ଉପନିଷଦ · Bṛhadāraṇyaka 3.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.8.1
(वाचक्नवीब्राह्मणं, अक्षरब्राह्मणं वा सृष्टिप्रवेशब्राह्मणम्)
अथ ह वाचक्नव्युवाच ब्राह्मणा भगवन्तो हन्ताहमिमं द्वौ प्रश्नौ प्रक्ष्यामि ।
तौ चेन्मे विवक्ष्यति ।
न वै जातु युष्माकमिमं कश्चिद्ब्रह्मोद्यं जेतेति ।
पृच्छ गार्गीति ॥ ३.८.१ ॥
ସେତେବେଳେ ବାଚକ୍ନବୀ କହିଲେ: ହେ ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ଠିକ୍, ମୁଁ ଏହାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବି। ସେ ଯଦି ମୋତେ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଏହି ବ୍ରହ୍ମବିଚାରରେ ମୋତେ ଜିତି ପାରିବେ ନାହିଁ। (ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କୁ:) ପଚାର, ଗାର୍ଗୀ।
Bṛhadāraṇyaka 3.8.2
सा होवाच अहं वै त्वा याज्ञवल्क्य यथा काश्यो वा वैदेहो वोग्रपुत्र उज्ज्यं धनुरधिज्यं कृत्वा द्वौ बाणवन्तौ सपत्नातिव्याधिनौ हस्ते कृत्वोपोत्तिष्ठेदेवमेवाहं त्वा द्वाभ्यां प्रश्नाभ्यामुपोदस्थाम् ।
तौ मे ब्रूहीति ।
पृच्छ गार्गीति ॥ ३.८.२ ॥
ସେ କହିଲେ: ହେ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, କାଶୀର କିମ୍ବା ବିଦେହର, ଉଗ୍ରକୁଳର ବୀର ଯେପରି ଧନୁରେ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଇ ଶତ୍ରୁ ବିଦ୍ଧକାରୀ ଦୁଇଟି ବାଣ ହାତରେ ଧରି ଠିଆ ହୁଏ, ସେହିପରି ମୁଁ ଦୁଇଟି ପ୍ରଶ୍ନ ନେଇ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ। (ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ:) ପଚାର, ଗାର୍ଗୀ।
Bṛhadāraṇyaka 3.8.3
सा होवाच यदूर्ध्वं याज्ञवल्क्य दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते कस्मिंस्तदोतं च प्रोतं चेति ॥ ३.८.३ ॥
ସେ ପଚାରିଲେ: ହେ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଦ୍ୟୁଲୋକର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଯାହା, ପୃଥିବୀର ତଳେ ଯାହା, ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟରେ ଯାହା, ଏବଂ ଯାହାକୁ ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ କୁହାଯାଏ, ତାହା କାହାଠାରେ ଓତପ୍ରୋତ?
Bṛhadāraṇyaka 3.8.4
स होवाच यदूर्ध्वं गार्गि दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षत आकाशे तदोतं च प्रोतं चेति ॥ ३.८.४ ॥
ସେ କହିଲେ: ହେ ଗାର୍ଗୀ, ଦ୍ୟୁଲୋକର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଯାହା, ପୃଥିବୀର ତଳେ ଯାହା, ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟରେ ଯାହା, ଏବଂ ଯାହାକୁ ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ କୁହାଯାଏ, ତାହା ଆକାଶରେ ଓତପ୍ରୋତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.8.5
सा होवच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्य यो म एतं व्यवोचोऽपरस्मै धारयस्वेति पृच्छ गार्गीति ॥ ३.८.५ ॥
ସେ କହିଲେ: ଯାଜ୍ଞବଳ୍କ୍ୟ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯାହା ମୋତେ କହିଲ, ତାହା ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଧାରଣ କର। ଗାର୍ଗୀ, ପଚାର।
Bṛhadāraṇyaka 3.8.6
सा होवाच यदूर्ध्वं याज्ञवल्क्य दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते कस्मिंस्तदोतं च प्रोतं चेति ॥ ३.८.६ ॥
ସେ କହିଲେ: ଯାଜ୍ଞବଳ୍କ୍ୟ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ, ଯାହା ପୃଥିବୀର ନିମ୍ନରେ, ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଲୋକସମୂହ ଓ ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ଯାହା — ତାହା କିସରେ ଆଡ଼ ଓ ଲମ୍ବରେ ବୁଣାଯାଇଛି?
