ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.72.1
हरिं॑ मृजन्त्यरु॒षो न यु॑ज्यते॒ सं धे॒नुभिः॑ क॒लशे॒ सोमो॑ अज्यते ।
उद्वाच॑मी॒रय॑ति हि॒न्वते॑ म॒ती पु॑रुष्टु॒तस्य॒ कति॑ चित्परि॒प्रियः॑ ॥
ਸੋਮ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਘੋੜਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ। ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ ਉਸ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪਿਆਰੇ ਰੂਪ!
9.72.2
सा॒कं व॑दन्ति ब॒हवो॑ मनी॒षिण॒ इन्द्र॑स्य॒ सोमं॑ ज॒ठरे॒ यदा॑दु॒हुः ।
यदी॑ मृ॒जन्ति॒ सुग॑भस्तयो॒ नरः॒ सनी॑ळाभिर्द॒शभिः॒ काम्यं॒ मधु॑ ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨੀਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੋਮ ਨੂੰ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਦੁਹਿਆ ਜਦੋਂ। ਕੁਸ਼ਲ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਸ ਸਨੀਲਾ-ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰਾ ਮਧੂ।
9.72.3
अर॑ममाणो॒ अत्ये॑ति॒ गा अ॒भि सूर्य॑स्य प्रि॒यं दु॑हि॒तुस्ति॒रो रव॑म् ।
अन्व॑स्मै॒ जोष॑मभरद्विनंगृ॒सः सं द्व॒यीभिः॒ स्वसृ॑भिः क्षेति जा॒मिभिः॑ ॥
ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ (ਉਸ਼ਾ) ਵੱਲ, ਉਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ। ਅਜਿੱਤ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤ ਲਿਆਂਦੀ; ਉਹ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
9.72.4
नृधू॑तो॒ अद्रि॑षुतो ब॒र्हिषि॑ प्रि॒यः पति॒र्गवां॑ प्र॒दिव॒ इन्दु॑र्ऋ॒त्वियः॑ ।
पुरं॑धिवा॒न्मनु॑षो यज्ञ॒साध॑नः॒ शुचि॑र्धि॒या प॑वते॒ सोम॑ इन्द्र ते ॥
ਅਚਲ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਬਰਹਿਸ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰਾ — ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸੋਮ; ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ, ਰੁੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਮਨੂ ਦੇ ਯੱਗ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਮ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
9.72.5
नृबा॒हुभ्यां॑ चोदि॒तो धार॑या सु॒तोऽनु॑ष्व॒धं प॑वते॒ सोम॑ इन्द्र ते ।
आप्राः॒ क्रतू॒न्त्सम॑जैरध्व॒रे म॒तीर्वेर्न द्रु॒षच्च॒म्वो॑रास॑द॒द्धरिः॑ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਧਾਰ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਧੀ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸੰਕਲਪਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤੀਆਂ; ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਟਪਕਦਾ ਉਹ ਸੋਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ — ਉਹ ਲਾਲ ਸੋਮ।
9.72.6
अं॒शुं दु॑हन्ति स्त॒नय॑न्त॒मक्षि॑तं क॒विं क॒वयो॒ऽपसो॑ मनी॒षिणः॑ ।
समी॒ गावो॑ म॒तयो॑ यन्ति सं॒यत॑ ऋ॒तस्य॒ योना॒ सद॑ने पुन॒र्भुवः॑ ॥
ਕਵੀ, ਮਨੀਸ਼ੀ — ਕੁਸ਼ਲ — ਇਕੱਠੇ, ਗਰਜਦੀ ਅਕੱਛਿਆ ਸੋਮ-ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਦੁਹਦੇ ਹਨ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਇਕੱਠੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਿਤ ਦੇ ਥਾਂ, ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
9.72.7
नाभा॑ पृथि॒व्या ध॒रुणो॑ म॒हो दि॒वोऽपामू॒र्मौ सिन्धु॑ष्व॒न्तरु॑क्षि॒तः ।
इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ वृष॒भो वि॒भूव॑सुः॒ सोमो॑ हृ॒दे प॑वते॒ चारु॑ मत्स॒रः ॥
ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਾਭੀ, ਮਹਾਨ ਦਿਓਲੋਕ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ — ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਜ੍ਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਵਿਭੁਵਸੁ ਸੋਮ ਮਨਮੋਹਕ ਉਲਾਸਕਾਰੀ ਧਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਹਿਰਦੇ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
9.72.8
स तू प॑वस्व॒ परि॒ पार्थि॑वं॒ रजः॑ स्तो॒त्रे शिक्ष॑न्नाधून्व॒ते च॑ सुक्रतो ।
मा नो॒ निर्भा॒ग्वसु॑नः सादन॒स्पृशो॑ र॒यिं पि॒शङ्गं॑ बहु॒लं व॑सीमहि ॥
ਹੇ ਸੁਕਰਮਾ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਵਹਿ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ; ਉਸਤਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ, ਕੰਬਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ। ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਨਾ ਕਰ; ਸੁਨਹਿਰੀ, ਬਹੁਤ ਧਨ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।
9.72.9
आ तू न॑ इन्दो श॒तदा॒त्वश्व्यं॑ स॒हस्र॑दातु पशु॒मद्धिर॑ण्यवत् ।
उप॑ मास्व बृह॒ती रे॒वती॒रिषोऽधि॑ स्तो॒त्रस्य॑ पवमान नो गहि ॥
ਇੱਥੇ ਆ ਸੋਮ, ਸੌ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਧਨ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੇ, ਗੋ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਅੰਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ; ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਸਾਡੀ ਉਸਤਤ ਉੱਤੇ ਆ।