ऋग्वेद · सूक्त 4.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.19.1
ए॒वा त्वामि॑न्द्र वज्रि॒न्नत्र॒ विश्वे॑ दे॒वासः॑ सु॒हवा॑स॒ ऊमाः॑ ।
म॒हामु॒भे रोद॑सी वृ॒द्धमृ॒ष्वं निरेक॒मिद्वृ॑णते वृत्र॒हत्ये॑ ॥
अशा प्रकारे, हे वज्रधारी इंद्रा, येथे सर्व देव, सहज आवाहन करण्यायोग्य आणि सहाय्यक, महान आणि दोन्ही लोकांतील बलवान वृषभासारख्या तुलाच वृत्रवधाच्या युद्धात निवडतात.
4.19.2
अवा॑सृजन्त॒ जिव्र॑यो॒ न दे॒वा भुवः॑ स॒म्राळि॑न्द्र स॒त्ययो॑निः ।
अह॒न्नहिं॑ परि॒शया॑न॒मर्णः॒ प्र व॑र्त॒नीर॑रदो वि॒श्वधे॑नाः ॥
देव जन्माला येतात तसे पाणी मुक्त झाले; हे इंद्रा, तू सम्राट आणि सत्याचे उगमस्थान झालास. निजलेल्या सर्पाला मारून सर्व पोषक नद्यांचे मार्ग तू मोकळे केलेस.
4.19.3
अतृ॑प्णुवन्तं॒ विय॑तमबु॒ध्यमबु॑ध्यमानं सुषुपा॒णमि॑न्द्र ।
स॒प्त प्रति॑ प्र॒वत॑ आ॒शया॑न॒महिं॒ वज्रे॑ण॒ वि रि॑णा अप॒र्वन् ॥
असमाधानी, पसरलेल्या, अजाण, बेसावध, निजलेल्या सर्पाला, हे इंद्रा! सात प्रवाहांकडे पडलेल्या त्या सर्पाला तू वज्राने सांध्यांत छेदलेस.
4.19.4
अक्षो॑दय॒च्छव॑सा॒ क्षाम॑ बु॒ध्नं वार्ण वात॒स्तवि॑षीभि॒रिन्द्रः॑ ।
दृ॒ळ्हान्यौ॑भ्नादु॒शमा॑न॒ ओजोऽवा॑भिनत्क॒कुभः॒ पर्व॑तानाम् ॥
इंद्राने आपल्या बलाने पृथ्वीचा पाया हादरवला; वायू जसा आपल्या शक्तींनी. कठीण गोष्टी बलाने प्रयत्नपूर्वक भंगल्या; पर्वतांची शिखरे फोडली.
4.19.5
अ॒भि प्र द॑द्रु॒र्जन॑यो॒ न गर्भं॒ रथा॑ इव॒ प्र य॑युः सा॒कमद्र॑यः ।
अत॑र्पयो वि॒सृत॑ उ॒ब्ज ऊ॒र्मीन्त्वं वृ॒ताँ अ॑रिणा इन्द्र॒ सिन्धू॑न् ॥
प्रसूतीवेदनेत स्त्रिया गर्भाकडे धावतात तसे, रथांप्रमाणे एकत्र दगड (मेघ) गेले; पसरलेल्या लाटा उसळवल्यास; वृत्रांना मुक्त केलेस, हे इंद्रा, नद्या वाहवण्यासाठी.
4.19.6
त्वं म॒हीम॒वनिं॑ वि॒श्वधे॑नां तु॒र्वीत॑ये व॒य्या॑य॒ क्षर॑न्तीम् ।
अर॑मयो॒ नम॒सैज॒दर्णः॑ सुतर॒णाँ अ॑कृणोरिन्द्र॒ सिन्धू॑न् ॥
तू महान पृथ्वीला, सर्व पोषक तिला, तुर्वीती आणि वय्यासाठी वाहणाऱ्या पाण्याने आनंदित केलेस; नमस्काराने चालणाऱ्या पाण्याला आनंदित केलेस. हे इंद्रा, नद्या सहज पार करण्याजोग्या केल्यास.
4.19.7
प्राग्रुवो॑ नभ॒न्वो॑ न वक्वा॑ ध्व॒स्रा अ॑पिन्वद्युव॒तीर्ऋ॑त॒ज्ञाः ।
धन्वा॒न्यज्राँ॑ अपृणक्तृषा॒णाँ अधो॒गिन्द्र॑ स्त॒र्यो॑ दंसु॑पत्नीः ॥
इंद्राने वाकलेल्या पाठीच्या, वाहणाऱ्या, ऋताला जाणणाऱ्या तरुण जलप्रवाहांना भरले; कोरड्या वाळवंटांना आणि मोकळ्या माळरानांना तृप्त केले, आणि दानशील धन्यांसाठी वंध्य गायींचे दूध काढले.
4.19.8
पू॒र्वीरु॒षसः॑ श॒रद॑श्च गू॒र्ता वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑सृज॒द्वि सिन्धू॑न् ।
परि॑ष्ठिता अतृणद्बद्बधा॒नाः सी॒रा इन्द्रः॒ स्रवि॑तवे पृथि॒व्या ॥
प्राचीन उषा, शरद ऋतू आणि वाहणारे जल, वृत्राला ठार मारून इंद्राने मुक्त केले; थांबलेल्या नद्या फोडल्या, आणि पृथ्वीवरील कालवे वाहण्यासाठी खुले केले.
4.19.9
व॒म्रीभिः॑ पु॒त्रम॒ग्रुवो॑ अदा॒नं नि॒वेश॑नाद्धरिव॒ आ ज॑भर्थ ।
व्य॑न्धो अ॑ख्य॒दहि॑माददा॒नो निर्भू॑दुख॒च्छित्सम॑रन्त॒ पर्व॑ ॥
हे हरिवा, गायींच्या शिंगांनी तू गोठ्यातून वासरू आणलेस, त्याचे पालनपोषण केलेस; अंधार फुटला, सर्पाला धरून; घडा फोडणारा बाहेर पडला, आणि अवयव एकत्र हलले.
4.19.10
प्र ते॒ पूर्वा॑णि॒ कर॑णानि विप्रावि॒द्वाँ आ॑ह वि॒दुषे॒ करां॑सि ।
यथा॑यथा॒ वृष्ण्या॑नि॒ स्वगू॒र्तापां॑सि राज॒न्नर्यावि॑वेषीः ॥
तुझी पूर्वकर्मे, हे विप्रा, जाणणाऱ्याने सांगितली, जाणणाऱ्याला कर्मे सांगितली; जितकी वीर, स्वयं साधलेली कर्मे होती, हे राजा, त्याप्रमाणे तू माणसांमध्ये प्रवेश केलास.
4.19.11
नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॑ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्यः॑ सदा॒साः ॥
आता स्तुती केलेल्या, हे इंद्रा, आता स्तवन करीत असताना, गायकाला अन्न भर, नद्या भरतात तसे; हे हरिवा, तुझ्यासाठी नवे ब्रह्म (स्तोत्र) रचले गेले; बुद्धीने आम्ही रथी व दानशील होऊ.