Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଉପନିଷଦ · Maitrāyaṇī 1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

Maitrāyaṇī 1.1

ॐ बृहद्रथो ह वै नाम राजा राज्ये ज्येष्ठं पुत्रं निधापयित्वेदमशाश्वतं मन्यमानः शारीरं वैराग्यमुपेतोऽरण्यं निर्जगाम स तत्र परमं तप आस्थायादित्यमीक्षमाण ऊर्ध्वबाहुस्तिष्ठत्यन्ते सहस्रस्य मुनिरन्तिकमाजगामाग्निरिवाधूमकस्तेजसा निर्दहन्निवात्मविद्भगवाञ्च्हाकायन्य उत्तिष्ठोत्तिष्ठ वरं वृणीश्वेति राजानमब्रवीत्स तस्मै नमस्कृत्योवाच भगवन्नाहमात्मवित्त्वं तत्त्वविच्च्हृणुमो वयं स त्वं नो ब्रूहीत्येतद्वृतं पुरस्तादशक्यं मा पृच्च्ह प्रश्नमैक्ष्वाकान्यान्कामान्वृणीश्वेति शाकायन्यस्य चरणवभिमृश्यमानो राजेमां गाथां जगाद ॥ १.१ ॥

ଓଁ। ବୃହଦ୍ରଥ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା, ରାଜ୍ୟଭାର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଏ ଜଗତକୁ ଅଶାଶ୍ୱତ ଭାବି, ଶରୀର ପ୍ରତି ବୈରାଗ୍ୟ ଧାରଣ କରି ବନକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେ ପରମ ତପସ୍ୟା କଲେ, ବାହୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଠିଆ ହେଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଆତ୍ମଜ୍ଞ ଭଗବାନ ଶାକାୟନ୍ୟ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ଧୂଆଁହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜରେ ଦହନ କରୁଥିବା ଭଳି ଦେଖାଗଲେ। ସେ କହିଲେ, 'ଉଠ, ଉଠ, ବର ମାଗ।' ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଆତ୍ମଜ୍ଞ ନୁହେଁ; ଆପଣ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ। ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ; ଆପଣ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।' ('ଏ ବ୍ରତ ପୂର୍ବରୁ ଅସାଧ୍ୟ; ପ୍ରଶ୍ନ କର ନାହିଁ; ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅନ୍ୟ କାମନା ମାଗ', ଶାକାୟନ୍ୟ କହିଲେ।) ଶାକାୟନ୍ୟଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରି ରାଜା ଏହି ଗାଥା ଗାଇଲେ।

Maitrāyaṇī 1.2

भगवन्नस्थिचर्मस्नायुमज्जामांसशुक्रशोणितश्लेष्माश्रुदू षिते विण्मूत्रवातपित्तकफसङ्घाते दुर्गन्धे निःसारेऽस्मिञ्च्हरीरे किं कामोपभोगैः ॥ १.२ ॥

ଭଗବନ୍, ଅସ୍ଥି, ଚର୍ମ, ସ୍ନାୟୁ, ମଜ୍ଜା, ମାଂସ, ଶୁକ୍ର, ରକ୍ତ, ଶ୍ଳେଷ୍ମା ଓ ଅଶ୍ରୁରେ ଦୂଷିତ, ମଳ-ମୂତ୍ର, ବାତ-ପିତ୍ତ-କଫର ସମଷ୍ଟି, ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ, ସାରହୀନ ଏହି ଶରୀରରେ କାମଭୋଗରେ କଣ ଲାଭ?

Maitrāyaṇī 1.3

कामक्रोधलोभभयविषादेर्ष्येष्टवियोगानिष्टसंप्रयोगक्षु त्पिपासाजरामृत्युरोगशोकाद्यैरभिहतेऽस्मिञ्च्हरीरे किं कामोपभोगैः ॥ १.३ ॥

କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଭୟ, ବିଷାଦ, ଈର୍ଷା, ପ୍ରିୟ ବିୟୋଗ, ଅପ୍ରିୟ ସଂଯୋଗ, କ୍ଷୁଧା, ତୃଷ୍ଣା, ଜରା, ମୃତ୍ୟୁ, ରୋଗ, ଶୋକ ଆଦିରେ ଆହତ ଏହି ଶରୀରରେ କାମଭୋଗରେ କଣ ଲାଭ?

