Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.124

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

1.124.1

उ॒षा उ॒च्छन्ती॑ समिधा॒ने अ॒ग्नौ उ॒द्यन्त्सूर्य॑ उर्वि॒या ज्योति॑रश्रेत् ।
दे॒वो नो॒ अत्र॑ सवि॒ता न्वर्थं॒ प्रासा॑वीद्द्वि॒पत्प्र चतु॑ष्पदि॒त्यै ॥

ઝળહળતી ઉષા જ્યારે અગ્નિ પ્રજ્વલિત થાય છે, ત્યારે ઉદય પામતો સૂર્ય વિશાળ પ્રકાશ પ્રગટાવે છે. અહીં દેવ સવિતા હવે અમારું પ્રયોજન આગળ વધારો; દ્વિપદ અને ચતુષ્પદ પ્રાણીઓને ગતિ માટે પ્રેરો.

1.124.2

अमि॑नती॒ दैव्या॑नि व्र॒तानि॑ प्रमिन॒ती म॑नु॒ष्या॑ यु॒गानि॑ ।
ई॒युषी॑णामुप॒मा शश्व॑तीनां आयती॒नां प्र॑थ॒मोषा व्य॑द्यौत् ॥

દૈવી નિયમોને ઘટાડ્યા વિના, માનવ યુગોને તોડતી, ગયેલાઓની સમાન છબી; આવનારી શાશ્વત ઉષાઓમાં પ્રથમ ઉષા પ્રકાશી.

1.124.3

ए॒षा दि॒वो दु॑हि॒ता प्रत्य॑दर्शि॒ ज्योति॒र्वसा॑ना सम॒ना पु॒रस्ता॑त् ।
ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मन्वे॑ति सा॒धु प्र॑जान॒तीव॒ न दिशो॑ मिनाति ॥

આકાશની પુત્રી આ સામે પ્રગટ થઈ, પૂર્વથી સમાન પ્રકાશ ધારણ કરીને. તે ઋતના માર્ગે સારી રીતે ચાલે છે, જાણતી હોય તેમ; દિશાઓને તે ભ્રમિત કરતી નથી.

1.124.4

उपो॑ अदर्शि शु॒न्ध्युवो॒ न वक्षो॑ नो॒धा इ॑वा॒विर॑कृत प्रि॒याणि॑ ।
अ॒द्म॒सन्न स॑स॒तो बो॒धय॑न्ती शश्वत्त॒मागा॒त्पुन॑रे॒युषी॑णाम् ॥

તેજસ્વી તે સ્તન ખૂલે તેમ પ્રગટી; અન્નદાત્રી માતાની જેમ પ્રિય વસ્તુઓ પ્રગટ કરી. સૌને જગાડતી, સદાય અચળ થઈને તે ફરી આવી; જેઓ ગયા તેમના પછી ફરી આવી.

1.124.5

पूर्वे॒ अर्धे॒ रज॑सो अ॒प्त्यस्य॒ गवां॒ जनि॑त्र्यकृत॒ प्र के॒तुम् ।
व्यु॑ प्रथते वित॒रं वरी॑य॒ ओभा पृ॒णन्ती॑ पि॒त्रोरु॒पस्था॑ ॥

પૂર્વના પ્રથમ ભાગમાં, અંતરિક્ષના જળભાગમાં, ગાયોની માતાએ પોતાનું પ્રકાશચિહ્ન પ્રગટ કર્યું; તે વિસ્તારથી ફેલાય છે, અત્યંત વિશાળ થઈને, બંને લોકોને ભરીને, માતા-પિતા (દ્યો અને પૃથ્વી)ના ખોળામાં.

1.124.6

ए॒वेदे॒षा पु॑रु॒तमा॑ दृ॒शे कं नाजा॑मिं॒ न परि॑ वृणक्ति जा॒मिम् ।
अ॒रे॒पसा॑ त॒न्वा॑ शाश॑दाना॒ नार्भा॒दीष॑ते॒ न म॒हो वि॑भा॒ती ॥

આ જ ખરેખર બહુરૂપી છે, જોવા માટે; તે સગાંઓને ઘેરતી નથી, સગી સ્ત્રીને ઢાંકતી નથી. હાનિરહિત દેહથી ઝળકતી, તે બાળક પાસેથી કંઈ ઇચ્છતી નથી; મહાનથી પણ ઝળકતી તે તેવી જ રહે છે.

