Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.67.1

इ॒मां धियं॑ स॒प्तशी॑र्ष्णीं पि॒ता न॑ ऋ॒तप्र॑जातां बृह॒तीम॑विन्दत् ।
तु॒रीयं॑ स्विज्जनयद्वि॒श्वज॑न्यो अ॒यास्य॑ उ॒क्थमिन्द्रा॑य॒ शंस॑न् ॥

ऋतातून जन्मलेली, सात मस्तकांची ही विशाल धी पित्याने प्राप्त केली. सर्वांना जन्म देणाऱ्या अयास्याने इंद्रासाठी स्तोत्र म्हणत चौथ्याला निर्माण केले.

10.67.2

ऋ॒तं शंस॑न्त ऋ॒जु दीध्या॑ना दि॒वस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒राः ।
विप्रं॑ प॒दमङ्गि॑रसो॒ दधा॑ना य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं म॑नन्त ॥

ऋताची स्तुती करत, सरळ तेजाने चमकत, आकाशाचे पुत्र व असुराचे वीरपुत्र अंगिरस यांनी ज्ञान्याचे पद स्थापून यज्ञाच्या पहिल्या धामाचे मनन केले.

10.67.3

हं॒सैरि॑व॒ सखि॑भि॒र्वाव॑दद्भिरश्म॒न्मया॑नि॒ नह॑ना॒ व्यस्य॑न् ।
बृह॒स्पति॑रभि॒कनि॑क्रद॒द्गा उ॒त प्रास्तौ॒दुच्च॑ वि॒द्वाँ अ॑गायत् ॥

हंसांप्रमाणे मित्रांशी बोलत, दगडी बंधने फोडत, बृहस्पतीने गाईंसाठी गर्जना केली; ज्ञानी स्तुती करून उंच स्वराने गायला.

10.67.4

अ॒वो द्वाभ्यां॑ प॒र एक॑या॒ गा गुहा॒ तिष्ठ॑न्ती॒रनृ॑तस्य॒ सेतौ॑ ।
बृह॒स्पति॒स्तम॑सि॒ ज्योति॑रि॒च्छन्नुदु॒स्रा आक॒र्वि हि ति॒स्र आवः॑ ॥

दोन्हींच्या खाली, एकाच्या पलीकडे, गुहेत उभ्या असलेल्या गाईंना, असत्याच्या बंधाऱ्यावर, अंधारात प्रकाश शोधणाऱ्या बृहस्पतीने वर उचलले; उषांना प्रकट करून तिन्ही उघडल्या.

10.67.5

वि॒भिद्या॒ पुरं॑ श॒यथे॒मपा॑चीं॒ निस्त्रीणि॑ सा॒कमु॑द॒धेर॑कृन्तत् ।
बृह॒स्पति॑रु॒षसं॒ सूर्यं॒ गाम॒र्कं वि॑वेद स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः ॥

पुराला भेदून, खाली तोंड करून तुम्ही दोघे पडला आहात; समुद्रातून तिन्ही एकत्र कापले. बृहस्पतीने उषा, सूर्य, गाय, अर्क प्राप्त केले; आकाश गर्जावे तसे.

10.67.6

इन्द्रो॑ व॒लं र॑क्षि॒तारं॒ दुघा॑नां क॒रेणे॑व॒ वि च॑कर्ता॒ रवे॑ण ।
स्वेदा॑ञ्जिभिरा॒शिर॑मि॒च्छमा॒नोऽरो॑दयत्प॒णिमा गा अ॑मुष्णात् ॥

इंद्राने दूध देणाऱ्या गाईंचा रक्षक वलाला हातासारख्या साधनाने भेदले, गर्जनेसह; घामासारख्या तेजस्वींसह, इच्छा करून, पणीला रडवून गाई पुन्हा हिसकावल्या.

10.67.7

स ईं॑ स॒त्येभिः॒ सखि॑भिः शु॒चद्भि॒र्गोधा॑यसं॒ वि ध॑न॒सैर॑दर्दः ।
ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्वृष॑भिर्व॒राहै॑र्घ॒र्मस्वे॑देभि॒र्द्रवि॑णं॒ व्या॑नट् ॥

खऱ्या सख्यांसह, तेजस्वी जनांसह त्याने गोधायसाचे धन फोडून विखुरले; ब्रह्माचा स्वामी वृषभ व वराहांसह, घर्मस्वेद जनांसह धन व्यापून टाकला.

10.67.8

ते स॒त्येन॒ मन॑सा॒ गोप॑तिं॒ गा इ॑या॒नास॑ इषणयन्त धी॒भिः ।
बृह॒स्पति॑र्मि॒थोअ॑वद्यपेभि॒रुदु॒स्रिया॑ असृजत स्व॒युग्भिः॑ ॥

त्यांनी सत्य मनाने गोपतीला पुढे नेले, विचारांनी प्रेरित केले; बृहस्पतीने दुर्वाक्य रोखणाऱ्यांसह, स्वयंयुक्तांसह उषांना मुक्त केले.

10.67.9

तं व॒र्धय॑न्तो म॒तिभिः॑ शि॒वाभिः॑ सिं॒हमि॑व॒ नान॑दतं स॒धस्थे॑ ।
बृह॒स्पतिं॒ वृष॑णं॒ शूर॑सातौ॒ भरे॑भरे॒ अनु॑ मदेम जि॒ष्णुम् ॥

त्या बृहस्पतीला, वृषभाला, मंगल स्तुतींनी वाढवीत, सिंहाप्रमाणे सभास्थानी गर्जणाऱ्याला, लूट-लाभाच्या प्रत्येक संघर्षात त्या विजेत्याच्या मागे आम्ही आनंदित होऊ.

10.67.10

य॒दा वाज॒मस॑नद्वि॒श्वरू॑प॒मा द्यामरु॑क्ष॒दुत्त॑राणि॒ सद्म॑ ।
बृह॒स्पतिं॒ वृष॑णं व॒र्धय॑न्तो॒ नाना॒ सन्तो॒ बिभ्र॑तो॒ ज्योति॑रा॒सा ॥

त्याने विश्वरूप बल प्रेरित केले, द्युलोकातील उंच निवासांवर चढला, तेव्हा बृहस्पती वृषभाला वाढवीत, नाना रूपांत असून, प्रकाश धारण करीत, त्याच्या ज्वालेने.

10.67.11

स॒त्यामा॒शिषं॑ कृणुता वयो॒धै की॒रिं चि॒द्ध्यव॑थ॒ स्वेभि॒रेवैः॑ ।
प॒श्चा मृधो॒ अप॑ भवन्तु॒ विश्वा॒स्तद्रो॑दसी शृणुतं विश्वमि॒न्वे ॥

जीवनशक्तीसाठी सत्य आशीर्वाद पूर्ण करा; गरिबांनाही तुम्ही आपल्या स्वबलांनी रक्षता; मागील सर्व शत्रू दूर होवोत; हे द्यावापृथिवी, सर्व हालवणारे ऐका.

10.67.12

इन्द्रो॑ म॒ह्ना म॑ह॒तो अ॑र्ण॒वस्य॒ वि मू॒र्धान॑मभिनदर्बु॒दस्य॑ ।
अह॒न्नहि॒मरि॑णात्स॒प्त सिन्धू॑न्दे॒वैर्द्या॑वापृथिवी॒ प्राव॑तं नः ॥

इंद्राने आपल्या महिमेने महासागराचे मस्तक फोडले; अर्बुदाचे मस्तक भंगले; सर्पाला मारून सात नद्या मुक्त केल्या; देवांसह, हे द्यावापृथिवी, आमचे रक्षण करा.