Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.98

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.98.1

बृह॑स्पते॒ प्रति॑ मे दे॒वता॑मिहि मि॒त्रो वा॒ यद्वरु॑णो॒ वासि॑ पू॒षा ।
आ॒दि॒त्यैर्वा॒ यद्वसु॑भिर्म॒रुत्वा॒न्त्स प॒र्जन्यं॒ शंत॑नवे वृषाय ॥

हे बृहस्पती, माझ्याकडे देवांकडे ये; तू मित्र असलास, वरुण असलास किंवा पूषा असलास; आदित्य आणि वसूंसह, मरुतांसह असलास — तो वर्षणारा मेघ शंतनूसाठी पाऊस पाडो.

10.98.2

आ दे॒वो दू॒तो अ॑जि॒रश्चि॑कि॒त्वान्त्वद्दे॑वापे अ॒भि माम॑गच्छत् ।
प्र॒ती॒ची॒नः प्रति॒ मामा व॑वृत्स्व॒ दधा॑मि ते द्यु॒मतीं॒ वाच॑मा॒सन् ॥

हे देवापी, दूत देव, वेगवान आणि ज्ञानी होऊन तुझ्याकडून माझ्याकडे आला आहे; मागे वळून माझ्याकडे परत ये. तुझ्यासाठी मुखात तेजस्वी वाणी ठेवतो.

10.98.3

अ॒स्मे धे॑हि द्यु॒मतीं॒ वाच॑मा॒सन्बृह॑स्पते अनमी॒वामि॑षि॒राम् ।
यया॑ वृ॒ष्टिं शंत॑नवे॒ वना॑व दि॒वो द्र॒प्सो मधु॑माँ॒ आ वि॑वेश ॥

हे बृहस्पती, आमच्या मुखात तेजस्वी, रोगरहित, पोषक वाणी स्थापन कर; ज्यामुळे आपण दोघे शंतनूसाठी पाऊस आणू; आकाशातून मधाने भरलेला थेंब उतरून आत प्रवेश करो.

10.98.4

आ नो॑ द्र॒प्सा मधु॑मन्तो विशन्तु॒ इन्द्र॑ दे॒ह्यधि॑रथं स॒हस्र॑म् ।
नि षी॑द हो॒त्रमृ॑तु॒था य॑जस्व दे॒वान्दे॑वापे ह॒विषा॑ सपर्य ॥

मधाने भरलेले थेंब आमच्याकडे येवोत; हे इंद्रा, हजारपट रथासन दे. बस, हे देवापी, योग्य वेळी होतृकर्माने यज्ञ कर, हविष्याने देवांची पूजा कर.

10.98.5

आ॒र्ष्टि॒षे॒णो हो॒त्रमृषि॑र्नि॒षीद॑न्दे॒वापि॑र्देवसुम॒तिं चि॑कि॒त्वान् ।
स उत्त॑रस्मा॒दध॑रं समु॒द्रम॒पो दि॒व्या अ॑सृजद्व॒र्ष्या॑ अ॒भि ॥

आर्ष्टिषेणाच्या होतृ-पदावर बसलेल्या ऋषी देवापीने देवांची अनुकूलता जाणून वरचे ते पाणी खालच्या समुद्राकडे सोडले — दिव्य आणि पाऊस देणारे जल.

10.98.6

अ॒स्मिन्त्स॑मु॒द्रे अध्युत्त॑रस्मि॒न्नापो॑ दे॒वेभि॒र्निवृ॑ता अतिष्ठन् ।
ता अ॑द्रवन्नार्ष्टिषे॒णेन॑ सृ॒ष्टा दे॒वापि॑ना॒ प्रेषि॑ता मृ॒क्षिणी॑षु ॥

या समुद्रात आणि वरच्या भागात देवांनी रोखलेले पाणी उभे होते; तेच पाणी आर्ष्टिषेणाने सोडले, देवापीने पाठवले — ते मृक्षिणींच्या ठिकाणांकडे धावले.

