୍ୟଙ୍ ଆଥର୍ବଣ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଏହା କହିଥିଲେ। ଋଷି ଏହା ଦେଖି କହିଲେ: ହେ ନରଦ୍ୱୟ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ଉଗ୍ର କର୍ମ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଯେପରି ମେଘଗର୍ଜନ ବର୍ଷା ପ୍ରକାଶ କରେ। ଦଧ୍ୟଙ୍ ଆଥର୍ବଣ ଅଶ୍ୱମସ୍ତକ ସହିତ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିଥିବା ମଧୁ ଏହା।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.17
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् आथर्वणायाश्विनौ दधीचेऽश्व्यं शिरः प्रत्यैरयतम् ।
स वां मधु प्र वोचदृतायन् त्वाष्ट्रं यद्दस्रावपिकक्ष्यं वामिति ॥ २.५.१७ ॥
ଏହା ସେହି ମଧୁବିଦ୍ୟା; ଦଧ୍ୟଙ୍ ଆଥର୍ବଣ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଏହା କହିଥିଲେ। ଋଷି ଦେଖି କହିଲେ: ଆଥର୍ବଣ ଦଧୀଚି ପାଇଁ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ତୁମେମାନେ ଅଶ୍ୱମସ୍ତକ ପୁନର୍ବାର ଯୋଡ଼ିଥିଲ। ସତ୍ୟ ଖୋଜିବା ସମୟରେ ସେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସେହି ମଧୁ କହିଲେ, ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ, ହେ ଦସ୍ରଗଣ, ଯାହା ତୁମ ବାହୁମୂଳରେ ଅଛି।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.18
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् पुरश्चक्रे द्विपदः पुरश्चक्रे चतुष्पदः ।
पुरः स पक्षी भुत्वा पुरः पुरुष आविशदिति ।
स वा अयं पुरुषः सर्वासु पूर्षु पुरिशयः ।
नैनेन किं चनानावृतम् ।
नैनेन किं चनासंवृतम् ॥ २.५.१८ ॥
ଏହା ସେହି ମଧୁବିଦ୍ୟା; ଦଧ୍ୟଙ୍ ଆଥର୍ବଣ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଏହା କହିଥିଲେ। ଋଷି ଦେଖି କହିଲେ: ସେ ପ୍ରଥମେ ଦ୍ୱିପଦ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ପ୍ରଥମେ ଚତୁଷ୍ପଦ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପୁରୁଷ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ପୁରୁଷ ସମସ୍ତ ପୁରରେ (ଶରୀରରେ) ପୁରରେ ଶୟନ କରେ। ଏଥିଦ୍ୱାରା କିଛି ଆବୃତ ନୁହେଁ; ଏଥିଦ୍ୱାରା କିଛି ଲୁକାୟିତ ନୁହେଁ।
Bṛhadāraṇyaka 2.5.19
इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच ।
तदेतदृषिः पश्यन्नवोचत् रूपंरूपं प्रतिरूपो बभूव तदस्य रूपं प्रतिचक्षणाय ।
इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता ह्यस्य हरयः शता दशेति ।
अयं वै हरयोऽयं वै दश च सहस्रणि बहूनि चानन्तानि च ।
तदेतद्ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यम् ।
अयमात्मा ब्रह्म सर्वानुभूः ।
इत्यनुशासनम् ॥ २.५.१९ ॥
ଏହା ସେହି ମଧୁବିଦ୍ୟା; ଦଧ୍ୟଙ୍ ଆଥର୍ବଣ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଏହା କହିଥିଲେ। ଋଷି ଦେଖି କହିଲେ: ରୂପ ରୂପରେ ସେ ନିଜର ଅନୁରୂପ ହେଲେ; ନିଜର ରୂପ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜର ମାୟାରେ ଅନେକ ରୂପରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ହରିମାନେ ଶହେ ଓ ଦଶ ଯୁକ୍ତ। ଏମାନେ ହିଁ ହରି; ଏମାନେ ହିଁ ଦଶ ଓ ହଜାର, ବହୁ ଓ ଅନନ୍ତ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ପୂର୍ବହୀନ, ପରହୀନ, ଅନ୍ତରହୀନ, ବାହ୍ୟହୀନ। ଏହି ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ, ସର୍ବାନୁଭବୀ। ଏହା ଉପଦେଶ।