ऋग्वेद · सूक्त 9.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.72.1
हरिं॑ मृजन्त्यरु॒षो न यु॑ज्यते॒ सं धे॒नुभिः॑ क॒लशे॒ सोमो॑ अज्यते ।
उद्वाच॑मी॒रय॑ति हि॒न्वते॑ म॒ती पु॑रुष्टु॒तस्य॒ कति॑ चित्परि॒प्रियः॑ ॥
सोमाला ते शुद्ध करतात; जणू तांबडा घोडा जुंपला आहे. गाईंसह कलशात सोम अभिषिक्त होतो. तो वाणीला वर पाठवतो; विचाराने प्रेरित करतो. बहुजनांनी स्तुती केलेल्या त्याचे किती प्रिय रूप!
9.72.2
सा॒कं व॑दन्ति ब॒हवो॑ मनी॒षिण॒ इन्द्र॑स्य॒ सोमं॑ ज॒ठरे॒ यदा॑दु॒हुः ।
यदी॑ मृ॒जन्ति॒ सुग॑भस्तयो॒ नरः॒ सनी॑ळाभिर्द॒शभिः॒ काम्यं॒ मधु॑ ॥
अनेक मनीषी एकत्र म्हणतात; इंद्रासाठी सोमाला पोटात दोहल्यावर. कुशल हाताची माणसे त्याला शुद्ध करतात, दहा सनीळा-सूत्रांसह प्रिय मधू.
9.72.3
अर॑ममाणो॒ अत्ये॑ति॒ गा अ॒भि सूर्य॑स्य प्रि॒यं दु॑हि॒तुस्ति॒रो रव॑म् ।
अन्व॑स्मै॒ जोष॑मभरद्विनंगृ॒सः सं द्व॒यीभिः॒ स्वसृ॑भिः क्षेति जा॒मिभिः॑ ॥
गर्जना करत तो गाईंकडे जातो; सूर्याच्या प्रिय कन्येकडे (उषा), तिचा ध्वनी ओलांडून. अजिताने त्याला प्रीती आणली; तो दोन बहिणींसह व नातलग स्त्रियांसह राहतो.
9.72.4
नृधू॑तो॒ अद्रि॑षुतो ब॒र्हिषि॑ प्रि॒यः पति॒र्गवां॑ प्र॒दिव॒ इन्दु॑र्ऋ॒त्वियः॑ ।
पुरं॑धिवा॒न्मनु॑षो यज्ञ॒साध॑नः॒ शुचि॑र्धि॒या प॑वते॒ सोम॑ इन्द्र ते ॥
अचल, दगडांनी दाबलेला, बर्हिस गवतावर प्रिय — गाईंचा स्वामी सोम; आकाशातील थेंबासारखा, ऋतूनुसार वाहतो. मनूचा यज्ञ सिद्ध करणारा, पवित्र सोम, हे इंद्रा, बुद्धीने तुझ्यासाठी पवित्र होतो.
9.72.5
नृबा॒हुभ्यां॑ चोदि॒तो धार॑या सु॒तोऽनु॑ष्व॒धं प॑वते॒ सोम॑ इन्द्र ते ।
आप्राः॒ क्रतू॒न्त्सम॑जैरध्व॒रे म॒तीर्वेर्न द्रु॒षच्च॒म्वो॑रास॑द॒द्धरिः॑ ॥
मानवी बाहूंनी प्रेरित केलेला, धारेने पिळलेला सोम, हे इंद्रा, तुझ्यासाठी विधिक्रमाने पवित्र होतो. यज्ञात तू संकल्प आणि शक्ती पूर्ण करून जिंकलेस; पक्ष्यासारखा टपकणारा तो सोम त्या दोन पात्रांत बसला — तो तांबूस सोम.
9.72.6
अं॒शुं दु॑हन्ति स्त॒नय॑न्त॒मक्षि॑तं क॒विं क॒वयो॒ऽपसो॑ मनी॒षिणः॑ ।
समी॒ गावो॑ म॒तयो॑ यन्ति सं॒यत॑ ऋ॒तस्य॒ योना॒ सद॑ने पुन॒र्भुवः॑ ॥
कवी, मनीषी — कुशल — एकत्र, गर्जणाऱ्या अक्षीण सोमबिंदूचे दोहन करतात. खरोखर गाई आणि विचार एकत्र जातात; ऋताच्या स्थानी, आसनी, पुन्हा जन्मणारे.
9.72.7
नाभा॑ पृथि॒व्या ध॒रुणो॑ म॒हो दि॒वोऽपामू॒र्मौ सिन्धु॑ष्व॒न्तरु॑क्षि॒तः ।
इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ वृष॒भो वि॒भूव॑सुः॒ सोमो॑ हृ॒दे प॑वते॒ चारु॑ मत्स॒रः ॥
पृथ्वीची नाभी, महान द्युलोकाचा आधार, नद्यांच्या लाटांमध्ये पाण्यात शिंपडलेला — इंद्राचे वज्र, वृषभ, विभुवसू सोम मनोहर उल्हासकारी धारेच्या रूपाने हृदयाकडे वाहत शुद्ध होतो.
9.72.8
स तू प॑वस्व॒ परि॒ पार्थि॑वं॒ रजः॑ स्तो॒त्रे शिक्ष॑न्नाधून्व॒ते च॑ सुक्रतो ।
मा नो॒ निर्भा॒ग्वसु॑नः सादन॒स्पृशो॑ र॒यिं पि॒शङ्गं॑ बहु॒लं व॑सीमहि ॥
हे सुकर्मा सोमा, तू पृथ्वी आणि अंतरिक्षाला वेढून वाहत शुद्ध हो; स्तोत्यास शिकवीत, कंपित करणाऱ्यास देत. आम्हाला संपत्तीपासून वंचित करू नकोस; सोनेरी, विपुल धन आम्ही मिळवू.
9.72.9
आ तू न॑ इन्दो श॒तदा॒त्वश्व्यं॑ स॒हस्र॑दातु पशु॒मद्धिर॑ण्यवत् ।
उप॑ मास्व बृह॒ती रे॒वती॒रिषोऽधि॑ स्तो॒त्रस्य॑ पवमान नो गहि ॥
इकडे ये सोमा, शंभर दाने देणाऱ्या अश्वधनासह, हजार दाने देणाऱ्या, गुरे आणि सोन्यासह. आम्हाला मोठे, गोसमृद्ध, अन्नपूर्ण पोषण दे; हे पवमाना, आमच्या स्तोत्रावर ये.