ऋग्वेद · सूक्त 1.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.62.1
प्र म॑न्महे शवसा॒नाय॑ शू॒षमा॑ङ्गू॒षं गिर्व॑णसे अङ्गिर॒स्वत् ।
सु॒वृ॒क्तिभि॑ स्तुव॒त ऋ॑ग्मि॒यायार्चा॑मा॒र्कं नरे॒ विश्रु॑ताय ॥
बलवानासाठी आम्ही वेगवान स्तुती अर्पण करतो; गिर्वणसासाठी अंगिरसांप्रमाणे उत्साही गान. उत्तम सूक्तांनी स्तुती करणाऱ्या ऋग्मीसाठी, प्रसिद्ध नेत्यासाठी आम्ही मंत्र गातो.
1.62.2
प्र वो॑ म॒हे महि॒ नमो॑ भरध्वमाङ्गू॒ष्यं॑ शवसा॒नाय॒ साम॑ ।
येना॑ नः॒ पूर्वे॑ पि॒तरः॑ पद॒ज्ञा अर्च॑न्तो॒ अङ्गि॑रसो॒ गा अवि॑न्दन् ॥
तुम्ही महानासाठी मोठा नमस्कार अर्पण करा; बलवानासाठी आंगूष्य साम गा. ज्याद्वारे आमच्या प्राचीन पितरांनी, मार्गज्ञ अंगिरसांनी पूजा करून गायी मिळवल्या.
1.62.3
इन्द्र॒स्याङ्गि॑रसां चे॒ष्टौ वि॒दत्स॒रमा॒ तन॑याय धा॒सिम् ।
बृह॒स्पति॑र्भि॒नदद्रिं॑ वि॒दद्गाः समु॒स्रिया॑भिर्वावशन्त॒ नरः॑ ॥
इंद्र आणि अंगिरसांच्या प्रयत्नात सरमेने बालकासाठी लपण्याची जागा शोधली. बृहस्पतीने डोंगर फोडला आणि गायी मिळवल्या; माणसे गायींसह एकत्र गर्जली.
1.62.4
स सु॒ष्टुभा॒ स स्तु॒भा स॒प्त विप्रैः॑ स्व॒रेणाद्रिं॑ स्व॒र्यो॑ नव॑ग्वैः ।
स॒र॒ण्युभिः॑ फलि॒गमि॑न्द्र शक्र व॒लं रवे॑ण दरयो॒ दश॑ग्वैः ॥
तोच सुष्टुभ् छंदाने, स्तुभ् सामाने; सात विप्रांसह स्वराने पर्वताला, स्वर्यु नवग्वांसह. हे इंद्रा, हे शक्रा, सरण्युंसह फलिगाला, वलाला गर्जनेने; दशग्वांसह तू फोडलेस.
1.62.5
गृ॒णा॒नो अङ्गि॑रोभिर्दस्म॒ वि व॑रु॒षसा॒ सूर्ये॑ण॒ गोभि॒रन्धः॑ ।
वि भूम्या॑ अप्रथय इन्द्र॒ सानु॑ दि॒वो रज॒ उप॑रमस्तभायः ॥
अंगिरसांनी स्तविलेला, हे अद्भुत इंद्रा, तू उषेसह, सूर्यासह, गायींसह अंधार पसरवलास. हे इंद्रा, तू पृथ्वी विस्तारलीस; स्वर्गाचे शिखर आणि वरचे लोक तू धरून ठेवलेस.
1.62.6
तदु॒ प्रय॑क्षतममस्य॒ कर्म॑ द॒स्मस्य॒ चारु॑तममस्ति॒ दंसः॑ ।
उ॒प॒ह्व॒रे यदुप॑रा॒ अपि॑न्व॒न्मध्व॑र्णसो न॒द्य॑श्चत॑स्रः ॥
तेच त्याचे अत्यंत प्रशंसनीय कर्म; त्या अद्भुताचे सर्वात सुंदर कार्यही तेच. आवाहनात त्याने उपर, मधुर वाहणाऱ्या चार नद्यांना प्रेरले तेव्हा.
