Upaniṣaden · Maitrāyaṇī 4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Maitrāyaṇī 4.1
तृतीयः प्रपाठकः ॥
ते ह खल्वथोर्ध्वरेतसोऽतिविस्मिता अतिसमेत्योचुर्भगवन्नमस्ते त्वं नः शाधि त्वमस्माकं गतिरन्या न विद्यत इत्यस्य कोऽतिथिर्भूतात्मनो येनेदं हित्वामन्येव सायुज्यमुपैति तान्होवाच ॥ ४.१ ॥
Dritte Lektion. Jene Asketen mit nach oben gerichtetem Samen, sehr erstaunt, traten näher und sprachen: Ehrwürdiger, Ehrerbietung dir. Belehre uns; für uns gibt es keine andere Zuflucht als dich. Wer ist der Gast dieses elementaren Selbst, durch den es dies verlassend Vereinigung mit einem anderen erlangt? Da sprach er zu ihnen.
Maitrāyaṇī 4.2
अथान्यत्राप्युक्तं महानदीषूर्मय इव निवर्तकमस्य यत्पुराकृतं समुद्रवेलेव दुर्निवार्यमस्य मृत्योरागमनं सदसत्फलमयैर्हि पाशैः पशुरिव बद्धं बन्धनस्थस्येवास्वातन्त्र्यं यमविषयस्थस्यैव बहुभयावस्थं मदिरोन्मत्त इवामोदममदिरोन्मत्तं पाप्मना गृहीत इव भ्राम्यमाणं महोरगदष्ट इव विपदृष्टं महान्धकार इव रागान्धमिन्द्रजालमिव मायामयं स्वप्नमिव मिथ्यादर्शनं कदलीगर्भ इवासारं नट इव क्षणवेषं चित्रभित्तिरिव मिथ्यामनोरममित्यथोक्तम् ॥ शब्दस्पर्शादयो येऽर्था अनर्था इव ते स्थिताः । येष्वासक्तस्तु भूतात्मा न स्मरेच्च परं पदम् ॥ ४.२ ॥
Es wird auch an anderer Stelle gesagt: So wie Wellen großer Flüsse zurückwerfen, so werfen seine früheren Taten ihn zurück. Wie das Ufer des Meeres nicht zurückgehalten werden kann, so ist das Kommen des Todes für ihn schwer aufzuhalten. Er ist wie ein Tier gefesselt durch Schlingen aus den Früchten von Gutem und Bösem. Wie einer, der in Haft steht, hat er keine Freiheit. Für den, der im Bereich Yamas steht, gibt es einen Zustand großer Furcht. Wie einer, der vom Rausch berauscht ist, oder berauscht ohne Freude und ohne Rausch, irrt er umher, von der Sünde gepackt. Er erscheint im Unglück, als hätte ihn eine große Schlange gebissen. Wie große Finsternis ist er durch Leidenschaft blind. Wie ein Zaubertrick ist er aus Täuschung gemacht. Wie ein Traum ist seine Schau falsch. Wie der Kern des Bananenstamms ist er ohne Substanz. Wie ein Schauspieler nimmt er für einen Augenblick ein Kostüm an. Wie eine bemalte Wand ist er trügerisch angenehm, so heißt es. Klang, Berührung und die übrigen Gegenstände stehen da, als wären sie Schaden. Das verkörperte Selbst, an sie gebunden, erinnert sich nicht an den höchsten Zustand.
Maitrāyaṇī 4.3
अयं वा व खल्वस्य प्रतिविधिर्भूतात्मनो यद्येव विद्याधिगमस्य धर्मस्यानुचरणं स्वाश्रमेष्वानुक्रमणं स्वधर्म एव सर्वं धत्ते स्तम्भशाखेवेतराण्यनेनोर्ध्वभाग्भवत्यन्यथधः पतत्येष स्वधर्माभिभूतो यो वेदेषु न स्वधर्मातिक्रमेणाश्रमी भवत्याश्रमेष्वेवावस्थितस्तपस्वी चेत्युच्यत एतदप्युक्तं नातपस्कस्यात्मध्यानेऽधिगमः कर्मशुद्धिर्वेत्येवं ह्याह ॥ तपसा प्राप्यते सत्त्वं सत्त्वात्सम्प्राप्यते मनः । मनसा प्राप्यते त्वात्मा ह्यात्मापत्त्या निवर्तत इति ॥ ४.३ ॥
Dies ist in der Tat das Heilmittel für das verkörperte Selbst: Folgt man dem Dharma, der zur Erlangung des Wissens führt, und schreitet der Reihe nach durch die eigenen Lebensstufen, so trägt das eigene Dharma allein alles, wie der Ast einer Säule das Übrige trägt. Dadurch steigt man empor; sonst fällt man hinab. Wer in den Veden von seinem eigenen Dharma überwältigt ist und, ohne sein Dharma zu übertreten, zum Bewohner der Lebensstufen wird, wird ein in den Lebensstufen weilender Asket genannt. Auch dies wurde gesagt: Dem, der keine Askese übt, gibt es kein Erlangen in der Selbstmeditation, auch keine Reinheit des Handelns; so wird in der Tat gesagt. Durch Askese wird Reinheit des Seins erlangt; aus der Reinheit des Seins wird der Geist vollständig erlangt; durch den Geist wird das Selbst erlangt; und wer das Selbst erreicht, kehrt nicht mehr zurück.
