Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.45

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

10.45.1

दि॒वस्परि॑ प्रथ॒मं ज॑ज्ञे अ॒ग्निर॒स्मद्द्वि॒तीयं॒ परि॑ जा॒तवे॑दाः ।
तृ॒तीय॑म॒प्सु नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒मिन्धा॑न एनं जरते स्वा॒धीः ॥

ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਨੀ ਜਨਮਿਆ; ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਜਾ। ਜਾਤਵੇਦਾ ਤੀਜਾ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਲਗਾਤਾਰ ਬਲਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਇੱਛਕ ਉਪਾਸਕ ਵਡਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

10.45.2

वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ धाम॒ विभृ॑ता पुरु॒त्रा ।
वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒मं गुहा॒ यद्वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ आज॒गन्थ॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਅਨੇਕ ਧਾਮ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਸੋਤ ਤੋਂ ਤੂੰ ਆਇਆ ਉਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

10.45.3

स॒मु॒द्रे त्वा॑ नृ॒मणा॑ अ॒प्स्व॑न्तर्नृ॒चक्षा॑ ईधे दि॒वो अ॑ग्न॒ ऊध॑न् ।
तृ॒तीये॑ त्वा॒ रज॑सि तस्थि॒वांस॑म॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षा अ॑वर्धन् ॥

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਾਲਿਆ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਥਣ-ਸੋਤ; ਤੀਜੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਤੈਨੂੰ ਜਲਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸ਼ੀ-ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਵਧਾਇਆ।

10.45.4

अक्र॑न्दद॒ग्नि स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः क्षामा॒ रेरि॑हद्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन् ।
स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥

ਅਗਨੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ; ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਚੱਟਦਾ, ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ। ਝੱਟ ਜਨਮ ਕੇ, ਬਲ ਕੇ, ਹਨੇਰਾ ਚੀਰ ਕੇ ਵੇਖਿਆ; ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

10.45.5

श्री॒णामु॑दा॒रो ध॒रुणो॑ रयी॒णां म॑नी॒षाणां॒ प्रार्प॑णः॒ सोम॑गोपाः ।
वसुः॑ सू॒नुः सह॑सो अ॒प्सु राजा॒ वि भा॒त्यग्र॑ उ॒षसा॑मिधा॒नः ॥

ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਧਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰਕ, ਸੋਮ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ; ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ; ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬਲਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

10.45.6

विश्व॑स्य के॒तुर्भुव॑नस्य॒ गर्भ॒ आ रोद॑सी अपृणा॒ज्जाय॑मानः ।
वी॒ळुं चि॒दद्रि॑मभिनत्परा॒यञ्जना॒ यद॒ग्निमय॑जन्त॒ पञ्च॑ ॥

ਸਭ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਭੁਵਨਾਂ ਦਾ ਗਰਭ; ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਬਲਦ ਨੇ ਪਰਬਤ ਵੀ ਚੀਰਿਆ, ਜਦੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਪੰਜ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

10.45.7

उ॒शिक्पा॑व॒को अ॑र॒तिः सु॑मे॒धा मर्ते॑ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ नि धा॑यि ।
इय॑र्ति धू॒मम॑रु॒षं भरि॑भ्र॒दुच्छु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ द्यामिन॑क्षन् ॥

ਤੀਖਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਣਥੱਕ, ਸੁਮਤੀ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਲ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦੀ ਲਾਟ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ।

10.45.8

दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॑र्वि॒या व्य॑द्यौद्दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः ।
अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒द्वयो॑भि॒र्यदे॑नं॒ द्यौर्ज॒नय॑त्सु॒रेताः॑ ॥

ਚਮਕਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਗਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ। ਅਜਿੱਤ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਉਹ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਗਨੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ।

10.45.9

यस्ते॑ अ॒द्य कृ॒णव॑द्भद्रशोचे अपू॒पं दे॑व घृ॒तव॑न्तमग्ने ।
प्र तं न॑य प्रत॒रं वस्यो॒ अच्छा॒भि सु॒म्नं दे॒वभ॑क्तं यविष्ठ ॥

ਹੇ ਚਮਕਦੀ ਲਾਟ ਵਾਲੇ, ਅੱਜ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਘਿਉ ਭਰਿਆ ਅਪੂਪ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ। ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਵਾਨ ਅਗਨੀ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸੁਖ ਅਤੇ ਧਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ।

10.45.10

आ तं भ॑ज सौश्रव॒सेष्व॑ग्न उ॒क्थौक्थ॒ आ भ॑ज श॒स्यमा॑ने ।
प्रि॒यः सूर्ये॑ प्रि॒यो अ॒ग्ना भ॑वाति॒ उज्जा॒तेन॑ भि॒नद॒दुज्जनि॑त्वैः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੌਸ਼ਰਵਸ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦੇ; ਹਰ ਸਤੋਤਰ ਪਾਠ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਉਸਤਤਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦੇ। ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਉਹ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ; ਜਨਮ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਪਰ ਉੱਠੇ, ਸੰਤਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।

10.45.11

त्वाम॑ग्ने॒ यज॑माना॒ अनु॒ द्यून्विश्वा॒ वसु॑ दधिरे॒ वार्या॑णि ।
त्वया॑ स॒ह द्रवि॑णमि॒च्छमा॑ना व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਯਜਮਾਨ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਫੜੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਇੱਛਿਤ ਧਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਧਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ਼ਿਜਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵਾੜੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।

10.45.12

अस्ता॑व्य॒ग्निर्न॒रां सु॒शेवो॑ वैश्वान॒र ऋषि॑भिः॒ सोम॑गोपाः ।
अ॒द्वे॒षे द्यावा॑पृथि॒वी हु॑वेम॒ देवा॑ ध॒त्त र॒यिम॒स्मे सु॒वीर॑म् ॥

ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਿਰਪਾਲੂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨੀ ਦੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਸੋਮ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ। ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਦਿਊਲੋਕ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬੁਲਾਈਏ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਧਨ ਸਾਨੂੰ ਦਿਓ।