सामवेद · विभाग 1.52

1.52.497

अ꣡चि꣢क्रद꣣द्वृ꣢षा꣣ ह꣡रि꣢र्म꣣हान्मि꣣त्रो꣡ न द꣢꣯र्श꣣तः꣢ ।
स꣡ꣳ सूर्ये꣢꣯ण दिद्युते ॥ ४९७ ॥

वृषभाप्रमाणे गर्जणारा हरी, महान, मित्रासारखा दर्शनीय, सूर्यासह तो प्रकाशतो.

आ꣢ ते꣣ द꣡क्षं꣢ मयो꣣भु꣢वं꣣ व꣡ह्नि꣢म꣣द्या꣡ वृ꣢णीमहे ।
पा꣢न्त꣣मा꣡ पु꣢रु꣣स्पृ꣡ह꣢म् ॥ ४९८ ॥

आज तुझ्या आनंददायी बलाला, वाहक अशा तुला आम्ही वरतो; रक्षक, अनेकांनी इच्छिलेल्या.

अ꣡ध्व꣢र्यो꣣ अ꣡द्रि꣢भिः सु꣣त꣡ꣳ सोमं꣢꣯ प꣣वि꣢त्र꣣ आ꣡ न꣢य ।
पु꣣नीही꣡न्द्रा꣢य꣣ पा꣡त꣢वे ॥ ४९९ ॥

हे अध्वर्यू, दगडांनी पिळलेला सोम पवित्रात आण; इंद्राने पिण्यासाठी त्याला शुद्ध कर.

त꣢र꣣त्स꣢ म꣣न्दी꣡ धा꣢वति꣣ धा꣡रा꣢ सु꣣त꣡स्यान्ध꣢꣯सः ।
त꣢र꣣त्स꣢ म꣣न्दी꣡ धा꣢वति ॥ ५०० ॥

तो आनंददायी पार होऊन वाहतो; पिळलेल्या रसाची धार धावते. तो आनंददायी पार होऊन धावतो.

आ꣡ प꣢वस्व सह꣣स्रि꣡ण꣢ꣳ र꣣यि꣡ꣳ सो꣢म सु꣣वी꣡र्य꣢म् ।
अ꣣स्मे꣡ श्रवा꣢꣯ꣳसि धारय ॥ ५०१ ॥

हे सोमा, आमच्यासाठी हजारपट संपत्ती, उत्तम वीर्य घेऊन वाहात ये; आम्हांस कीर्ती धारण करव.

अ꣡नु꣢ प्र꣣त्ना꣡स꣢ आ꣣य꣡वः꣢ प꣣दं꣡ नवी꣢꣯यो अक्रमुः ।
रु꣣चे꣡ ज꣢नन्त꣣ सू꣡र्य꣢म् ॥ ५०२ ॥

प्राचीन मानव नव्या स्थानाकडे पावले टाकू लागले; प्रकाशासाठी सूर्याला जन्म देत ते पुढे गेले.

अ꣡र्षा꣢ सोम द्यु꣣म꣡त्त꣢मो꣣ऽभि꣡ द्रोणा꣢꣯नि꣣ रो꣡रु꣢वत् ।
सी꣢द꣣न्यो꣢नौ꣣ व꣢ ने꣣ष्वा꣢ ॥ ५०३ ॥

हे सोमा, तू अत्यंत तेजस्वी होऊन वाहतोस आणि द्रोण-पात्रांकडे गर्जना करतोस. आपल्या आसनांवर बसून तू येथे येतोस.

वृ꣡षा꣢ सोम द्यु꣣मा꣡ꣳ अ꣢सि꣣ वृ꣡षा꣢ देव꣣ वृ꣡ष꣢व्रतः ।
वृ꣡षा꣣ ध꣡र्मा꣢णि दध्रिषे ॥ ५०४ ॥

हे सोमा, तू वर्षणारा आणि तेजस्वी आहेस. हे देवा, वर्षणाचे व्रत असलेला वृषभ तू आहेस; तू धर्मांना धारण करतोस.

इ꣣षे꣡ प꣢वस्व꣣ धा꣡र꣢या꣣ मृ꣣ज्य꣡मा꣢नो मनी꣣षि꣡भिः꣢ ।
इ꣡न्दो꣢ रु꣣चा꣡भि गा इ꣢꣯हि ॥ ५०५ ॥

अन्नासाठी धारेने वाहून शुद्ध हो; मनीषींनी शुद्ध केलेला, हे इंदो, आपल्या तेजाने गायींकडे (किरणांकडे) ये.

म꣣न्द्र꣡या꣢ सोम꣣ धा꣡र꣢या꣣ वृ꣡षा꣢ पवस्व देव꣣युः꣢ ।
अ꣢व्या꣣ वा꣡रे꣢भिरस्म꣣युः꣢ ॥ ५०६ ॥

हे सोमा, मधुर धारेने, वर्षणारा वृषभ होऊन, देवांची इच्छा करत वाहा. लोकरीच्या गाळण्यांसह, आमची इच्छा करत शुद्ध हो.

अ꣣या꣡ सो꣢म सु꣣कृत्य꣡पा꣢ म꣣हा꣢उ ।
न्त्सन्न꣣꣬भ्य꣢꣯वर्धथाः ।
म꣣ न्दान꣡ इद्वृ꣢꣯षायसे ॥ ५०७ ॥

या सत्कर्माने, हे सोमा, तू महान होऊन वाढलास. आनंदित होऊन, खरोखर वर्षणारा वृषभ होऊन तू पुढे जातोस.

अ꣣यं꣡ विच꣢꣯र्षणिर्हि꣣तः꣡ पव꣢꣯मानः꣣ स꣡ चे꣢तति ।
हि꣣न्वान꣡ आप्यं꣢꣯ बृ꣣ह꣢त् ॥ ५०८ ॥

हा सर्वद्रष्टा, स्थापित, पवमान सोम आहे; तो जागृत होतो. प्रेरणा देत तो महान बांधवाला (सख्याला) जागवतो.

प्र꣡ न꣢ इन्दो म꣣हे꣡ तु न꣢꣯ ऊ꣣र्मिं꣡ न बिभ्र꣢꣯दर्षसि ।
अ꣣भि꣢ दे꣣वा꣢ꣳ अ꣣या꣡स्यः꣢ ॥ ५०९ ॥

हे सोमा, आमच्या महान कल्याणासाठी लाटेसारखा वाहत देवतांकडे जा.

अ꣣पघ्न꣡न्प꣢वते꣣ मृ꣢꣫धोऽप꣣ सो꣢मो꣣ अ꣡रा꣢व्णः ।
ग꣢च्छ꣣न्नि꣡न्द्र꣢स्य नि꣣ष्कृ꣢तम् ॥ ५१० ॥

शत्रूंना दूर सारत सोम शुद्ध होऊन वाहतो; कृपणांना दूर करत इंद्राच्या सिद्ध स्थानाकडे जातो.