ఉపనిషత్తులు · Maitrāyaṇī 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Maitrāyaṇī 1.1
ॐ बृहद्रथो ह वै नाम राजा राज्ये ज्येष्ठं पुत्रं निधापयित्वेदमशाश्वतं मन्यमानः शारीरं वैराग्यमुपेतोऽरण्यं निर्जगाम स तत्र परमं तप आस्थायादित्यमीक्षमाण ऊर्ध्वबाहुस्तिष्ठत्यन्ते सहस्रस्य मुनिरन्तिकमाजगामाग्निरिवाधूमकस्तेजसा निर्दहन्निवात्मविद्भगवाञ्च्हाकायन्य उत्तिष्ठोत्तिष्ठ वरं वृणीश्वेति राजानमब्रवीत्स तस्मै नमस्कृत्योवाच भगवन्नाहमात्मवित्त्वं तत्त्वविच्च्हृणुमो वयं स त्वं नो ब्रूहीत्येतद्वृतं पुरस्तादशक्यं मा पृच्च्ह प्रश्नमैक्ष्वाकान्यान्कामान्वृणीश्वेति शाकायन्यस्य चरणवभिमृश्यमानो राजेमां गाथां जगाद ॥ १.१ ॥
ఓం. బృహద్రథుడనే రాజు, తన జ్యేష్ఠ పుత్రుడిని రాజ్యంపై నియమించి, ఈ లోకం శాశ్వతం కాదని భావించి, శరీరం పట్ల వైరాగ్యాన్ని పొంది అరణ్యానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ అతడు పరమ తపస్సును చేపట్టి, చేతులు పైకెత్తి సూర్యుని చూస్తూ నిలబడ్డాడు. వేయి సంవత్సరాల చివరలో, ఆత్మజ్ఞాని అయిన భగవాన్ శాకాయన్యుడు అతని సమీపానికి వచ్చాడు; అతడు ధూమరహిత అగ్నిలా తేజస్సుతో దహించేవాడిలా కనిపించాడు. 'లే, లేచి వరం కోరుకో' అని అతడు రాజుతో అన్నాడు. రాజు అతనికి నమస్కరించి, 'భగవన్, నేను ఆత్మజ్ఞాని కాను; మీరు తత్త్వజ్ఞులు. మేము వినాలనుకుంటున్నాము; మీరు మాకు చెప్పండి' అన్నాడు. ('ఈ వ్రతం పూర్వం అసాధ్యం; ప్రశ్న అడగకు; ఇక్ష్వాకు వంశీయులకు సంబంధించిన ఇతర కోరికలను కోరుకో' అని శాకాయన్యుడు అన్నాడు.) శాకాయన్యుని పాదాలను తాకుతూ రాజు ఈ గాథను చెప్పాడు.
Maitrāyaṇī 1.2
भगवन्नस्थिचर्मस्नायुमज्जामांसशुक्रशोणितश्लेष्माश्रुदू षिते विण्मूत्रवातपित्तकफसङ्घाते दुर्गन्धे निःसारेऽस्मिञ्च्हरीरे किं कामोपभोगैः ॥ १.२ ॥
భగవన్, ఎముక, చర్మం, స్నాయువు, మజ్జ, మాంసం, శుక్రం, రక్తం, శ్లేష్మం, కన్నీళ్లతో కలుషితమై, మలమూత్రాలు, వాత-పిత్త-కఫాల సమూహంగా ఉండి, దుర్గంధభరితమై, సారం లేని ఈ శరీరంలో కామోపభోగాలతో ఏమి ప్రయోజనం?
Maitrāyaṇī 1.3
कामक्रोधलोभभयविषादेर्ष्येष्टवियोगानिष्टसंप्रयोगक्षु त्पिपासाजरामृत्युरोगशोकाद्यैरभिहतेऽस्मिञ्च्हरीरे किं कामोपभोगैः ॥ १.३ ॥
కామం, క్రోధం, లోభం, భయం, విషాదం, ఈర్ష్య, ప్రియుల వియోగం, అప్రియుల సంయోగం, ఆకలి, దాహం, వృద్ధాప్యం, మరణం, రోగం, శోకం మొదలైన వాటితో పీడింపబడిన ఈ శరీరంలో కామోపభోగాలతో ఏమి ప్రయోజనం?