Maitrāyaṇī 1.4

सर्वं चेदं क्षयिष्णु पश्यामो यथेमे दंशमशकादयस्तृणवन्नश्यतयोद्भूतप्रध्वंसिनः ॥ १.४ ॥

ଏବଂ ଏ ସବୁ କ୍ଷୟଶୀଳ, ଏହା ଆମେ ଦେଖୁ; ଯେପରି ଏହି ମଶା, ଡାଁଶ ଆଦି ତୃଣ ପରି ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଜନ୍ମ ନେଇ ନାଶ ପାଆନ୍ତି।

Maitrāyaṇī 1.5

अथ किमेतैर्वा परेऽन्ये महाधनुर्धराश्चक्रवर्तिनः केचित्सुद्युम्नभूरिद्युम्नेन्द्रद्युम्नकुवलयाश्वयौवनाश्ववद्धिया श्वाश्वपतिः शशबिन्दुर्हारिश्चन्द्रोऽम्बरीषो ननूक्तस्वयातिर्ययातिनरण्योक्षसेनोत्थमरुत्तभरतप्रभृतयो राजानो मिषतो बन्धुवर्गस्य महतीं श्रियं त्यक्त्वास्माल्लोकादमुं लोकं प्रयान्ति ॥ १.५ ॥

ତେବେ ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବା ଅନ୍ୟ ମହାଧନୁର୍ଧର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ'ଣ ଲାଭ? ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଭୂରିଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, କୁବଳୟାଶ୍ୱ, ଯୌବନାଶ୍ୱ, ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱ, ଅଶ୍ୱପତି, ଶଶବିନ୍ଦୁ, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ଅମ୍ବରୀଷ, ସ୍ୱୟାତି ନାମକ ଯଯାତି, ନରଣ୍ୟ, ଅକ୍ଷସେନ, ମରୁତ୍ତ, ଭରତ ପ୍ରଭୃତି ରାଜାମାନେ ନିଜ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଆଗରେ ମହାନ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଏ ଲୋକରୁ ସେ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।

Maitrāyaṇī 1.6

अथ किमेतैर्वा परेऽन्ये गन्धर्वासुरयक्षराक्षसभूतगणपिशाचोरगग्रहादीनां निरोधनं पश्यामः ॥ १.६ ॥

ତେବେ ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ'ଣ ଲାଭ? ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଭୂତଗଣ, ପିଶାଚ, ଉରଗ, ଗ୍ରହ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କ ନିରୋଧ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ।

Maitrāyaṇī 1.7

अथ किमेतैर्वान्यानां शोषणं महार्णवानां शिखरिणां प्रपतनं ध्रुवस्य प्रचलनं स्थानं वा तरूणां निमज्जनं पृथिव्याः स्थानादपसरणं सुराणं सोऽहमित्येतद्विधेऽस्मिन्संसारे किं कामोपभोगैर्यैरेवाश्रितस्यासकृदिहावर्तनं दृश्यत इत्युद्धर्तुमर्हसीत्यन्धोदपानस्थो भेक इवाहमस्मिन्संसारे भगवंस्त्वं नो गतिस्त्वं नो गतिः ॥ १.७ ॥

ତେବେ ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ'ଣ ଲାଭ? ମହାସମୁଦ୍ରର ଶୁଖିବା, ପର୍ବତ-ଶିଖରର ପତନ, ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଚଳନ ବା ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବୃକ୍ଷର ନିମଜ୍ଜନ, ପୃଥିବୀର ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ସରିଯିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପତନ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ। 'ମୁଁ ସେଇ' ଏଭଳି ଏହି ସଂସାରରେ କାମଭୋଗରେ କ'ଣ ଲାଭ, ଯାହାର ଆଶ୍ରୟକାରୀ ଏଠାରେ ବାରମ୍ବାର ଆବର୍ତ୍ତନ ଦେଖେ? ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଆପଣ ସମର୍ଥ। ଏହି ସଂସାରରେ ମୁଁ ଅନ୍ଧକୂଅରେ ପଡ଼ିଥିବା ବେଙ୍ଗ ପରି। ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣ ହିଁ ଆମର ଗତି; ଆପଣ ହିଁ ଆମର ଗତି।