Bṛhadāraṇyaka 3.8.7
स होवाच यदूर्ध्वं गार्गि दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षत आकाश एव तदोतं च प्रोतं चेति ।
कस्मिन्नु खल्वाकाश ओतश्च प्रोतश्चेति ॥ ३.८.७ ॥
ସେ କହିଲେ: ଗାର୍ଗୀ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ, ଯାହା ପୃଥିବୀର ନିମ୍ନରେ, ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଲୋକସମୂହ ଓ ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ଯାହା — ତାହା ଆକାଶରେ ହିଁ ଆଡ଼ ଓ ଲମ୍ବରେ ବୁଣାଯାଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେବେ ଏ ଆକାଶ କିସରେ ବୁଣାଯାଇଛି?
Bṛhadāraṇyaka 3.8.8
स होवाच एतद्वै तदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्त्यस्थूलमनण्वह्रस्वमदीर्घमलोहितमस्नेहमच्छायमतमोऽवाय्वनाकाशमसङ्गमरसमगन्धमचक्षुष्कमश्रोत्रमवागमनोऽतेजस्कमप्राणममुखमगात्रमनन्तरमबाह्यम् ।
न तदश्नाति किं चन ।
न तदश्नाति कश्चन ॥ ३.८.८ ॥
ସେ କହିଲେ: ଗାର୍ଗୀ, ଏହି ଅକ୍ଷରକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି: ସ୍ଥୂଳ ନୁହେଁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ନୁହେଁ, ହ୍ରସ୍ୱ ନୁହେଁ, ଦୀର୍ଘ ନୁହେଁ, ଲୋହିତ ନୁହେଁ, ସ୍ନେହହୀନ, ଛାୟାହୀନ, ଅନ୍ଧକାରହୀନ, ବାୟୁହୀନ, ଆକାଶହୀନ, ଅସଙ୍ଗ, ରସହୀନ, ଗନ୍ଧହୀନ, ଚକ୍ଷୁହୀନ, କର୍ଣ୍ଣହୀନ, ବାକ୍ହୀନ, ମନହୀନ, ତେଜହୀନ, ପ୍ରାଣହୀନ, ମୁଖହୀନ, ଶରୀରହୀନ, ଭିତରହୀନ, ବାହାରହୀନ। ତାହା କିଛି ଭୋଜନ କରେ ନାହିଁ; କେହି ତାହାକୁ ଭୋଜନ କରେ ନାହିଁ।
Bṛhadāraṇyaka 3.8.9
एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि सूर्यचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठतः ।
एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि द्यावापृथिव्यौ विधृते तिष्ठतः ।
एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि निमेषा मुहूर्ता अहोरात्राण्यर्धमासा मासा ऋतवः संवत्सरा इति विधृतास्तिष्ठन्ति ।
एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि प्राच्योऽन्या नद्यः स्यन्दन्ते श्वेतेभ्यः पर्वतेभ्यः प्रतीच्योऽन्या यां यां च दिशमनु ।
एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि मनुष्याः प्रशसन्ति यजमानं देवा दर्वीं पितरोऽन्वायत्ताः ॥ ३.८.९ ॥
ହେ ଗାର୍ଗୀ, ଏହି ଅକ୍ଷରର ଶାସନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ଧୃତ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଅକ୍ଷରର ଶାସନରେ ହେ ଗାର୍ଗୀ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ଧୃତ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଅକ୍ଷରର ଶାସନରେ ହେ ଗାର୍ଗୀ, ନିମେଷ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଦିନରାତି, ପକ୍ଷ, ମାସ, ଋତୁ, ସଂବତ୍ସର