10.98.7

यद्दे॒वापिः॒ शंत॑नवे पु॒रोहि॑तो हो॒त्राय॑ वृ॒तः कृ॒पय॒न्नदी॑धेत् ।
दे॒व॒श्रुतं॑ वृष्टि॒वनिं॒ ररा॑णो॒ बृह॒स्पति॒र्वाच॑मस्मा अयच्छत् ॥

देवापी, शंतनूसाठी पुरोहित होऊन, होत्र कार्यासाठी निवडला जाऊन, कृपेने प्रज्वलित झाला तेव्हा, बृहस्पतीने देवांनी ऐकावी अशी, पाऊस आणणारी वाणी त्याला दिली.

10.98.8

यं त्वा॑ दे॒वापिः॑ शुशुचा॒नो अ॑ग्न आर्ष्टिषे॒णो म॑नु॒ष्यः॑ समी॒धे ।
विश्वे॑भिर्दे॒वैर॑नुम॒द्यमा॑नः॒ प्र प॒र्जन्य॑मीरया वृष्टि॒मन्त॑म् ॥

हे अग्नी, देवापी, तेजस्वी होऊन, आर्ष्टिषेणाच्या वंशातील मनुष्य तुला प्रज्वलित करतो; सर्व देवांनी आनंदित होऊन, पावसाने भरलेल्या पर्जन्याला प्रेरित कर.

10.98.9

त्वां पूर्व॒ ऋष॑यो गी॒र्भिरा॑य॒न्त्वाम॑ध्व॒रेषु॑ पुरुहूत॒ विश्वे॑ ।
स॒हस्रा॒ण्यधि॑रथान्य॒स्मे आ नो॑ य॒ज्ञं रो॑हिद॒श्वोप॑ याहि ॥

प्राचीन ऋषींनी स्तोत्रांनी तुला मिळवले; हे अनेकांनी आवाहिलेल्या, सर्व अध्वरांमध्ये सर्वांनी तुला मिळवले. आम्हांला हजारो रथ-अलंकार होवोत; तांबड्या घोड्यांच्या स्वामी, आमच्या यज्ञाजवळ ये.

10.98.10

ए॒तान्य॑ग्ने नव॒तिर्नव॒ त्वे आहु॑ता॒न्यधि॑रथा स॒हस्रा॑ ।
तेभि॑र्वर्धस्व त॒न्वः॑ शूर पू॒र्वीर्दि॒वो नो॑ वृ॒ष्टिमि॑षि॒तो रि॑रीहि ॥

हे अग्नी, ही नव्वद-नऊ आहेत; तुझ्यात आहुती आहेत, हजारो रथ-अलंकारांसह. त्यांनी आपली शरीरे वाढव, हे वीरा; स्वर्गातून आम्हांसाठी अनेक पाऊस पाठव, प्रेरित होऊन वर्षाव कर.

10.98.11

ए॒तान्य॑ग्ने नव॒तिं स॒हस्रा॒ सं प्र य॑च्छ॒ वृष्ण॒ इन्द्रा॑य भा॒गम् ।
वि॒द्वान्प॒थ ऋ॑तु॒शो दे॑व॒याना॒नप्यौ॑ला॒नं दि॒वि दे॒वेषु॑ धेहि ॥

हे अग्नी, ही नव्वद आणि हजारांना एकत्र धर; वृषभ इंद्रास भाग दे; जाणता होऊन, ऋतुक्रमाने देवयान मार्ग आणि स्वर्गातील बंधन देवांमध्ये ठेव.

10.98.12

अग्ने॒ बाध॑स्व॒ वि मृधो॒ वि दु॒र्गहापामी॑वा॒मप॒ रक्षां॑सि सेध ।
अ॒स्मात्स॑मु॒द्राद्बृ॑ह॒तो दि॒वो नो॑ अ॒पां भू॒मान॒मुप॑ नः सृजे॒ह ॥

हे अग्नी, शत्रूंना दूर पळव, दुर्गम मार्ग वेगळे कर; रोग दूर कर, राक्षसांना फेकून दे. या महासागरातून, स्वर्गातून, आमच्यासाठी पाण्याची विपुलता येथे निर्माण कर.