Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 7.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.4.1

प्र वः॑ शु॒क्राय॑ भा॒नवे॑ भरध्वं ह॒व्यं म॒तिं चा॒ग्नये॒ सुपू॑तम् ।
यो दैव्या॑नि॒ मानु॑षा ज॒नूंषि॑ अ॒न्तर्विश्वा॑नि वि॒द्मना॒ जिगा॑ति ॥

तेजस्वी आणि प्रकाशमान अग्नीसाठी हविर्द्रव्य आणि शुद्ध केलेली स्तुती अर्पण करा. देव आणि मानव यांच्या सर्व जन्मांमध्ये आपल्या ज्ञानाने सर्व जाणणारा तोच आहे.

7.4.2

स गृत्सो॑ अ॒ग्निस्तरु॑णश्चिदस्तु॒ यतो॒ यवि॑ष्ठो॒ अज॑निष्ट मा॒तुः ।
सं यो वना॑ यु॒वते॒ शुचि॑द॒न्भूरि॑ चि॒दन्ना॒ समिद॑त्ति स॒द्यः ॥

तो गृत्स अग्नी तरुण असो, जो मातेपासून तरुण होऊन जन्मला. जो वनांना एकत्र जोडतो, तेजस्वी आहे आणि भरपूर अन्न लगेच ग्रहण करतो.

7.4.3

अ॒स्य दे॒वस्य॑ सं॒सद्यनी॑के॒ यं मर्ता॑सः श्ये॒तं ज॑गृ॒भ्रे ।
नि यो गृभं॒ पौरु॑षेयीमु॒वोच॑ दु॒रोक॑म॒ग्निरा॒यवे॑ शुशोच ॥

या देवाच्या सभेत, त्याच्या तेजाजवळ, ज्याला मर्त्यांनी धरले आहे. मानवी गर्भ प्रकट करणारा आणि दुर्गम गोष्टही सांगणारा, तो अग्नी दात्यासाठी प्रकाशला.

7.4.4

अ॒यं क॒विरक॑विषु॒ प्रचे॑ता॒ मर्ते॑ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ नि धा॑यि ।
स मा नो॒ अत्र॑ जुहुरः सहस्वः॒ सदा॒ त्वे सु॒मन॑सः स्याम ॥

अज्ञानी लोकांमध्ये हा कवी दूरदर्शी आहे. मर्त्यांमध्ये अग्नी अमर म्हणून स्थापित झाला. हे बलवान, तो येथे आमच्यासाठी आहुती ओतो; आम्ही सदैव तुझ्यात प्रसन्न मनाचे राहो.

7.4.5

आ यो योनिं॑ दे॒वकृ॑तं स॒साद॒ क्रत्वा॒ ह्य॑ग्निर॒मृताँ॒ अता॑रीत् ।
तमोष॑धीश्च व॒निन॑श्च॒ गर्भं॒ भूमि॑श्च वि॒श्वधा॑यसं बिभर्ति ॥

देवांनी निर्माण केलेल्या स्थानी बसलेला तो अग्नी आहे. आपल्या ज्ञानाने आणि बलाने त्याने अमरांना पार नेले. औषधी, वृक्ष आणि पृथ्वी सर्वांना धारण करणारा गर्भ म्हणून त्याला धारण करतात.

7.4.6

ईशे॒ ह्य॑ग्निर॒मृत॑स्य॒ भूरे॒रीशे॑ रा॒यः सु॒वीर्य॑स्य॒ दातोः॑ ।
मा त्वा॑ व॒यं स॑हसावन्न॒वीरा॒ माप्स॑वः॒ परि॑ षदाम॒ मादु॑वः ॥

अग्नी हाच अमर आणि महान संपत्तीचा स्वामी आहे; उत्तम वीर देणाऱ्याच्या संपत्तीचाही स्वामी तोच. हे बलवान, तुझ्यापासून वंचित होऊन आम्ही वीरहीन बसू नये; दानाविना बसू नये.

7.4.7

प॒रि॒षद्यं॒ ह्यर॑णस्य॒ रेक्णो॒ नित्य॑स्य रा॒यः पत॑यः स्याम ।
न शेषो॑ अग्ने अ॒न्यजा॑तमस्ति॒ अचे॑तानस्य॒ मा प॒थो वि दु॑क्षः ॥

हे अग्नी, यज्ञाभोवती बसलेल्या, न क्षीण होणाऱ्या, शाश्वत धनाचे आम्ही स्वामी होवो. अज्ञानी माणसाला दुसऱ्यापासून जन्मलेले उरलेले काहीच नाही; हे अग्नी, मला त्याच्या मार्गापासून दूर ठेव.

7.4.8

न॒हि ग्रभा॒यार॑णः सु॒शेवो॑ अ॒न्योद॑र्यो॒ मन॑सा॒ मन्त॒वा उ॑ ।
अधा॑ चि॒दोकः॒ पुन॒रित्स ए॑ति॒ आ नो॑ वा॒ज्य॑भी॒षाळे॑तु॒ नव्यः॑ ॥

जो पकडता येत नाही, कल्याणकारी आहे, तो दुसऱ्या गर्भातून जन्मलेला नाही; मनानेही त्याचा विचार करता येत नाही. तरीही तो आपल्या घरी परत येतो; बलवान, शत्रूंना जिंकणारा, नवा तो आमच्याकडे येवो.

7.4.9

त्वम॑ग्ने वनुष्य॒तो नि पा॑हि॒ त्वमु॑ नः सहसावन्नव॒द्यात् ।
सं त्वा॑ ध्वस्म॒न्वद॒भ्ये॑तु॒ पाथः॒ सं र॒यि स्पृ॑ह॒याय्यः॑ सह॒स्री ॥

हे अग्नी, हिंसा करणाऱ्यापासून आमचे रक्षण कर; हे बलवान, तूच हानीपासून आमचे संरक्षण कर. वेगाने धावणारे ते बल अग्नीकडे येवो; इच्छित, सहस्रपट धन आमच्याकडे येवो.

7.4.10

ए॒ता नो॑ अग्ने॒ सौभ॑गा दिदीहि॒ अपि॒ क्रतुं॑ सु॒चेत॑सं वतेम ।
विश्वा॑ स्तो॒तृभ्यो॑ गृण॒ते च॑ सन्तु यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

हे अग्नी, ही शुभ सौभाग्ये आमच्यासाठी प्रकाशित कर; चांगल्या मनाचा संकल्पही आम्ही प्राप्त करो. स्तुती करणाऱ्यांना आणि गायकाला सर्वकाही लाभो; तुम्ही सर्वजण कल्याणांनी सदैव आमचे रक्षण करा.