ଏଭଳି ଧୃତ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଅକ୍ଷରର ଶାସନରେ ହେ ଗାର୍ଗୀ, ପୂର୍ବରେ ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତରୁ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ପଶ୍ଚିମରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଦିଗରେ। ଏହି ଅକ୍ଷରର ଶାସନରେ ହେ ଗାର୍ଗୀ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଦର୍ବୀର, ପିତୃଗଣ ଆଶ୍ରିତ ଅଛନ୍ତି।
Bṛhadāraṇyaka 3.8.10
वा अक्षरस्य्
यो वा एतदक्षरं गार्ग्यविदित्वास्मिंल्लोके जुहोति यजते तपस्तप्यते बहूनि वर्षसहस्राण्यन्तवदेवास्य तद्भवति
यो वा एतदक्षरमविदित्वा गार्ग्यविदित्वास्माल्लोकात्प्रैति स कृपणः ।
अथ य एतदक्षरं गार्गि विदित्वास्माल्लोकात्प्रैति स ब्राह्मणः ॥ ३.८.१० ॥
ହେ ଗାର୍ଗୀ, ଯିଏ ଏହି ଅକ୍ଷରକୁ ନ ଜାଣି ଏ ଲୋକରେ ହୋମ କରେ, ଯଜ୍ଞ କରେ, ତପସ୍ୟା କରେ, ବହୁ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରେ, ତାହାର ସେହି କର୍ମ ନଶ୍ୱରର ହିଁ ହୁଏ। ହେ ଗାର୍ଗୀ, ଯିଏ ଏହି ଅକ୍ଷରକୁ ନ ଜାଣି ଏ ଲୋକରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ, ସେ କୃପଣ। କିନ୍ତୁ ହେ ଗାର୍ଗୀ, ଯିଏ ଏହି ଅକ୍ଷରକୁ ଜାଣି ଏ ଲୋକରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
Bṛhadāraṇyaka 3.8.11
तद्वा एतदक्षरं गार्ग्यदृष्टं द्रष्ट्रश्रुतं श्रोत्रमतं मन्त्रविज्ञातं विज्ञातृ ।
नान्यदतोऽस्ति द्रष्टृ ।
नान्यदतोऽस्ति श्रोतृ ।
नान्यदतोऽस्ति मन्तृ ।
नान्यदतोऽस्ति विज्ञातृ ।
एतस्मिन्नु खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च ॥ ३.८.११ ॥
ହେ ଗାର୍ଗୀ, ସେ ଏହି ଅକ୍ଷର ଅଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ ହେଁ ଦ୍ରଷ୍ଟା; ଅଶ୍ରୁତ ହେଲେ ହେଁ ଶ୍ରୋତା; ଅମତ ହେଲେ ହେଁ ମନ୍ତା; ଅବିଜ୍ଞାତ ହେଲେ ହେଁ ବିଜ୍ଞାତା। ଏଥିରୁ ଭିନ୍ନ ଦ୍ରଷ୍ଟା ନାହିଁ, ଏଥିରୁ ଭିନ୍ନ ଶ୍ରୋତା ନାହିଁ, ଏଥିରୁ ଭିନ୍ନ ମନ୍ତା ନାହିଁ, ଏଥିରୁ ଭିନ୍ନ ବିଜ୍ଞାତା ନାହିଁ। ଏହି ଅକ୍ଷରରେ ହିଁ, ହେ ଗାର୍ଗୀ, ଆକାଶ ବୁଣାର ସୂତାପରି ଓତପ୍ରୋତ।
Bṛhadāraṇyaka 3.8.12
सा होवाच ब्राह्मणा भगवन्तस्तदेव बहु मन्यध्वं यदस्मान्नमस्कारेण मुच्येध्वम् ।
न वै जातु युष्माकमिमं कश्चिद्ब्रह्मोद्यं जेतेति ।
ततो ह वाचक्नव्युपरराम ॥ ३.८.१२ ॥
ସେ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ପୂଜ୍ୟଗଣ, ଆପଣମାନେ ଏହାକୁ ହିଁ ବହୁ ମାନନ୍ତୁ ଯେ ଏହି ନମସ୍କାର ମାତ୍ରରେ ଆପଣମାନେ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ। କାରଣ ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ହେଁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମ-ବିଷୟକ ପ୍ରଶ୍ନରେ କେବେ ହେଁ ଜିତି ପାରିବେ ନାହିଁ। ତେବେ ବାଚକ୍ନବୀ ନୀରବ ହେଲେ।