Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.124

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.124.1

उ॒षा उ॒च्छन्ती॑ समिधा॒ने अ॒ग्नौ उ॒द्यन्त्सूर्य॑ उर्वि॒या ज्योति॑रश्रेत् ।
दे॒वो नो॒ अत्र॑ सवि॒ता न्वर्थं॒ प्रासा॑वीद्द्वि॒पत्प्र चतु॑ष्पदि॒त्यै ॥

ਚਮਕਦੀ ਉਸ਼ਾ ਜਦੋਂ ਅਗਨੀ ਬਲਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਉਦੈ ਹੁੰਦਾ ਸੂਰਜ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰੇ; ਦੋ-ਪੈਰੇ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਪੈਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਗਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰੇ।

1.124.2

अमि॑नती॒ दैव्या॑नि व्र॒तानि॑ प्रमिन॒ती म॑नु॒ष्या॑ यु॒गानि॑ ।
ई॒युषी॑णामुप॒मा शश्व॑तीनां आयती॒नां प्र॑थ॒मोषा व्य॑द्यौत् ॥

ਦੈਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਨਾ ਹੋਈ, ਮਨੁੱਖੀ ਯੁੱਗਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨ ਮੂਰਤ; ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਦੀਵੀ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਉਸ਼ਾ ਚਮਕੀ।

1.124.3

ए॒षा दि॒वो दु॑हि॒ता प्रत्य॑दर्शि॒ ज्योति॒र्वसा॑ना सम॒ना पु॒रस्ता॑त् ।
ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मन्वे॑ति सा॒धु प्र॑जान॒तीव॒ न दिशो॑ मिनाति ॥

ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਇਕਸਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਹਿਨ ਕੇ। ਉਹ ਰਤ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜਾਣਦੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ।

1.124.4

उपो॑ अदर्शि शु॒न्ध्युवो॒ न वक्षो॑ नो॒धा इ॑वा॒विर॑कृत प्रि॒याणि॑ ।
अ॒द्म॒सन्न स॑स॒तो बो॒धय॑न्ती शश्वत्त॒मागा॒त्पुन॑रे॒युषी॑णाम् ॥

ਚਮਕਦੀ ਉਹ ਥਣ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਖਾਈਆਂ। ਸਭ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ, ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਆਈ; ਜੋ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਆਈ।

1.124.5

पूर्वे॒ अर्धे॒ रज॑सो अ॒प्त्यस्य॒ गवां॒ जनि॑त्र्यकृत॒ प्र के॒तुम् ।
व्यु॑ प्रथते वित॒रं वरी॑य॒ ओभा पृ॒णन्ती॑ पि॒त्रोरु॒पस्था॑ ॥

ਪੂਰਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਜਲ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਫੈਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦੀ ਹੋਈ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ (ਦਿਊ ਅਤੇ ਧਰਤੀ) ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ।

1.124.6

ए॒वेदे॒षा पु॑रु॒तमा॑ दृ॒शे कं नाजा॑मिं॒ न परि॑ वृणक्ति जा॒मिम् ।
अ॒रे॒पसा॑ त॒न्वा॑ शाश॑दाना॒ नार्भा॒दीष॑ते॒ न म॒हो वि॑भा॒ती ॥

ਇਹ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਰੂਪਾ ਹੈ, ਵੇਖਣ ਲਈ; ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ। ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ; ਮਹਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਚਮਕਦੀ ਉਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।

1.124.7

अ॒भ्रा॒तेव॑ पुं॒स ए॑ति प्रती॒ची ग॑र्ता॒रुगि॑व स॒नये॒ धना॑नाम् ।
जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासा॑ उ॒षा ह॒स्रेव॒ नि रि॑णीते॒ अप्सः॑ ॥

ਊਸ਼ਾ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਤੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ, ਧਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

1.124.8

स्वसा॒ स्वस्रे॒ ज्याय॑स्यै॒ योनि॑मारै॒गपै॑त्यस्याः प्रति॒चक्ष्ये॑व ।
व्यु॒च्छन्ती॑ र॒श्मिभिः॒ सूर्य॑स्या॒ञ्ज्य॑ङ्क्ते समन॒गा इ॑व॒ व्राः ॥

ਭੈਣ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਆਪਣਾ ਤੇਜ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

1.124.9

आ॒सां पूर्वा॑सा॒मह॑सु॒ स्वसॄ॑णा॒मप॑रा॒ पूर्वा॑म॒भ्ये॑ति प॒श्चात् ।
ताः प्र॑त्न॒वन्नव्य॑सीर्नू॒नम॒स्मे रे॒वदु॑च्छन्तु सु॒दिना॑ उ॒षासः॑ ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਊਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਿੱਛੋਂ ਆ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਊਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਸਹਿਤ ਚਮਕਣ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਊਸ਼ਾਵਾਂ।

1.124.10

प्र बो॑धयोषः पृण॒तो म॑घोनि॒ अबु॑ध्यमानाः प॒णयः॑ ससन्तु ।
रे॒वदु॑च्छ म॒घव॑द्भ्यो मघोनि रे॒वत्स्तो॒त्रे सू॑नृते जा॒रय॑न्ती ॥

ਹੇ ਊਸ਼ਾ, ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਜਗਾ; ਦਾਨੀ ਲਈ, ਹੇ ਦਾਨਸ਼ੀਲਾ, ਧਨ ਨਾਲ ਚਮਕ; ਜਾਗੇ ਨਾ ਹੋਏ ਪਣੀ ਸੌਂ ਜਾਣ; ਹੇ ਸੱਚ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਉਸਤਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਧਨ ਨਾਲ ਚਮਕ।

1.124.11

अवे॒यम॑श्वैद्युव॒तिः पु॒रस्ता॑द्यु॒ङ्क्ते गवा॑मरु॒णाना॒मनी॑कम् ।
वि नू॒नमु॑च्छा॒दस॑ति॒ प्र के॒तुर्गृ॒हंगृ॑ह॒मुप॑ तिष्ठाते अ॒ग्निः ॥

ਇਹ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਲਾਲ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਹ ਚਮਕੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇ; ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਝੰਡਾ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਗਨੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ।

1.124.12

उत्ते॒ वय॑श्चिद्वस॒तेर॑पप्त॒न्नर॑श्च॒ ये पि॑तु॒भाजो॒ व्यु॑ष्टौ ।
अ॒मा स॒ते व॑हसि॒ भूरि॑ वा॒ममुषो॑ देवि दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥

ਹੇ ਊਸ਼ਾ, ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਨ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਉੱਪਰ ਉੱਡੇ; ਹੇ ਦੇਵੀ ਊਸ਼ਾ, ਤੂੰ ਵਿਦਮਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈਂ, ਦਾਨੀ ਮਰਤ ਲਈ।

1.124.13

अस्तो॑ढ्वं स्तोम्या॒ ब्रह्म॑णा॒ मेऽवी॑वृधध्वमुश॒तीरु॑षासः ।
यु॒ष्माकं॑ देवी॒रव॑सा सनेम सह॒स्रिणं॑ च श॒तिनं॑ च॒ वाज॑म् ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਉਸ਼ਾਵਾਂ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਹੋਈ; ਹੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਹੇ ਦੇਵੀਓ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।