Maitrāyaṇī 1.4
सर्वं चेदं क्षयिष्णु पश्यामो यथेमे दंशमशकादयस्तृणवन्नश्यतयोद्भूतप्रध्वंसिनः ॥ १.४ ॥
ఇవన్నీ నశించేవే అని మేము చూస్తున్నాము; ఈ దోమలు, ఈగలు మొదలైనవి గడ్డిలా నశించినట్లు, పుట్టి నాశనమయ్యేవి.
Maitrāyaṇī 1.5
अथ किमेतैर्वा परेऽन्ये महाधनुर्धराश्चक्रवर्तिनः केचित्सुद्युम्नभूरिद्युम्नेन्द्रद्युम्नकुवलयाश्वयौवनाश्ववद्धिया श्वाश्वपतिः शशबिन्दुर्हारिश्चन्द्रोऽम्बरीषो ननूक्तस्वयातिर्ययातिनरण्योक्षसेनोत्थमरुत्तभरतप्रभृतयो राजानो मिषतो बन्धुवर्गस्य महतीं श्रियं त्यक्त्वास्माल्लोकादमुं लोकं प्रयान्ति ॥ १.५ ॥
అలాంటప్పుడు వీరి వల్లనో లేక ఇతర గొప్ప ధనుర్ధారులైన చక్రవర్తుల వల్లనో ఏమి ప్రయోజనం? సుద్యుమ్నుడు, భూరిద్యుమ్నుడు, ఇంద్రద్యుమ్నుడు, కువలయాశ్వుడు, యౌవనాశ్వుడు, వధ్ర్యశ్వుడు, అశ్వపతి, శశబిందుడు, హరిశ్చంద్రుడు, అంబరీషుడు, స్వయాతి అనబడే యయాతి, నరణ్యుడు, అక్షసేనుడు, మరుత్తుడు, భరతుడు మొదలైన రాజులు తమ బంధువుల కళ్ళెదుటే గొప్ప సంపదను వదిలి ఈ లోకం నుండి ఆ లోకానికి వెళ్ళారు.
Maitrāyaṇī 1.6
अथ किमेतैर्वा परेऽन्ये गन्धर्वासुरयक्षराक्षसभूतगणपिशाचोरगग्रहादीनां निरोधनं पश्यामः ॥ १.६ ॥
అలాంటప్పుడు వీరి వల్లనో ఇతరుల వల్లనో ఏమి ప్రయోజనం? గంధర్వులు, అసురులు, యక్షులు, రాక్షసులు, భూతగణాలు, పిశాచాలు, ఉరగులు, గ్రహాలు మొదలైన వాటిని నిరోధించడాన్ని మనం చూస్తున్నాం కదా.
Maitrāyaṇī 1.7
अथ किमेतैर्वान्यानां शोषणं महार्णवानां शिखरिणां प्रपतनं ध्रुवस्य प्रचलनं स्थानं वा तरूणां निमज्जनं पृथिव्याः स्थानादपसरणं सुराणं सोऽहमित्येतद्विधेऽस्मिन्संसारे किं कामोपभोगैर्यैरेवाश्रितस्यासकृदिहावर्तनं दृश्यत इत्युद्धर्तुमर्हसीत्यन्धोदपानस्थो भेक इवाहमस्मिन्संसारे भगवंस्त्वं नो गतिस्त्वं नो गतिः ॥ १.७ ॥
అలాంటప్పుడు వీరి వల్లనో ఇతరుల వల్లనో ఏమి ప్రయోజనం? మహాసముద్రాలు ఎండిపోవడం, పర్వత శిఖరాలు కూలడం, ధ్రువుడు కదలడం లేదా స్థానం మారడం, వృక్షాలు మునిగిపోవడం, భూమి తన స్థానం నుండి తొలగిపోవడం, దేవతలు పడిపోవడం మనం చూస్తున్నాము కదా. 'నేను అదే' అనే ఈ సంసారంలో కామభోగాలతో ఏమి లాభం, వాటినే ఆశ్రయించినవారికి ఇక్కడ మళ్ళీ మళ్ళీ పునరావృతం కనిపిస్తోంది. నన్ను ఉద్ధరించడానికి మీరు తగినవారు. ఈ సంసారంలో గుడ్డి బావిలో ఉన్న కప్పలా నేను ఉన్నాను. భగవంతుడా, మీరే మాకు గతి; మీరే మాకు గతి.