उपनिषदे · Chāndogya 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 4.3.1
वायुर्वाव संवर्गो यदा वा अग्निरुद्वायति वायुमेवाप्येति यदा सूर्योऽस्तमेति वायुमेवाप्येति यदा चन्द्रोऽस्तमेति वायुमेवाप्येति ॥ ४.३.१ ॥
वायूच खरोखर संवर्ग (आवरण घेणारा) आहे. जेव्हा अग्नी भडकून पेटतो, तेव्हा तो वायूतच विलीन होतो. जेव्हा सूर्य अस्तास जातो, तेव्हा तो वायूतच विलीन होतो. जेव्हा चंद्र अस्तास जातो, तेव्हा तो वायूतच विलीन होतो.
Chāndogya 4.3.2
यदाप उच्छुष्यन्ति वायुमेवापियन्ति वायुर्ह्येवैतान्सर्वान्संवृङ्क्त इत्यधिदैवतम् ॥ ४.३.२ ॥
पाणी सुकते तेव्हा ते वायूतच विलीन होते. कारण वायूच हे सर्व आवरून घेतो. हे अधिदैवत (दैवी स्तर) विषयीचे वर्णन आहे.
Chāndogya 4.3.3
अथाध्यात्मं प्राणो वाव संवर्गः स यदा स्वपिति प्राणमेव वागप्येति प्राणं चक्षुः प्राणꣳ श्रोत्रं प्राणं मनः प्राणो ह्येवैतान्सर्वान्संवृङ्क्त इति ॥ ४.३.३ ॥
आता अध्यात्मात प्राणच संवर्ग आहे. तो झोपतो तेव्हा वाणी प्राणातच विलीन होते; डोळे प्राणात, कान प्राणात, मन प्राणात विलीन होते. प्राणच हे सर्व एकत्र आकर्षून घेतो.
Chāndogya 4.3.4
तौ वा एतौ द्वौ संवर्गौ वायुरेव देवेषु प्राणः प्राणेषु ॥ ४.३.४ ॥
हे दोन्हीच संवर्ग आहेत: देवांमध्ये वायू, आणि प्राणांमध्ये प्राण.
Chāndogya 4.3.5
अथ ह शौनकं च कापेयमभिप्रतारिणं च काक्षसेनिं परिविष्यमाणौ ब्रह्मचारी बिभिक्षे तस्मा उ ह न ददतुः ॥ ४.३.५ ॥
नंतर, जेवण वाढले जात असताना, ब्रह्मचारी शौनक, कापेय, अभिप्रतारी आणि काक्षसेनी यांच्याकडे भिक्षा मागू लागला; पण त्यांनी त्याला काहीच दिले नाही.
Chāndogya 4.3.6
स होवाच महात्मनश्चतुरो देव एकः कः स जगार भुवनस्य गोपास्तं कापेय नाभिपश्यन्ति मर्त्या अभिप्रतारिन्बहुधा वसन्तं यस्मै वा एतदन्नं दत्तमिति ॥ ४.३.६ ॥
तो म्हणाला: "महात्म्याला चार; तरी देव एकच. जगाचा रक्षक होऊन जो तो गिळतो, तो कोण? हे कापेया, हे अभिप्रतारी, मर्त्य मानव अनेक प्रकारांनी वसणाऱ्या त्याला पाहत नाहीत. ज्याला हे अन्न दिले जाते (तो त्याला पाहतो)."
Chāndogya 4.3.7
तदु ह शौनकः कापेयः प्रतिमन्वानः प्रत्येयायात्मा देवानां जनिता प्रजानाꣳ हिरण्यदꣳष्ट्रो बभसोऽनसूरिर्महान्तमस्य महिमानमाहुरनद्यमानो यदनन्नमत्तीति वै वयं ब्रह्मचारिन्नेदमुपास्महे दत्तास्मै भिक्षामिति ॥ ४.३.७ ॥
तेव्हा शौनक कापेय विचार करून म्हणाला: देवांचा जनिता, प्रजांचा निर्माता आत्मा, ज्याचे दात सोन्याचे आहेत, जो भक्षक, असूयारहित आहे; त्याची महान महिमा सांगितली जाते. न खाल्ला जाऊन न खाल्लेले अन्न तो खातो. हे ब्रह्मचारी, आम्ही याचीच उपासना करतो. यास भिक्षा द्यावी.
Chāndogya 4.3.8
तस्म उ ह ददुस्ते वा एते पञ्चान्ये पञ्चान्ये दश सन्तस्तत्कृतं तस्मात्सर्वासु दिक्ष्वन्नमेव दश कृतꣳ सैषा विराडन्नादी तयेदꣳ सर्वं दृष्टꣳ सर्वमस्येदं दृष्टं भवत्यन्नादो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ४.३.८ ॥
त्यांनी ते त्याला दिले. हे खरोखर पाच आणि पुन्हा पाच, दहा होऊन त्यांनी निर्मिलेले; म्हणून सर्व दिशांमध्ये अन्नच दहा रूपाने निर्माण झाले. हीच विराट्, अन्नादी आहे; तिच्याद्वारे हे सर्व पाहिले गेले, त्याला हे सर्व दिसते. असे जाणणारा अन्नाद होतो, असे जाणणारा.