ઉપનિષદો · Chāndogya 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 4.3.1
वायुर्वाव संवर्गो यदा वा अग्निरुद्वायति वायुमेवाप्येति यदा सूर्योऽस्तमेति वायुमेवाप्येति यदा चन्द्रोऽस्तमेति वायुमेवाप्येति ॥ ४.३.१ ॥
વાયુ જ ખરેખર સંવર્ગ (સમાવી લેનાર) છે. જ્યારે અગ્નિ ભડકે છે, ત્યારે તે વાયુમાં જ લીન થાય છે. જ્યારે સૂર્ય અસ્ત થાય છે, ત્યારે તે વાયુમાં જ લીન થાય છે. જ્યારે ચંદ્ર અસ્ત થાય છે, ત્યારે તે વાયુમાં જ લીન થાય છે.
Chāndogya 4.3.2
यदाप उच्छुष्यन्ति वायुमेवापियन्ति वायुर्ह्येवैतान्सर्वान्संवृङ्क्त इत्यधिदैवतम् ॥ ४.३.२ ॥
જ્યારે પાણી સુકાઈ જાય છે, ત્યારે તે વાયુમાં જ લીન થાય છે. કારણ કે વાયુ જ આ બધાને સમેટી લે છે. આ અધિદૈવત (દૈવી સ્તર) સંબંધી વર્ણન છે.
Chāndogya 4.3.3
अथाध्यात्मं प्राणो वाव संवर्गः स यदा स्वपिति प्राणमेव वागप्येति प्राणं चक्षुः प्राणꣳ श्रोत्रं प्राणं मनः प्राणो ह्येवैतान्सर्वान्संवृङ्क्त इति ॥ ४.३.३ ॥
હવે અધ્યાત્મમાં પ્રાણ જ સંવર્ગ છે. તે સૂએ ત્યારે વાણી પ્રાણમાં જ લીન થાય છે; ચક્ષુ પ્રાણમાં, શ્રોત્ર પ્રાણમાં, મન પ્રાણમાં લીન થાય છે. પ્રાણ જ આ બધાને સમેટી લે છે.
Chāndogya 4.3.4
तौ वा एतौ द्वौ संवर्गौ वायुरेव देवेषु प्राणः प्राणेषु ॥ ४.३.४ ॥
આ બે જ સંવર્ગ છે: દેવોમાં વાયુ, અને પ્રાણોમાં પ્રાણ.
Chāndogya 4.3.5
अथ ह शौनकं च कापेयमभिप्रतारिणं च काक्षसेनिं परिविष्यमाणौ ब्रह्मचारी बिभिक्षे तस्मा उ ह न ददतुः ॥ ४.३.५ ॥
પછી, ભોજન પીરસાતું હતું ત્યારે, બ્રહ્મચારીએ શૌનક, કાપેય, અભિપ્રતારી અને કાક્ષસેનિ પાસે ભિક્ષા માગી; પણ તેમણે તેને કંઈ આપ્યું નહીં.
Chāndogya 4.3.6
स होवाच महात्मनश्चतुरो देव एकः कः स जगार भुवनस्य गोपास्तं कापेय नाभिपश्यन्ति मर्त्या अभिप्रतारिन्बहुधा वसन्तं यस्मै वा एतदन्नं दत्तमिति ॥ ४.३.६ ॥
તેણે કહ્યું: "મહાત્માના ચાર છે; છતાં દેવ એક જ છે. જગતનો રક્ષક બનીને જે તેને ગળી જાય છે, તે કોણ? હે કાપેય, હે અભિપ્રતારી, મર્ત્યો અનેક રીતે વસતા તેને જોતા નથી. જેને આ અન્ન અપાયું છે (તે તેને જુએ છે)."
Chāndogya 4.3.7
तदु ह शौनकः कापेयः प्रतिमन्वानः प्रत्येयायात्मा देवानां जनिता प्रजानाꣳ हिरण्यदꣳष्ट्रो बभसोऽनसूरिर्महान्तमस्य महिमानमाहुरनद्यमानो यदनन्नमत्तीति वै वयं ब्रह्मचारिन्नेदमुपास्महे दत्तास्मै भिक्षामिति ॥ ४.३.७ ॥
ત્યારે શૌનક કાપેયે વિચારીને ઉત્તર આપ્યો: દેવોના જનક, પ્રજાઓના સર્જક આત્મા, જેના સુવર્ણ દાંત છે, જે ભક્ષક છે, અસૂયારહિત છે; તેની મહાન મહિમા કહેવાય છે. ન ખવાતો છતાં ન ખાવા યોગ્ય વસ્તુ ખાય છે. હે બ્રહ્મચારી, અમે આની જ ઉપાસના કરીએ છીએ. આને ભિક્ષા આપો.
Chāndogya 4.3.8
तस्म उ ह ददुस्ते वा एते पञ्चान्ये पञ्चान्ये दश सन्तस्तत्कृतं तस्मात्सर्वासु दिक्ष्वन्नमेव दश कृतꣳ सैषा विराडन्नादी तयेदꣳ सर्वं दृष्टꣳ सर्वमस्येदं दृष्टं भवत्यन्नादो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ४.३.८ ॥
તેમણે તે તેને આપ્યું. આ ખરેખર પાંચ અને ફરી પાંચ, દસ થઈને તેમનાથી બનેલ છે; તેથી બધી દિશાઓમાં અન્ન જ દસ રૂપે બનાવાયું. આ વિરાટ્ છે, અન્નાદી; તેના વડે આ બધું જોવાયું, તેને આ બધું દેખાય છે. આ રીતે જાણનાર અન્નાદ થાય છે, આ રીતે જાણનાર.