Maitrāyaṇī 4.4
अत्रैते श्लोका भवन्ति ॥ यथा निरिन्धनो वह्निः स्वयोनावुपशाम्यति । तथा वृत्तिक्षयाच्चित्तं स्वयोनावुपशाम्यति ॥ १ ॥
स्वयोनावुपशान्तस्य मनसः सत्यगामिनः । इन्द्रियार्थाविमूढस्यानृताः कर्मवशानुगाः ॥ २ ॥
चित्तमेव हि संसारस्तत्प्रयत्नेन शोधयेत् । यच्चित्तस्तन्मयो भवति गुह्यमेतत्सनातनम् ॥ ३ ॥
चित्तस्य हि प्रसादेन हन्ति कर्म शुभाशुभम् । प्रसन्नात्मात्मनि स्थित्वा सुखमव्ययमश्नुते ॥ ४ ॥
समासक्तं यदा चित्तं जन्तोर्विषयगोचरे । यद्येवं ब्रह्मणि स्यात्तत्को न मुच्येत बन्धनात् ॥ ५ ॥
मनो हि द्विविधं प्रोक्तं शुद्धं चाशुद्धमेव च । अशुद्धं कामसण्कल्पं शुद्धं कामविवर्जितम् ॥ ६ ॥
लयविक्षेपरहितं मनः कृत्वा सुनिश्चलम् । यदा यात्यमनीभावं तदा तत्परमं पदम् ॥ ७ ॥
तावदेव निरोद्धव्यं हृदि यावत्क्षयं गतम् । एतज्ज्ञानं च मोक्षं च शेषास्तु ग्रन्थविस्तराः ॥ ८ ॥
समाधिनिर्धूतमलस्य चेतसो निवेशितस्यात्मनि यत्सुखं लभेत् । न शक्यते वर्णयितुं गिरा तदा स्वयं तदन्तःकरणेन गृह्यते ॥ ९ ॥
अपामपोऽग्निरग्नौ वा व्योम्नि व्योम न लक्षयेत् । एवमन्तर्गतं चित्तं पुरुषः प्रतिमुच्यते ॥ १० ॥
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः । बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतमिति ॥ ११ ॥
अथ यथेयं कौत्सायनिस्तुतिः ॥ त्वं ब्रह्मा त्वं च वै विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वं प्रजापतिः । त्वमग्निर्वरुणो वायुस्त्वमिन्द्रस्त्वं निशाकरः ॥ १२ ॥
त्वं मनुस्त्वं यमश्च त्वं पृथिवी त्वमथाच्युतः । स्वार्थे स्वाभाविकेऽर्थे च बहुधा तिष्ठसे दिवि ॥ १३ ॥
विश्वेश्वर नमस्तुभ्यं विश्वात्मा विश्वकर्मकृत् । विश्वभुग्विश्वमायस्त्वं विश्वक्रीडारतिः प्रभुः ॥ १४ ॥
नमः शान्तात्मने तुभ्यं नमो गुह्यतमाय च । अचिन्त्यायाप्रमेयाय अनादिनिधनाय चेति ॥ १५ ॥ ॥ ४.४ ॥
Hier sind diese Verse: Wie ein Feuer ohne Brennstoff in seinem Ursprung zur Ruhe kommt, so kommt der Geist in seinem Ursprung zur Ruhe, wenn seine Regungen aufgehört haben. (1) Für den in seinem Ursprung ruhenden Geist, der zur Wahrheit strebt und nicht von den Sinnesobjekten verblendet ist, folgen die falschen (Gedanken) nicht mehr der Macht der Handlungen. (2) Der Geist allein ist saṃsāra; deshalb soll man ihn mit Mühe reinigen. Was der Geist ist, dazu wird man; dies ist geheim und ewig. (3) Durch die Heiterkeit des Geistes vernichtet man gute und schlechte Handlungen; das heitere Selbst, im Selbst gegründet, erlangt das unvergängliche Glück. (4) Wenn der Geist eines Lebewesens tief an das Feld der Sinnesobjekte gebunden ist, wer wäre nicht von der Fessel befreit, wenn derselbe Geist in brahman wäre? (5) Der Geist wird als zweifach bezeichnet, rein und unrein. Der unreine ist voll von Begierde und Vorsatz; der reine ist frei von Begierde. (6) Wenn der Geist, frei von Erstarrung und Zerstreuung, vollkommen unbeweglich gemacht wird und den Zustand des Nicht-Geistes erreicht, das ist der höchste Zustand. (7) Er soll im Herzen nur so lange zurückgehalten werden, bis er zur Vernichtung gelangt ist; dies ist Erkenntnis und Befreiung, das Übrige