ऋग्वेद · सूक्त 9.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.70.1
त्रिर॑स्मै स॒प्त धे॒नवो॑ दुदुह्रे स॒त्यामा॒शिरं॑ पू॒र्व्ये व्यो॑मनि ।
च॒त्वार्य॒न्या भुव॑नानि नि॒र्णिजे॒ चारू॑णि चक्रे॒ यदृ॒तैरव॑र्धत ॥
सात गायींनी त्याच्यासाठी तीन वेळा दूध काढले; प्राचीन उच्च आकाशात खरा दुग्धप्रवाह. ऋताच्या नियमांनी तो वाढला, तेव्हा शुद्ध करणाऱ्यासाठी त्याने चार इतर लोक आणि सुंदर वस्तू निर्माण केल्या.
9.70.2
स भिक्ष॑माणो अ॒मृत॑स्य॒ चारु॑ण उ॒भे द्यावा॒ काव्ये॑ना॒ वि श॑श्रथे ।
तेजि॑ष्ठा अ॒पो मं॒हना॒ परि॑ व्यत॒ यदी॑ दे॒वस्य॒ श्रव॑सा॒ सदो॑ वि॒दुः ॥
अमृत आणि सुंदराची कृपा मागत, तो काव्यवाणीने दोन्ही लोक विस्तारतो. अत्यंत तेजस्वी जल आपल्या सामर्थ्याने सभोवती वाहिले; देवाच्या वैभवाने ते त्याचे आसन जाणतात तेव्हा.
9.70.3
ते अ॑स्य सन्तु के॒तवोऽमृ॑त्य॒वोऽदा॑भ्यासो ज॒नुषी॑ उ॒भे अनु॑ ।
येभि॑र्नृ॒म्णा च॑ दे॒व्या॑ च पुन॒त आदिद्राजा॑नं म॒नना॑ अगृभ्णत ॥
ती त्याची ध्वजा होवोत — अमर आणि अक्षत, दोन्ही जन्मांसह. ज्यांनी वीर आणि दिव्य स्त्रिया शुद्ध होतात, तेव्हा मनन करणाऱ्या ऋषींनी राजाला धरले.
9.70.4
स मृ॒ज्यमा॑नो द॒शभिः॑ सु॒कर्म॑भिः॒ प्र म॑ध्य॒मासु॑ मा॒तृषु॑ प्र॒मे सचा॑ ।
व्र॒तानि॑ पा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ चारु॑ण उ॒भे नृ॒चक्षा॒ अनु॑ पश्यते॒ विशौ॑ ॥
दहा सत्कर्मांनी शुद्ध होत असताना, मध्यम मातांमध्ये, मापाने तो जातो. अमृत आणि सुंदराचा प्राशक सोम व्रते पाहतो; मनुष्यांकडे पाहणारा तो दोन्ही लोक आणि प्रजांकडे पाहतो.
9.70.5
स म॑र्मृजा॒न इ॑न्द्रि॒याय॒ धाय॑स॒ ओभे अ॒न्ता रोद॑सी हर्षते हि॒तः ।
वृषा॒ शुष्मे॑ण बाधते॒ वि दु॑र्म॒तीरा॒देदि॑शानः शर्य॒हेव॑ शु॒रुधः॑ ॥
स्वतःला शुद्ध करत, शक्तीसाठी व पोषणासाठी, दोन्ही लोकांच्या मध्ये तो आनंद पावतो. वृषभ सोम आपल्या वीर्याने दुष्ट-मनाच्या शत्रूंना दूर लोटतो, शत्रूंचा नाश करणाऱ्या इंद्रासारखा.
9.70.6
स मा॒तरा॒ न ददृ॑शान उ॒स्रियो॒ नान॑ददेति म॒रुता॑मिव स्व॒नः ।
जा॒नन्नृ॒तं प्र॑थ॒मं यत्स्व॑र्णरं॒ प्रश॑स्तये॒ कम॑वृणीत सु॒क्रतुः॑ ॥
दोन्ही मातांसारखा दिसत, तेजस्वी तो गर्जतो; मरुतांच्या आवाजासारखा पुढे जातो. ऋत जाणणारा, प्रथम सूर्याचा शोधक झाला तेव्हा, शहाणा सोम स्तुतीसाठी कोणाला निवडता झाला?
9.70.7
रु॒वति॑ भी॒मो वृ॑ष॒भस्त॑वि॒ष्यया॒ शृङ्गे॒ शिशा॑नो॒ हरि॑णी विचक्ष॒णः ।
आ योनिं॒ सोमः॒ सुकृ॑तं॒ नि षी॑दति ग॒व्ययी॒ त्वग्भ॑वति नि॒र्णिग॒व्ययी॑ ॥
भयंकर वृषभ सोम आपल्या सामर्थ्याने गर्जना करतो; दोन शिंगांना धार लावणारा, दूरदर्शी. सोम सुनिर्मित स्थानी बसतो; गायींची इच्छा करणारी त्वचा होते, मेंढ्यांची इच्छा करणारी शुद्ध करणारी होते.
9.70.8
शुचिः॑ पुना॒नस्त॒न्व॑मरे॒पस॒मव्ये॒ हरि॒र्न्य॑धाविष्ट॒ सान॑वि ।
जुष्टो॑ मि॒त्राय॒ वरु॑णाय वा॒यवे॑ त्रि॒धातु॒ मधु॑ क्रियते सु॒कर्म॑भिः ॥
शुद्ध करणारा सोम आपले शरीर अहानिकारक करतो; लोकरीत पिंगट सोम उंच टेकडीवर उतरला. मित्र, वरुण, वायू यांना प्रसन्न करण्यासाठी त्रिधातु मध सत्कर्मी यजमानांकडून तयार केले जाते.
9.70.9
पव॑स्व सोम दे॒ववी॑तये॒ वृषेन्द्र॑स्य॒ हार्दि॑ सोम॒धान॒मा वि॑श ।
पु॒रा नो॑ बा॒धाद्दु॑रि॒ताति॑ पारय क्षेत्र॒विद्धि दिश॒ आहा॑ विपृच्छ॒ते ॥
हे सोमा, देवांच्या कृपेसाठी वाहा; वृषभ इंद्राच्या हृदयात सोमधारक स्थानी प्रवेश कर. पूर्वी आम्हांला पीडेपासून, दुर्भाग्यांपलीकडे पार कर; क्षेत्रज्ञ होऊन दिशा सांगितल्या आहेत, विचारणाऱ्यासाठी.
9.70.10
हि॒तो न सप्ति॑र॒भि वाज॑म॒र्षेन्द्र॑स्येन्दो ज॒ठर॒मा प॑वस्व ।
ना॒वा न सिन्धु॒मति॑ पर्षि वि॒द्वाञ्शूरो॒ न युध्य॒न्नव॑ नो नि॒द स्पः॑ ॥
प्रेरित सोमा, धनासाठी धावणाऱ्या वेगवान घोड्याप्रमाणे, इंद्राच्या उदरात वाहा, हे इंदो. नावेने नदी पार करवावी तसे, जाणकार होऊन पार करवितोस; वीराप्रमाणे लढत, पाशापासून आम्हांला दूर ठेव.