1.124.7

अ॒भ्रा॒तेव॑ पुं॒स ए॑ति प्रती॒ची ग॑र्ता॒रुगि॑व स॒नये॒ धना॑नाम् ।
जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासा॑ उ॒षा ह॒स्रेव॒ नि रि॑णीते॒ अप्सः॑ ॥

ઉષા સુંદર વસ્ત્રો પહેરીને, પતિ પાસે આવતી પત્ની જેમ, ધન મેળવવા માટે સામે આવે છે; હસતાં હસતાં તે પોતાનું રૂપ પ્રગટ કરે છે.

1.124.8

स्वसा॒ स्वस्रे॒ ज्याय॑स्यै॒ योनि॑मारै॒गपै॑त्यस्याः प्रति॒चक्ष्ये॑व ।
व्यु॒च्छन्ती॑ र॒श्मिभिः॒ सूर्य॑स्या॒ञ्ज्य॑ङ्क्ते समन॒गा इ॑व॒ व्राः ॥

બહેન નાની બહેનને સ્થાન આપે તેમ, તે પોતાના સ્થાનેથી પાછી ખસે છે; સૂર્યનાં કિરણોથી ઝળહળતી તે પોતાનું તેજ શણગારે છે, જેમ ગાયો એકઠી થાય છે.

1.124.9

आ॒सां पूर्वा॑सा॒मह॑सु॒ स्वसॄ॑णा॒मप॑रा॒ पूर्वा॑म॒भ्ये॑ति प॒श्चात् ।
ताः प्र॑त्न॒वन्नव्य॑सीर्नू॒नम॒स्मे रे॒वदु॑च्छन्तु सु॒दिना॑ उ॒षासः॑ ॥

આ પૂર્વ ઉષાઓની બહેનોમાંથી એક પાછળથી આવીને પહેલી સુધી પહોંચે છે; હવે જૂની જેવી નવી ઉષાઓ આપણા માટે ધન સાથે પ્રકાશો, શુભ દિવસો લાવનારી ઉષાઓ.

1.124.10

प्र बो॑धयोषः पृण॒तो म॑घोनि॒ अबु॑ध्यमानाः प॒णयः॑ ससन्तु ।
रे॒वदु॑च्छ म॒घव॑द्भ्यो मघोनि रे॒वत्स्तो॒त्रे सू॑नृते जा॒रय॑न्ती ॥

હે ઉષા, આગળ આવીને જગાડો; દાનીને માટે, હે દાનશીલા, ધન સાથે પ્રકાશો; જે પણિઓ જાગ્યા નથી તેઓ સૂઈ જાય; હે સત્યદાત્રી, સ્તોતાને માટે ધન સાથે પ્રકાશો.

1.124.11

अवे॒यम॑श्वैद्युव॒तिः पु॒रस्ता॑द्यु॒ङ्क्ते गवा॑मरु॒णाना॒मनी॑कम् ।
वि नू॒नमु॑च्छा॒दस॑ति॒ प्र के॒तुर्गृ॒हंगृ॑ह॒मुप॑ तिष्ठाते अ॒ग्निः ॥

આ યુવતી પૂર્વમાં પ્રગટ થઈ, લાલ ગાયોના ટોળાને જોડે છે; હવે તે પ્રકાશે, અંધકારમાં તે પ્રકાશ થાય; પ્રકાશની ધજા ઘરઘરમાં પહોંચે, અગ્નિ પણ ત્યાં ઊભો રહે.

1.124.12

उत्ते॒ वय॑श्चिद्वस॒तेर॑पप्त॒न्नर॑श्च॒ ये पि॑तु॒भाजो॒ व्यु॑ष्टौ ।
अ॒मा स॒ते व॑हसि॒ भूरि॑ वा॒ममुषो॑ देवि दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥

હે ઉષા, તારા લીધે પક્ષીઓ અને સોમપાનના ભાગીદાર મનુષ્યો ઉદય સમયે ઊંચે ઊડ્યા; હે દેવી ઉષા, તું હોય તેને ઘણું ધન લાવે છે, દાતા મર્ત્ય માટે.

1.124.13

अस्तो॑ढ्वं स्तोम्या॒ ब्रह्म॑णा॒ मेऽवी॑वृधध्वमुश॒तीरु॑षासः ।
यु॒ष्माकं॑ देवी॒रव॑सा सनेम सह॒स्रिणं॑ च श॒तिनं॑ च॒ वाज॑म् ॥

હે પ્રશંસનીય ઉષાઓ, મંત્રથી તમારી સ્તુતિ થઈ; હે તેજસ્વી ઉષાઓ, તમે મને વધાર્યો. હે દેવીઓ, તમારા રક્ષણથી અમે હજારગણું અને સોગણું ધન પામીએ.