Upanisad · Bṛhadāraṇyaka 4.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 4.2.1
जनको ह वैदेहः कूर्चादुपावसर्पन्नुवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्य ।
अनु मा शाधीति ।
स होवाच यथा वै सम्राण्महान्तमध्वानमेष्यन् रथं वा नावं वा समाददीतैवमेवैताभिरुपनिषद्भिः समाहितात्मासि ।
एवं वृन्दारक आढ्यः सन्नधीतवेद उक्तोपनिषत्क इतो विमुच्यमानः क्व गमिष्यसीति ।
नाहं तद्भगवन् वेद यत्र गमिष्यामीति ।
अथ वै तेऽहं तद्वक्ष्यामि यत्र गमिष्यसीति ।
ब्रवीतु भगवानिति ॥ ४.२.१ ॥
Janaka dari Videha bangkit dari tempat duduknya, mendekat, dan berkata: Salam hormat kepadamu, Yājñavalkya. Ajarilah aku. Ia berkata: Seperti seorang kaisar yang hendak memulai perjalanan jauh mengambil kereta atau perahu, demikianlah engkau, dengan Upaniṣad-Upaniṣad ini, menjadi berjiwa terkendali. Maka engkau yang mulia dan kaya, yang telah mempelajari Veda dan mengetahui Upaniṣad, ke manakah engkau pergi ketika dibebaskan dari sini? Yang mulia, aku tidak tahu ke mana aku akan pergi. Maka aku akan memberitahumu ke mana engkau akan pergi. Silakan yang mulia berbicara.
Bṛhadāraṇyaka 4.2.2
इन्धो ह वै नामैष योऽयं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषः ।
तं वा एतमिन्धं सन्तमिन्द्र इत्याचक्षते परोक्षेणैव ।
परोक्षप्रिया इव हि देवाः प्रत्यक्षद्विषः ॥ ४.२.२ ॥
Pribadi di mata kanan ini sesungguhnya bernama Indha, sang Penyala. Yang adalah sang Penyala itu mereka sebut Indra, hanya secara tidak langsung, sebab para dewa, seolah-olah, menyukai yang tak langsung dan memusuhi yang langsung.
Bṛhadāraṇyaka 4.2.3
अथैतद्वामेऽक्षणि पुरुषरूपमेषास्य पत्नी विराट् ।
तयोरेष संस्तावो य एषोऽन्तर्हृदय आकाशः ।
अथैनयोरेतदन्नं य एषोऽन्तर्हृदये लोहितपिण्डः ।
अथैनयोरेतत्प्रावरणं यदेतदन्तर्हृदये जालकमिव ।
अथैनयोरेषा सृतिः संचरणी यैषा हृदयादूर्ध्वा नाड्युच्चरति ।
यथा केशः सहस्रधा भिन्न एवमस्यैता हिता नाम नाड्योऽन्तर्हृदये प्रतिष्ठिता भवन्ति ।
एताभिर्वा एतदास्रवदास्रवति ।
तस्मादेष प्रविविक्ताहारतर इव भवत्यस्माच्छारीरादात्मनः ॥ ४.२.३ ॥
Kemudian, bentuk-orang di mata kirinya adalah istrinya Virāj. Tempat pertemuan keduanya adalah ruang di dalam hati. Makanan mereka adalah gumpalan merah di dalam hati. Penutup mereka adalah sesuatu di dalam hati yang menyerupai jala. Jalan gerak mereka adalah saluran yang naik dari hati ke atas. Seperti rambut yang terbelah menjadi seribu bagian, demikian saluran-salurannya yang disebut hitā berada di dalam hati. Melalui saluran-saluran itulah sari mengalir. Maka ia menjadi, seakan-akan, lebih sedikit makannya daripada ātman jasmani ini.
Bṛhadāraṇyaka 4.2.4
तस्य प्राची दिक्प्राञ्चः प्राणाः ।
दक्षिणा दिग्दक्षिणे प्राणाः ।
प्रतीची दिक्प्रत्यञ्चः प्राणाः ।
उदीची दिगुदञ्चः प्राणाः ।
ऊर्ध्वा दिगूर्ध्वाः प्राणाः ।
अवाची दिगवाञ्चः प्राणाः ।
सर्वा दिशः सर्वे प्राणाः ।
स एष नेति नेत्यात्मा ।
अगृह्यो न हि गृह्यते ।
अशीर्यो न हि शीर्यते ।
असङ्गो न हि सज्यते ।
असितो न व्यथते ।
न रिष्यति ।
अभयं वै जनक प्राप्तोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
स होवाच जनको वैदेहोऽभयं त्वा गच्छताद्याज्ञवल्क्य यो नो भगवन्नभयं वेदयसे ।
नमस्तेऽस्तु ।
इमे विदेहा अयमहमस्मीति ॥ ४.२.४ ॥
Bagi-Nya, penjuru timur adalah prana-prana yang bergerak maju; penjuru selatan adalah prana-prana selatan; penjuru barat adalah prana-prana yang kembali; penjuru utara adalah prana-prana yang naik; penjuru atas adalah prana-prana ke atas; penjuru bawah adalah prana-prana ke bawah; semua penjuru dan semua prana sesungguhnya adalah Dia. Dia adalah ātman ini: neti, neti — bukan ini, bukan ini. Dia tak terjangkau, karena Dia tidak dapat dipegang; tak binasa, karena Dia tidak dihancurkan; tak melekat, karena Dia tidak terikat; tak terikat, maka Dia tidak menderita dan tidak lenyap. Yājñavalkya berkata: 'Janaka, engkau telah mencapai ketiadaan takut.' Lalu Janaka, raja Videha, berkata: 'Semoga ketiadaan takut juga datang kepadamu, Yājñavalkya, engkau yang memperkenalkan ketiadaan takut kepada kami, wahai yang mulia. Hormat bagimu. Inilah orang-orang Videha, dan aku ada di sini.'