ऋग्वेद · सूक्त 10.72

10.72.1

दे॒वानां॒ नु व॒यं जाना॒ प्र वो॑चाम विप॒न्यया॑ ।
उ॒क्थेषु॑ श॒स्यमा॑नेषु॒ यः पश्या॒दुत्त॑रे यु॒गे ॥

आता आम्ही देवांच्या जन्मांविषयी शहाण्या वाणीने सांगू; पुढील युगात जो पाहील, त्याने पठण केल्या जाणाऱ्या स्तोत्रांत ते जाणावे.

ब्रह्म॑ण॒स्पति॑रे॒ता सं क॒र्मार॑ इवाधमत् ।
दे॒वानां॑ पू॒र्व्ये यु॒गे अस॑तः॒ सद॑जायत ॥

ब्रह्मणस्पतीने हे सर्व लोहाराप्रमाणे एकत्र घडवले; देवांच्या पूर्वयुगात असत्पासून सत् जन्मले.

दे॒वानां॑ यु॒गे प्र॑थ॒मे अस॑तः॒ सद॑जायत ।
तदाशा॒ अन्व॑जायन्त॒ तदु॑त्ता॒नप॑द॒स्परि॑ ॥

देवांच्या पहिल्या युगात असत्पासून सत् जन्मले; त्यापासूनच दिशा जन्मल्या, उत्तानपदापासून सर्वत्र.

भूर्ज॑ज्ञ उत्ता॒नप॑दो भु॒व आशा॑ अजायन्त ।
अदि॑ते॒र्दक्षो॑ अजायत॒ दक्षा॒द्वदि॑तिः॒ परि॑ ॥

उत्तानपदापासून भूमी जन्मली; सत्पासून दिशा जन्मल्या. अदितीपासून दक्ष जन्मला, आणि दक्षापासून अदिती सर्वत्र.

अदि॑ति॒र्ह्यज॑निष्ट॒ दक्ष॒ या दु॑हि॒ता तव॑ ।
तां दे॒वा अन्व॑जायन्त भ॒द्रा अ॒मृत॑बन्धवः ॥

हे दक्षा, तुझी कन्या अदिती खरोखर जन्मली; तिच्यापासून देव जन्मले — कल्याणकारी, अमृताचे बंधू.

यद्दे॑वा अ॒दः स॑लि॒ले सुसं॑रब्धा॒ अति॑ष्ठत ।
अत्रा॑ वो॒ नृत्य॑तामिव ती॒व्रो रे॒णुरपा॑यत ॥

हे देवांनो, तुम्ही त्या पाण्यात अतिउत्साहाने उभे राहिलात, तेव्हा नर्तकांप्रमाणे तीव्र धूळ उडाली.

यद्दे॑वा॒ यत॑यो यथा॒ भुव॑ना॒न्यपि॑न्वत ।
अत्रा॑ समु॒द्र आ गू॒ळ्हमा सूर्य॑मजभर्तन ॥

हे देवांनो, यतींप्रमाणे तुम्ही जेव्हा भुवनांना फुगवलेत, तेव्हा इथे समुद्रात लपलेल्या सूर्याला तुम्ही वर धारण केलेत.

अ॒ष्टौ पु॒त्रासो॒ अदि॑ते॒र्ये जा॒तास्त॒न्व॑स्परि॑ ।
दे॒वाँ उप॒ प्रैत्स॒प्तभिः॒ परा॑ मार्ता॒ण्डमा॑स्यत् ॥

अदितीचे आठ पुत्र, जे तिच्या शरीरातून जन्मले; ती सात जणांसह देवांकडे पुढे गेली; तिने मार्तंडाला दूर फेकले.

स॒प्तभिः॑ पु॒त्रैरदि॑ति॒रुप॒ प्रैत्पू॒र्व्यं यु॒गम् ।
प्र॒जायै॑ मृ॒त्यवे॑ त्व॒त्पुन॑र्मार्ता॒ण्डमाभ॑रत् ॥

सात पुत्रांसह अदिती पुढे गेली, पहिल्या युगाकडे; जन्मासाठी आणि मृत्यूसाठी तुमच्यापासून दूर, तिने पुन्हा मार्तंडाला परत आणले.