ऋग्वेद · सूक्त 2.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.12.1
यो जा॒त ए॒व प्र॑थ॒मो मन॑स्वान्दे॒वो दे॒वान्क्रतु॑ना प॒र्यभू॑षत् ।
यस्य॒ शुष्मा॒द्रोद॑सी॒ अभ्य॑सेतां नृ॒म्णस्य॑ म॒ह्ना स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
जन्मताच जो प्रथम, मनस्वी, देव आहे; आपल्या संकल्पाने त्याने देवांना मागे टाकले; ज्याच्या पराक्रमाने दोन्ही लोक थरथरले; ज्याच्या वीर्यमहिम्याने — हे लोकहो, तोच इंद्र.
2.12.2
यः पृ॑थि॒वीं व्यथ॑माना॒मदृं॑ह॒द्यः पर्व॑ता॒न्प्रकु॑पिताँ॒ अर॑म्णात् ।
यो अ॒न्तरि॑क्षं विम॒मे वरी॑यो॒ यो द्यामस्त॑भ्ना॒त्स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
थरथरणारी पृथ्वी ज्याने स्थिर केली; अत्यंत चंचल पर्वत ज्याने शांत केले; विस्तीर्ण अंतरिक्ष ज्याने मोजले, आकाश ज्याने धरून ठेवले — हे लोकहो, तोच इंद्र.
2.12.3
यो ह॒त्वाहि॒मरि॑णात्स॒प्त सिन्धू॒न्यो गा उ॒दाज॑दप॒धा व॒लस्य॑ ।
यो अश्म॑नोर॒न्तर॒ग्निं ज॒जान॑ सं॒वृक्स॒मत्सु॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
अहीला मारून सात नद्यांना मुक्त केले; वलाच्या गोठ्यातून गायी सोडविल्या; दोन दगडांमध्ये अग्नी निर्माण केला, युद्धांत विजय देणारा — हे लोकहो, तोच इंद्र.
2.12.4
येने॒मा विश्वा॒ च्यव॑ना कृ॒तानि॒ यो दासं॒ वर्ण॒मध॑रं॒ गुहाकः॑ ।
श्व॒घ्नीव॒ यो जि॑गी॒वाँ ल॒क्षमाद॑द॒र्यः पु॒ष्टानि॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
हे सर्व पराक्रमाची कर्मे ज्याच्याकडून झाली; दासाला गुपचूप त्याच्या हीन वर्णात लोटले; कुत्र्यासारखा धावत, जिंकून बक्षीस मिळवून शत्रूची संपत्ती हिरावून घेतली — हे लोकहो, तोच इंद्र.
2.12.5
यं स्मा॑ पृ॒च्छन्ति॒ कुह॒ सेति॑ घो॒रमु॒तेमा॑हु॒र्नैषो अ॒स्तीत्ये॑नम् ।
सो अ॒र्यः पु॒ष्टीर्विज॑ इ॒वा मि॑नाति॒ श्रद॑स्मै धत्त॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
'तो भयंकर कुठे आहे?' असे लोक विचारतात; 'तो नाही, त्याचे अस्तित्व नाही' असेही म्हणतात — तो शत्रूच्या संपत्तीला प्रजेप्रमाणे फोडतो; हे लोकहो, याला श्रद्धा अर्पण करा — तोच इंद्र.
2.12.6
यो र॒ध्रस्य॑ चोदि॒ता यः कृ॒शस्य॒ यो ब्र॒ह्मणो॒ नाध॑मानस्य की॒रेः ।
यु॒क्तग्रा॑व्णो॒ योऽवि॒ता सु॑शि॒प्रः सु॒तसो॑मस्य॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
गरिबाला प्रेरणा देणारा; दुर्बलाला प्रेरणा देणारा; याचना करणाऱ्या पुरोहिताचा, स्तुती करणाऱ्या गायकाचा साहाय्यक; सोम पिळणाऱ्याचा रक्षक, बांधलेल्या दगडांनी सोम पिळताना तेजस्वी गालांचा — हे लोकहो, तोच इंद्र.
2.12.7
यस्याश्वा॑सः प्र॒दिशि॒ यस्य॒ गावो॒ यस्य॒ ग्रामा॒ यस्य॒ विश्वे॒ रथा॑सः ।
यः सूर्यं॒ य उ॒षसं॑ ज॒जान॒ यो अ॒पां ने॒ता स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
ज्याचे घोडे दिशांमध्ये आहेत, ज्याच्या गायी व वस्त्या आहेत, ज्याचे सर्व रथ आहेत; ज्याने सूर्य व उषा निर्माण केली, जो जलांचा नेता आहे — हे लोकांनो, तोच इंद्र आहे.