ist die Ausdehnung der Texte. (8) Das Glück, das der Geist, von Unreinheit durch samādhi befreit, im Festhalten am Selbst erlangt, kann nicht mit Worten beschrieben werden; es wird vom inneren Organ selbst ergriffen. (9) Wie Wasser im Wasser, Feuer im Feuer, Raum im Raum nicht zu unterscheiden sind, so wird der Mensch befreit, wenn der Geist innerlich aufgegangen ist. (10) Der Geist allein ist die Ursache von Bindung und Befreiung für die Menschen; der an Objekte gebundene Geist führt zur Bindung, der von Objekten freie gilt als Befreiung. (11) Nun dies ist der Lobpreis des Kautsāyani: Du bist Brahmā, du bist Viṣṇu, du bist Rudra, du bist Prajāpati; du bist Agni, Varuṇa, Vāyu, du bist Indra, du bist der Mond. (12) Du bist Manu, du bist Yama, du bist die Erde, du bist Acyuta; um deines Zweckes willen und in deinem natürlichen Zustand weilst du auf vielerlei Weise im Himmel. (13) Herr des Weltalls, dir sei Verehrung; Seele des Weltalls, Urheber des Werkes des Weltalls, Genießer des Weltalls, der Welt-Täuschung, der am Spiel des Weltalls sich erfreut, Herr. (14) Verehrung dir, ruhiges Selbst; Verehrung dir, du Geheimster; dem Unvorstellbaren, dem Unermesslichen, dem Anfangs- und Endlosen, Verehrung. (15)
Maitrāyaṇī 4.5
तमो वा इदमेकमास तत्पश्चात्परेणेरितं विषयत्वं प्रयात्येतद्वै रजसो रूपं तद्रजः खल्वीरितं विषमत्वं प्रयात्येतद्वै तमसो रूपं तत्तमः खल्वीरितं तमसः सम्प्रास्रवत्येतद्वै सत्त्वस्य रूपं तत्सत्त्वमेवेरितं तत्सत्त्वात्संप्रास्रवत्सोंऽशोऽयं यश्चेतनमात्रः प्रतिपुरुषं क्षेत्रज्ञः सण्कल्पाध्यवसायाभिमानलिण्गः प्रजापतिस्तस्य प्रोक्ता अग्र्यास्तनवो ब्रह्मा रुद्रो विष्णुरित्यथ यो ह खलु वावास्य राजसोंऽशोऽसौ स योऽयं ब्रह्माथ यो ह खलु वावास्य तामसोंऽशोऽसौ स योऽयं रुद्रोऽथ यो ह खलु वावास्य सात्विकोंऽशोऽसौ स एवं विष्णुः स वा एष एकस्त्रिधाभूतोऽष्टधैकादशधा द्वादशधापरिमितधा चोद्भूत उद्भूतत्वाद्भूतेषु चरति प्रतिष्ठा सर्वभूतानामधिपतिर्बभूवेत्यसावात्मान्तर्बहिश्चान्तर्बहिस् ह्च ॥ ४.५ ॥
Anfangs war nur tamas. Dann, vom Höchsten in Bewegung gesetzt, wurde es zum Gegenstand der Wahrnehmung; dies ist die Form von rajas. Rajas, in Bewegung gesetzt, geriet in Ungleichheit; dies ist die Form von tamas. Tamas, in Bewegung gesetzt, strömte hervor; dies ist die Form von sattva. Sattva, in Bewegung gesetzt, strömte hervor. Dieser Anteil, der in jedem Menschen reines Bewusstsein ist, ist der Kenner des Feldes, Prajāpati, gekennzeichnet durch Absicht, Entschluss und Selbstdünkel. Seine höchsten Gestalten heißen Brahmā, Rudra und Viṣṇu. Sein rājasischer Anteil ist dieser Brahmā; sein tāmasischer Anteil ist dieser Rudra; sein sāttvischer Anteil ist Viṣṇu. Das Eine, dreifach geworden, manifestierte sich achtfach, elfffach, zwölffach und auf unermessliche Weise. Manifestiert bewegt es sich unter den Wesen und wurde Stütze und Herr aller Wesen. Dieser ātman ist innen und außen, und auch innen-außen.