Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.104

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.104.1

योनि॑ष्ट इन्द्र नि॒षदे॑ अकारि॒ तमा नि षी॑द स्वा॒नो नार्वा॑ ।
वि॒मुच्या॒ वयो॑ऽव॒सायाश्वा॑न्दो॒षा वस्तो॒र्वही॑यसः प्रपि॒त्वे ॥

हे इंद्रा, तुझे आसन तयार केले आहे; घोडा जसा आपल्या स्थानी तसा येऊन बस. पक्ष्याप्रमाणे आपले बल मोकळे करून, रात्रीच्या शेवटी भार वाहणाऱ्या घोड्यांना सोडव.

1.104.2

ओ त्ये नर॒ इन्द्र॑मू॒तये॑ गु॒र्नू चि॒त्तान्त्स॒द्यो अध्व॑नो जगम्यात् ।
दे॒वासो॑ म॒न्युं दास॑स्य श्चम्न॒न्ते न॒ आ व॑क्षन्त्सुवि॒ताय॒ वर्ण॑म् ॥

ते वीर सहाय्यासाठी इंद्राकडे निघाले; आता ते त्या मार्गांवरून वेगाने गेले. देवांनी दासाचा क्रोध विखुरला; त्यांनी आमच्या कल्याणासाठी प्रकाश आणावा.

1.104.3

अव॒ त्मना॑ भरते॒ केत॑वेदा॒ अव॒ त्मना॑ भरते॒ फेन॑मु॒दन् ।
क्षी॒रेण॑ स्नातः॒ कुय॑वस्य॒ योषे॑ ह॒ते ते स्या॑तां प्रव॒णे शिफा॑याः ॥

जाणता स्वतः खाली आणतो; स्वतः फेस पाण्यावर आणतो. कुयवाच्या दोन स्त्रिया दुधात स्नान केलेल्या आहेत; त्या दोघी मारल्या जाऊन खालच्या प्रवाहात राहोत.

1.104.4

यु॒योप॒ नाभि॒रुप॑रस्या॒योः प्र पूर्वा॑भिस्तिरते॒ राष्टि॒ शूरः॑ ।
अ॒ञ्ज॒सी कु॑लि॒शी वी॒रप॑त्नी॒ पयो॑ हिन्वा॒ना उ॒दभि॑र्भरन्ते ॥

वरच्या आयूचे नाभिकेंद्र विभक्त झाले; पूर्वजांसह वीर राज्य करतो. अंजसी आणि वज्रधारी वीरपत्नी दूध प्रेरित करून पाण्यासह धारण करतात.

1.104.5

प्रति॒ यत्स्या नीथाद॑र्शि॒ दस्यो॒रोको॒ नाच्छा॒ सद॑नं जान॒ती गा॑त् ।
अध॑ स्मा नो मघवञ्चर्कृ॒तादिन्मा नो॑ म॒घेव॑ निष्ष॒पी परा॑ दाः ॥

मार्गदर्शक ती जेव्हा दासाच्या घराकडे दिसली, तेव्हा ती आपल्या स्थानी पोहोचली. म्हणून हे धनवान इंद्रा, आम्हाला संपत्तीत वाढव; गिळणाऱ्याप्रमाणे आमची संपत्ती दूर करू नकोस.

1.104.6

स त्वं न॑ इन्द्र॒ सूर्ये॒ सो अ॒प्सु अ॑नागा॒स्त्व आ भ॑ज जीवशं॒से ।
मान्त॑रां॒ भुज॒मा री॑रिषो नः॒ श्रद्धि॑तं ते मह॒त इ॑न्द्रि॒याय॑ ॥

तूच, हे इंद्रा, आम्हाला सूर्यात स्थापन कर; तसेच पाण्यात, निर्दोषतेत. जीवांच्या दीर्घ आयुष्यात आम्हाला भागीदार कर; आमच्या आतील बाहू नष्ट करू नकोस; तुझी श्रद्धा महान इंद्रियशक्तीसाठी आहे.

1.104.7

अधा॑ मन्ये॒ श्रत्ते॑ अस्मा अधायि॒ वृषा॑ चोदस्व मह॒ते धना॑य ।
मा नो॒ अकृ॑ते पुरुहूत॒ योना॒विन्द्र॒ क्षुध्य॑द्भ्यो॒ वय॑ आसु॒तिं दाः॑ ॥

तेव्हा मी मानतो: तुझे हृदय याच्याकडे लागलेले आहे. हे वृषभा, महान धनासाठी प्रेरणा दे. हे अनेकांनी आवाहन केलेल्या इंद्रा, जो यज्ञ करत नाही त्याच्या ठिकाणी आम्हाला ठेवू नकोस; भुकेल्यांना जीवनबल व सोमरस दे.

1.104.8

मा नो॑ वधीरिन्द्र॒ मा परा॑ दा॒ मा नः॑ प्रि॒या भोज॑नानि॒ प्र मो॑षीः ।
आ॒ण्डा मा नो॑ मघवञ्च्छक्र॒ निर्भे॒न्मा नः॒ पात्रा॑ भेत्स॒हजा॑नुषाणि ॥

हे इंद्रा, आम्हाला नष्ट करू नकोस, आम्हाला दूर करू नकोस; आमचे प्रिय अन्न हिसकावू नकोस. हे मघवन, हे शक्र, आमची अंडी फोडू नकोस; आमची भांडी फुटू नयेत, सहज भांडीही फुटू नयेत.

1.104.9

अ॒र्वाङेहि॒ सोम॑कामं त्वाहुर॒यं सु॒तस्तस्य॑ पिबा॒ मदा॑य ।
उ॒रु॒व्यचा॑ ज॒ठर॒ आ वृ॑षस्व पि॒तेव॑ नः शृणुहि हू॒यमा॑नः ॥

इकडे ये; सोमकामी म्हणून तुला म्हणतात. हा सोम गाळला आहे; आनंदासाठी तो पी. विशाल उदरात इथेच उत्तेजित हो; पित्याप्रमाणे आमचे ऐक, तुला हाक मारली जाते तेव्हा.