ऋग्वेद · सूक्त 3.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.34.1
इन्द्रः॑ पू॒र्भिदाति॑र॒द्दास॑म॒र्कैर्वि॒दद्व॑सु॒र्दय॑मानो॒ वि शत्रू॑न् ।
ब्रह्म॑जूतस्त॒न्वा॑ वावृधा॒नो भूरि॑दात्र॒ आपृ॑ण॒द्रोद॑सी उ॒भे ॥
स्तुतींनी किल्ले फोडणारा इंद्र दासाला ओलांडून पुढे गेला; धन मिळवून त्याने शत्रूंना विखुरले. ब्रह्ममंत्राने प्रेरित, स्वतःच्या देहानेच वाढणारा, अत्यंत दानशूर इंद्र दोन्ही लोक — द्यावापृथिवी — भरून टाकला.
3.34.2
म॒खस्य॑ ते तवि॒षस्य॒ प्र जू॒तिमिय॑र्मि॒ वाच॑म॒मृता॑य॒ भूष॑न् ।
इन्द्र॑ क्षिती॒नाम॑सि॒ मानु॑षीणां वि॒शां दैवी॑नामु॒त पू॑र्व॒यावा॑ ॥
हे इंद्रा, उत्साही आणि बलवान तुझी स्तुती मी पुढे पाठवतो; अमरत्वासाठी माझी वाणी अलंकृत करून. तू निवासस्थानांचा स्वामी आहेस; मानवांचा आणि दैवी कुळांचा; आणि पुढे चालणारा तूच.
3.34.3
इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑वृणो॒च्छर्ध॑नीतिः॒ प्र मा॒यिना॑ममिना॒द्वर्प॑णीतिः ।
अह॒न्व्यं॑समु॒शध॒ग्वने॑षु आ॒विर्धेना॑ अकृणोद्रा॒म्याणा॑म् ॥
प्रबल वेगाचा इंद्र वृत्राला मोकळे केले; मायावींची शक्ती चुरडली, तेजस्वी इंद्र. अरण्यात व्यंसाला पाडले; आनंद देणाऱ्या गायी प्रकट केल्या.
3.34.4
इन्द्रः॑ स्व॒र्षा ज॒नय॒न्नहा॑नि जि॒गायो॒शिग्भिः॒ पृत॑ना अभि॒ष्टिः ।
प्रारो॑चय॒न्मन॑वे के॒तुमह्ना॒मवि॑न्द॒ज्ज्योति॑र्बृह॒ते रणा॑य ॥
स्वर्गजिंकणारा इंद्र दिवस निर्माण करत, वेगवान सहकाऱ्यांसह सेनांवर चाल करून जिंकला. मनूसाठी दिवसांची ध्वजा उभारली; मोठ्या युद्धासाठी आणि लुटीसाठी प्रकाश मिळवला.
3.34.5
इन्द्र॒स्तुजो॑ ब॒र्हणा॒ आ वि॑वेश नृ॒वद्दधा॑नो॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।
अचे॑तय॒द्धिय॑ इ॒मा ज॑रि॒त्रे प्रेमं वर्ण॑मतिरच्छु॒क्रमा॑साम् ॥
इंद्र वाहत्या पाण्यात प्रवेशला, माणसासारखा; अनेक वीरकृत्ये धारण करत. गायकासाठी त्याने ही विचारधारा जाणली; या पाण्यांचा तेजस्वी वर्णही ओलांडला.
3.34.6
म॒हो म॒हानि॑ पनयन्त्यस्य॒ इन्द्र॑स्य॒ कर्म॒ सुकृ॑ता पु॒रूणि॑ ।
वृ॒जने॑न वृजि॒नान्त्सं पि॑पेष मा॒याभि॒र्दस्यूँ॑र॒भिभू॑त्योजाः ॥
महानाची महान कृत्ये ते उत्तेजित करतात, इंद्राची अनेक उत्तम कृत्ये. बळाने वक्रांना पूर्णपणे चिरडले; मायेच्या बळाने दस्यूंना, अजेय सामर्थ्याचा इंद्र चिरडून टाकला.
3.34.7
यु॒धेन्द्रो॑ म॒ह्ना वरि॑वश्चकार दे॒वेभ्यः॒ सत्प॑तिश्चर्षणि॒प्राः ।
वि॒वस्व॑तः॒ सद॑ने अस्य॒ तानि॒ विप्रा॑ उ॒क्थेभिः॑ क॒वयो॑ गृणन्ति ॥
इंद्राने आपल्या महान सामर्थ्याने देवांसाठी संपत्ती निर्माण केली; सत्याचा स्वामी, मनुष्यांचा पोषक तो. विवस्वानाच्या या निवासात ज्ञानी कवी स्तोत्रांनी त्याची स्तुती करतात.
3.34.8
स॒त्रा॒साहं॒ वरे॑ण्यं सहो॒दां स॑स॒वांसं॒ स्व॑र॒पश्च॑ दे॒वीः ।
स॒सान॒ यः पृ॑थि॒वीं द्यामु॒तेमामिन्द्रं॑ मद॒न्त्यनु॒ धीर॑णासः ॥
युद्धात सदैव विजयी, वरणीय, बळ देणारा, स्वर्ग आणि दिव्य जल जिंकणारा; पृथ्वी आणि हा द्युलोक प्राप्त करणाऱ्या इंद्रात धीर जन आनंद पावतात.
3.34.9
स॒सानात्याँ॑ उ॒त सूर्यं॑ ससा॒नेन्द्रः॑ ससान पुरु॒भोज॑सं॒ गाम् ।
हि॒र॒ण्यय॑मु॒त भोगं॑ ससान ह॒त्वी दस्यू॒न्प्रार्यं॒ वर्ण॑मावत् ॥
इंद्राने पलीकडील लोक जिंकले, सूर्यालाही मिळवले; अनेक संपत्तीने समृद्ध गाई मिळवल्या. सोन्याचे धन आणि उपभोगही मिळवले; दस्यूंचा वध करून आर्य वर्णाचे रक्षण केले.
3.34.10
इन्द्र॒ ओष॑धीरसनो॒दहा॑नि॒ वन॒स्पतीँ॑रसनोद॒न्तरि॑क्षम् ।
बि॒भेद॑ व॒लं नु॑नु॒दे विवा॒चोऽथा॑भवद्दमि॒ताभिक्र॑तूनाम् ॥
इंद्राने औषधी निर्माण केल्या, दिवस घडवले; वनस्पती निर्माण केल्या, अंतरिक्ष रचले. वलाला भेदले, विरोधी वाणी दूर सारल्या; तेव्हा तो अभिक्रतूंचा दमन करणारा झाला.
3.34.11
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम् ॥
सुखासाठी आपण धनवान इंद्राला आवाहन करू, जो या संग्रामात, बलस्पर्धेत अत्यंत पौरुषवान आहे. सभांमध्ये आणि युद्धांमध्ये ऐकणारा, उग्र, रक्षणासाठी, वृत्रांचा वध करणारा, धनांचा विजेता अशा इंद्राला आपण बोलावू.