ऋग्वेद · सूक्त 9.14

9.14.1

परि॒ प्रासि॑ष्यदत्क॒विः सिन्धो॑रू॒र्मावधि॑ श्रि॒तः ।
का॒रं बिभ्र॑त्पुरु॒स्पृह॑म् ॥

कवी सोम सिंधूच्या लाटांवर स्थिर राहून सर्वत्र वाहतो. अनेक रूपे धारण करून तो गाळणी धरून ठेवतो.

गि॒रा यदी॒ सब॑न्धवः॒ पञ्च॒ व्राता॑ अप॒स्यवः॑ ।
प॒रि॒ष्कृ॒ण्वन्ति॑ धर्ण॒सिम् ॥

गाण्यासह एकाच कुळातील पाच गट, न थकणारे, त्या तेजस्वी सोमाला शुद्ध करून सजवतात तेव्हा.

आद॑स्य शु॒ष्मिणो॒ रसे॒ विश्वे॑ दे॒वा अ॑मत्सत ।
यदी॒ गोभि॑र्वसा॒यते॑ ॥

तेव्हा त्या बलवान सोमाच्या रसात सर्व देव आनंदित झाले, जेव्हा तो गाईच्या दुधात मिसळतो.

नि॒रि॒णा॒नो वि धा॑वति॒ जह॒च्छर्या॑णि॒ तान्वा॑ ।
अत्रा॒ सं जि॑घ्नते यु॒जा ॥

वेगाने बाहेर पडून तो धावतो, अशुद्ध भागांना सोडून. येथे तो आपल्या बंधनासह एकत्र दाबला जातो.

न॒प्तीभि॒र्यो वि॒वस्व॑तः शु॒भ्रो न मा॑मृ॒जे युवा॑ ।
गाः कृ॑ण्वा॒नो न नि॒र्णिज॑म् ॥

विवस्वानाच्या कन्यांसह तेजस्वी आणि तरुणासारखा तो शुद्ध होतो, गाई (किरणे) निर्माण करीत, स्नानाप्रमाणे.

अति॑ श्रि॒ती ति॑र॒श्चता॑ ग॒व्या जि॑गा॒त्यण्व्या॑ ।
व॒ग्नुमि॑यर्ति॒ यं वि॒दे ॥

आसनावरून तिरपा जात, गाईच्या दुधाकडे, लोकरीच्या गाळण्यासह तो पुढे जातो. ज्याला तो प्राप्त करतो, त्यालाच तो पुढे प्रेरतो.

अ॒भि क्षिपः॒ सम॑ग्मत म॒र्जय॑न्तीरि॒षस्पति॑म् ।
पृ॒ष्ठा गृ॑भ्णत वा॒जिनः॑ ॥

अन्नाच्या स्वामीला शुद्ध करीत प्रवाह एकत्र त्याच्याकडे आले; बलवान सोमाची पाठ ते धरतात.

परि॑ दि॒व्यानि॒ मर्मृ॑श॒द्विश्वा॑नि सोम॒ पार्थि॑वा ।
वसू॑नि याह्यस्म॒युः ॥

हे सोमा, तू दिव्य आणि पार्थिव सर्वकाही शुद्ध करतोस; आमच्यावर कृपा करून सर्व धने घेऊन ये.