1.62.7
द्वि॒ता वि व॑व्रे स॒नजा॒ सनी॑ळे अ॒यास्य॒ स्तव॑मानेभिर॒र्कैः ।
भगो॒ न मेने॑ पर॒मे व्यो॑म॒न्नधा॑रय॒द्रोद॑सी सु॒दंसाः॑ ॥
दोन प्रकारांनी त्याने दोघांना वेगळे केले; अयास्याच्या स्तुतिगीतांनी. भगासारखा, उंच विशाल आकाशात त्या उदार इंद्राने द्यावापृथिवींना स्थिर केले.
1.62.8
स॒नाद्दिवं॒ परि॒ भूमा॒ विरू॑पे पुन॒र्भुवा॑ युव॒ती स्वेभि॒रेवैः॑ ।
कृ॒ष्णेभि॑र॒क्तोषा रुश॑द्भि॒र्वपु॑र्भि॒रा च॑रतो अ॒न्यान्या॑ ॥
प्राचीन काळापासून, आकाश आणि पृथ्वी—विविध रूपांची, पुन्हा जन्मणारी, तरुण—आपल्याच प्रकाशांनी वेढलेली आहेत. काळोख (रात्र) आणि उषा, चमकत्या रूपांसह, एकामागून एक येथे फिरतात.
1.62.9
सने॑मि स॒ख्यं स्व॑प॒स्यमा॑नः सू॒नुर्दा॑धार॒ शव॑सा सु॒दंसाः॑ ।
आ॒मासु॑ चिद्दधिषे प॒क्वम॒न्तः पयः॑ कृ॒ष्णासु॒ रुश॒द्रोहि॑णीषु ॥
सदैव टिकणारी मैत्री प्रिय मानून, पुत्र (इंद्र) याने बलाने ती धारण केली, तो उदार. कच्च्यातही तू पिकलेले आत ठेवतोस—काळ्या आणि चमकत्या तांबड्या गाईंमध्ये दूध.
1.62.10
स॒नात्सनी॑ळा अ॒वनी॑रवा॒ता व्र॒ता र॑क्षन्ते अ॒मृताः॒ सहो॑भिः ।
पु॒रू स॒हस्रा॒ जन॑यो॒ न पत्नी॑र्दुव॒स्यन्ति॒ स्वसा॑रो॒ अह्र॑याणम् ॥
प्राचीन काळापासून, त्या बहिणी—सीमारहित, अडथळाविरहित—अमर होऊन आपल्या शक्तींनी नियम राखतात. हजारो जलमाता पत्नींप्रमाणे जन्म देतात; बहिणी अहिरायणाची इच्छा करतात.
1.62.11
स॒ना॒युवो॒ नम॑सा॒ नव्यो॑ अ॒र्कैर्व॑सू॒यवो॑ म॒तयो॑ दस्म दद्रुः ।
पतिं॒ न पत्नी॑रुश॒तीरु॒शन्तं॑ स्पृ॒शन्ति॑ त्वा शवसावन्मनी॒षाः ॥
मैत्री आणणाऱ्या, नमस्काराने, नव्या स्तोत्रांनी, धन इच्छिणाऱ्या विचारांनी—हे दात्या—धावत आले आहेत. इच्छेने पतीला स्पर्शणाऱ्या पत्नींप्रमाणे, हे बलवाना, प्रार्थना तुला स्पर्शतात.
1.62.12
स॒नादे॒व तव॒ रायो॒ गभ॑स्तौ॒ न क्षीय॑न्ते॒ नोप॑ दस्यन्ति दस्म ।
द्यु॒माँ अ॑सि॒ क्रतु॑माँ इन्द्र॒ धीरः॒ शिक्षा॑ शचीव॒स्तव॑ नः॒ शची॑भिः ॥
नेहमी तुझे धन हातात कमी होत नाही, ते क्षीण होत नाहीत, हे दात्या. तू तेजस्वी, बुद्धिमान आहेस; हे इंद्रा, धीरा, हे बलवाना, तुझ्या शक्तींनी आम्हाला दे.
1.62.13
स॒ना॒य॒ते गोत॑म इन्द्र॒ नव्य॒मत॑क्ष॒द्ब्रह्म॑ हरि॒योज॑नाय ।
सु॒नी॒थाय॑ नः शवसान नो॒धाः प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥
गोतम वंशातील सनायत याने इंद्रासाठी नवीन प्रार्थना रचली; हरित अश्वांनी जोडलेल्यासाठी. हे बलवान इंद्रा, आमच्या सुमार्गासाठी, प्रभातकाळी लवकर, नोधा, धियावसू आमच्याकडे येवोत.