2.12.8
यं क्रन्द॑सी संय॒ती वि॒ह्वये॑ते॒ परेऽव॑र उ॒भया॑ अ॒मित्राः॑ ।
स॒मा॒नं चि॒द्रथ॑मातस्थि॒वांसा॒ नाना॑ हवेते॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
ज्याच्या भयाने दोन्ही लोक — दूरचे व जवळचे शत्रू — एकत्र थरथरतात; एकाच रथावर उभे राहिलेले दोघे वेगवेगळे त्याला हाका मारतात — हे लोकांनो, तोच इंद्र आहे.
2.12.9
यस्मा॒न्न ऋ॒ते वि॒जय॑न्ते॒ जना॑सो॒ यं युध्य॑माना॒ अव॑से॒ हव॑न्ते ।
यो विश्व॑स्य प्रति॒मानं॑ ब॒भूव॒ यो अ॑च्युत॒च्युत्स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
ज्याच्याशिवाय माणसे विजय मिळवत नाहीत; लढणारे लोक रक्षणासाठी ज्याला हाक मारतात; जो सर्वांचा समान झाला, जो अचल आहे — हे लोकांनो, तोच इंद्र आहे.
2.12.10
यः शश्व॑तो॒ मह्येनो॒ दधा॑ना॒नम॑न्यमाना॒ञ्च्छर्वा॑ ज॒घान॑ ।
यः शर्ध॑ते॒ नानु॒ददा॑ति शृ॒ध्यां यो दस्यो॑र्ह॒न्ता स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
जो सदा राहणाऱ्या, मोठे पाप वाहणाऱ्या, बेसावध लोकांना वज्राने पाडणारा; जो विरोधकाला काही परत देत नाही, कठोराला — दस्यूचा वध करणारा — हे लोकांनो, तोच इंद्र आहे.
2.12.11
यः शम्ब॑रं॒ पर्व॑तेषु क्षि॒यन्तं॑ चत्वारिं॒श्यां श॒रद्य॒न्ववि॑न्दत् ।
ओ॒जा॒यमा॑नं॒ यो अहिं॑ ज॒घान॒ दानुं॒ शया॑नं॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
पर्वतांवर राहणाऱ्या शंबराला चाळिसाव्या वर्षी शोधून काढणारा; उठत असलेल्या अहीला — निजलेल्या दानूला — मारणारा — हे लोकांनो, तोच इंद्र आहे.
2.12.12
यः स॒प्तर॑श्मिर्वृष॒भस्तुवि॑ष्मान॒वासृ॑ज॒त्सर्त॑वे स॒प्त सिन्धू॑न् ।
यो रौ॑हि॒णमस्फु॑र॒द्वज्र॑बाहु॒र्द्यामा॒रोह॑न्तं॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
जो सात किरणांचा, वृषभ, बलवान आहे, ज्याने वाहण्यासाठी सात नद्या सोडल्या; ज्याने रौहिणाला हलवले — वज्रबाहू, स्वर्गाकडे चढणाऱ्याला — हे लोकांनो, तोच इंद्र आहे.
2.12.13
द्यावा॑ चिदस्मै पृथि॒वी न॑मेते॒ शुष्मा॑च्चिदस्य॒ पर्व॑ता भयन्ते ।
यः सो॑म॒पा नि॑चि॒तो वज्र॑बाहु॒र्यो वज्र॑हस्तः॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
त्याच्यापुढे द्युलोक आणि पृथ्वी नमते; त्याच्या सामर्थ्याने पर्वत थरथरतात. जो सोमपान करणारा, दृढ, वज्रबाहू, हातात वज्र धारण करणारा आहे — हे लोकांनो, तोच इंद्र.
2.12.14
यः सु॒न्वन्त॒मव॑ति॒ यः पच॑न्तं॒ यः शंस॑न्तं॒ यः श॑शमा॒नमू॒ती ।
यस्य॒ ब्रह्म॒ वर्ध॑नं॒ यस्य॒ सोमो॒ यस्ये॒दं राधः॒ स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥
जो सोम पिळणाऱ्याचे, स्वयंपाक करणाऱ्याचे, स्तुती करणाऱ्याचे, श्रम करणाऱ्याचे आपल्या साहाय्याने रक्षण करतो; ज्याची प्रार्थना वाढते, ज्याचा सोम आहे, ज्याचे हे धन आहे — हे लोकांनो, तोच इंद्र.
2.12.15
यः सु॑न्व॒ते पच॑ते दु॒ध्र आ चि॒द्वाजं॒ दर्द॑र्षि॒ स किला॑सि स॒त्यः ।
व॒यं त॑ इन्द्र वि॒श्वह॑ प्रि॒यासः॑ सु॒वीरा॑सो वि॒दथ॒मा व॑देम ॥
जो सोम पिळणाऱ्याला आणि स्वयंपाक करणाऱ्याला उदारपणे बल देतो — तो खरोखर सत्य आहे. हे इंद्रा, आम्ही नेहमी तुला प्रिय व्हावे, उत्तम वीरांसह, तुझ्यासाठी यज्ञवचन बोलावे.