ऋग्वेद · सूक्त 10.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.102.1
प्र ते॒ रथं॑ मिथू॒कृत॒मिन्द्रो॑ऽवतु धृष्णु॒या ।
अ॒स्मिन्ना॒जौ पु॑रुहूत श्र॒वाय्ये॑ धनभ॒क्षेषु॑ नोऽव ॥
हे बहुआहूत इंद्रा, तुझा कपटाने घडवलेला रथ धैर्याने रक्षण करो. या संग्रामात, कीर्तीच्या बक्षीसात आणि धन गिळणाऱ्या स्पर्धांत आम्हाला सांभाळ.
10.102.2
उत्स्म॒ वातो॑ वहति॒ वासो॑ऽस्या॒ अधि॑रथं॒ यदज॑यत्स॒हस्र॑म् ।
र॒थीर॑भून्मुद्ग॒लानी॒ गवि॑ष्टौ॒ भरे॑ कृ॒तं व्य॑चेदिन्द्रसे॒ना ॥
वारा तिची वस्त्रे वर धरून नेतो; तिने हजार जिंकले तेव्हा. मुद्गलानी रथसारथी झाली; गाई शोधण्याच्या स्पर्धेत, युद्धबक्षिसात तिने इंद्राचे सैन्य स्पष्ट पाहिले.
10.102.3
अ॒न्तर्य॑च्छ॒ जिघां॑सतो॒ वज्र॑मिन्द्राभि॒दास॑तः ।
दास॑स्य वा मघव॒न्नार्य॑स्य वा सनु॒तर्य॑वया व॒धम् ॥
हे इंद्रा, मारण्याची इच्छा करून हल्ला करणाऱ्याचे वज्र रोख. हे मघवन्, दासाचे असो वा आर्याचे, नेहमी प्रहार दूर कर.
10.102.4
उ॒द्नो ह्र॒दम॑पिब॒ज्जर्हृ॑षाणः॒ कूटं॑ स्म तृं॒हद॒भिमा॑तिमेति ।
प्र मु॒ष्कभा॑रः॒ श्रव॑ इ॒च्छमा॑नो अजि॒रं बा॒हू अ॑भर॒त्सिषा॑सन् ॥
पाण्याच्या पात्राच्या तलावातून आनंदाने त्याने प्यायले; किल्ल्यासारखे आवरण फोडून तो शत्रूच्या डावापर्यंत पोहोचतो. कीर्ती इच्छिणारा मुष्कभार शर्यतीच्या मार्गावर दोन्ही बाहू उचलून विजय इच्छित पुढे गेला.
10.102.5
न्य॑क्रन्दयन्नुप॒यन्त॑ एन॒ममे॑हयन्वृष॒भं मध्य॑ आ॒जेः ।
तेन॒ सूभ॑र्वं श॒तव॑त्स॒हस्रं॒ गवां॒ मुद्ग॑लः प्र॒धने॑ जिगाय ॥
त्यांनी त्याला हाक मारून जवळ येऊन वेढले; शर्यतीत बैलाप्रमाणे तो खिंकाळला. त्याद्वारे सूभर्वाने शंभरपट, हजारपट गाई जिंकल्या; मुद्गलाने संग्रामात विजय मिळवला.
10.102.6
क॒कर्द॑वे वृष॒भो यु॒क्त आ॑सी॒दवा॑वची॒त्सार॑थिरस्य के॒शी ।
दुधे॑र्यु॒क्तस्य॒ द्रव॑तः स॒हान॑सा ऋ॒च्छन्ति॑ ष्मा नि॒ष्पदो॑ मुद्ग॒लानी॑म् ॥
ककर्दूसाठी बैल जुंपलेला होता; त्याचा सारथी केशी ओरडला. दूधीचे जुंपलेले धावणारे घोडे आसासह मुद्गलानीपर्यंत पोहोचतात.
10.102.7
उ॒त प्र॒धिमुद॑हन्नस्य वि॒द्वानुपा॑युन॒ग्वंस॑ग॒मत्र॒ शिक्ष॑न् ।
इन्द्र॒ उदा॑व॒त्पति॒मघ्न्या॑ना॒मरं॑हत॒ पद्या॑भिः क॒कुद्मा॑न् ॥
जाणत्याने याचा रथदांडा उचलला; येथे प्रशिक्षण देत त्याने बैल जुंपला. इंद्राने अवध्य गाईंच्या स्वामीला वर उचलले; कुबड असलेल्या बैलाने आपल्या पायांनी त्याला उभे केले.
10.102.8
शु॒नम॑ष्ट्रा॒व्य॑चरत्कप॒र्दी व॑र॒त्रायां॒ दार्वा॒नह्य॑मानः ।
नृ॒म्णानि॑ कृ॒ण्वन्ब॒हवे॒ जना॑य॒ गाः प॑स्पशा॒नस्तवि॑षीरधत्त ॥
चाबूक धारण करणारा सुखाने चालला; जटाधारी लाकडी दोरीत बांधलेला. पुष्कळांसाठी व माणसांसाठी पराक्रम करीत, गाईंना पाहून त्याने आपली शक्ती धारण केली.
10.102.9
इ॒मं तं प॑श्य वृष॒भस्य॒ युञ्जं॒ काष्ठा॑या॒ मध्ये॑ द्रुघ॒णं शया॑नम् ।
येन॑ जि॒गाय॑ श॒तव॑त्स॒हस्रं॒ गवां॒ मुद्ग॑लः पृत॒नाज्ये॑षु ॥
या वळूच्या जोडीकडे पाहा, लाकडी खांबाच्या मध्ये पडलेली आहे. ज्याच्या योगे मुद्गलाने युद्धांत शंभरपट आणि हजारपट गाई जिंकल्या.
10.102.10
आ॒रे अ॒घा को न्वि॑त्था द॑दर्श॒ यं यु॒ञ्जन्ति॒ तं वा स्था॑पयन्ति ।
नास्मै॒ तृणं॒ नोद॒कमा भ॑रन्ति॒ उत्त॑रो धु॒रो व॑हति प्र॒देदि॑शत् ॥
दुरून पापी असा पाहतो, कोणाला जुंपतात आणि कोणाला उभे करतात. त्याला गवतही आणत नाहीत, पाणीही आणत नाहीत; बाहेरचा जुवाच्या दांड्यावरून दिशा दाखवत ओढतो.
10.102.11
प॒रि॒वृ॒क्तेव॑ पति॒विद्य॑मान॒ट्पीप्या॑ना॒ कूच॑क्रेणेव सि॒ञ्चन् ।
ए॒षै॒ष्या॑ चिद्र॒थ्या॑ जयेम सुम॒ङ्गलं॒ सिन॑वदस्तु सा॒तम् ॥
पतीने त्यागलेल्या स्त्रीप्रमाणे, पतीचा शोध घेत ती फुगते आणि चाकाच्या पात्राने शिंपडते. या रथीवर आपण विजय मिळवू; कल्याण होवो, लाभ होवो, हे आपले सुख होवो.
10.102.12
त्वं विश्व॑स्य॒ जग॑त॒श्चक्षु॑रिन्द्रासि॒ चक्षु॑षः ।
वृषा॒ यदा॒जिं वृष॑णा॒ सिषा॑ससि चो॒दय॒न्वध्रि॑णा यु॒जा ॥
तू सर्व जगाचा डोळा आहेस, इंद्रा; डोळ्यांचाही तू डोळा आहेस. वळू युद्धस्पर्धेत वळूसह जिंकू इच्छितो तेव्हा अंकुशाने प्रेरित करून तुला जुंपले जाते.