ウパニシャッド · Bṛhadāraṇyaka 1.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.2.1
नैवेह किं चनाग्र आसीत् ।
मृत्युनैवेदमावृतमासीदशनायया ।
अशनाया हि मृत्युः ।
तन्मनोऽकुरुतात्मन्वी स्यामिति ।
सोऽर्चन्नचरत् ।
तस्यार्चत आपोऽजायन्त ।
अर्चते वै मे कमभूदिति ।
तदेवार्क्यस्यार्कत्वम् ।
कं ह वा अस्मै भवति य एवमेतदर्क्यस्यार्कत्वं वेद ॥ १.२.१ ॥
初めにはここには実にまったく何もなかった。これはすべて死、すなわち飢えに覆われていた。飢えこそが死だからである。彼は心に念じた。「我にアートマンがあれ」と。礼拝しながら彼は歩んだ。その礼拝から水が生じた。「礼拝によって私に歓喜が生じた」――これが礼拝されるべきものの礼拝されるべき性（アルカトヴァ）である。実に、この礼拝されるべきものの礼拝されるべき性を知る者には、歓喜が訪れる。
Bṛhadāraṇyaka 1.2.2
आपो वा अर्कः ।
तद्यदपां शर आसीत्तत्समहन्यत ।
सा पृथिव्यभवत् ।
तस्यामश्राम्यत् ।
तस्य श्रान्तस्य तप्तस्य तेजोरसो निरवर्तताग्निः ॥ १.२.२ ॥
水こそ実にアルカ（arka）である。水の精髄が固まって大地となった。彼はその中で労苦した。疲れ、熱せられた彼の輝きから、その精髄が流れ出た——火である。
Bṛhadāraṇyaka 1.2.3
स त्रेधात्मानं व्यकुरुतादित्यं तृतीयं वायुं तृतीयम् ।
स एष प्राणस्त्रेधाविहितः ।
तस्य प्राची दिक्शिरोऽसौ चासौ चेर्मौ ।
अथास्य प्रतीची दिक्पुच्छमसौ चासौ च सक्थ्यौ ।
दक्षिणा चोदीची च पार्श्वे ।
द्यौः पृष्ठमन्तरिक्षमुदरमियमुरः ।
स एषोऽप्सु प्रतिष्ठितः ।
यत्र क्व चैति तदेव प्रतितिष्ठत्येवं विद्वान् ॥ १.२.३ ॥
彼は自らを三つに分けた。三分の一は太陽として、三分の一は風として。この三重のプラーナは確立されている。その東の方角が頭であり、これとあれが二つの腕である。西の方角が尾であり、これとあれが二つの脚である。南と北が二つの脇腹である。天が背、虚空が腹、この大地が胸である。彼は水の中に確立されている。彼がどこへ行こうとも、そこに堅固に立つ——このように知る賢者は。
Bṛhadāraṇyaka 1.2.4
सोऽकामयत द्वितीयो म आत्मा जायेतेति ।
स मनसा वाचं मिथुनं समभवदशनाया मृत्युः ।
तद्यद्रेत आसीत्स संवत्सरोऽभवत् ।
न ह पुरा ततः संवत्सर आस ।
तमेतावन्तं कालमबिभर्यावान्त्संवत्सरः ।
तमेतावतः कालस्य परस्तादसृजत ।
तं जातमभिव्याददात् ।
स भाणकरोत् ।
सैव वागभवत् ॥ १.२.४ ॥
彼は望んだ。「私のために第二の自己が生まれますように」と。彼は意によって言葉と結合した。飢えが死となった。種子であったものが年となった。それ以前には年はなかった。年が続く限りの時間、彼はそれを宿し、そしてそれほどの時を経て、それを外へ放った。生まれると、彼はそれを開いて叫んだ。その叫びがまさに言葉となった。
Bṛhadāraṇyaka 1.2.5
स ऐक्षत यदि वा इममभिमंस्ये कनीयोऽन्नं करिष्य इति ।
स तया वाचा तेनात्मनेदं सर्वमसृजत यदिदं किञ्च ऋचो यजूंषि सामानि छन्दांसि यज्ञान् प्रजां पशून् ।
स यद्यदेवासृजत तत्तदत्तुमध्रियत ।
सर्वं वा अत्तीति तददितेरदितित्वम् ।
सर्वस्यात्ता भवति सर्वमस्यान्नं भवति य एवमेतददितेरदितित्वं वेद ॥ १.२.५ ॥
彼は思った。「もしこれを観じるなら、より小さな食物を作ろう」と。その言葉によって、その自己によって、彼は存在するこのすべて、すなわち詩節、供犠の定式、詠唱、韻律、供犠、子孫、家畜を創造した。彼が創造したものは何であれ、それを食らおうとした。「すべてを食らう」ゆえに、それはアディティである。これがアディティのアディティ性である。このようにアディティのこのアディティ性を知る者は、すべてを食らう者となり、すべては彼の食物となる。
Bṛhadāraṇyaka 1.2.6
सोऽकामयत भूयसा यज्ञेन भूयो यजेयेति ।
सोऽश्राम्यत् ।
स तपोऽतप्यत ।
तस्य श्रान्तस्य तप्तस्य यशो वीर्यमुदक्रामत् ।
प्राणा वै यशो वीर्यम् ।
तत्प्राणेषूत्क्रान्तेषु शरीरं श्वयितुमध्रियत ।
तस्य शरीर एव मन आसीत् ॥ १.२.६ ॥
彼は望んだ。「より大きな供犠によって、さらに供犠しよう」と。彼は疲れ、苦行を行った。疲れ、熱せられた彼から、栄光と活力が去った。実に諸プラーナこそが栄光と活力である。それらのプラーナがプラーナたちの中から去ったとき、身体は膨れ始めた。そして意はまさにその身体の中にあった。
Bṛhadāraṇyaka 1.2.7
सोऽकामयत मेध्यं म इदं स्यादात्मन्व्यनेन स्यामिति ।
ततोऽश्वः समभवत् ।
यदश्वत्तन्मेध्यमभूदिति तदेवाश्वमेधस्याश्वमेधत्वम् ।
एष ह वा अश्वमेधं वेद य एनमेवं वेद ।
तमनवरुध्यैवामन्यत ।
तं संवत्सरस्य परस्तादात्मन आलभत ।
पशून् देवताभ्यः प्रत्यौहत् ।
तस्मात्सर्वदेवत्यं प्रोक्षितं प्राजापत्यमालभन्ते ।
एष वा अश्वमेधो य एष तपति ।
तस्य संवत्सर आत्मा ।
अयमग्निरर्कः ।
तस्येमे लोका आत्मानः ।
तावेतावर्काश्वमेधौ ।
सो पुनरेकैव देवता भवति मृत्युरेव ।
अप पुनर्मृत्युं जयति ।
नैनं मृत्युराप्नोति ।
मृत्युरस्यात्मा भवति ।
सर्वमायुरेति ।
एतासां देवतानामेको भवति ॥ १.२.७ ॥
彼は望んだ：「これが私にとって清浄となり、私が自我（ātman）を持つように。」すると馬が生じた。それが遍く行き渡った（aśvat）ゆえに清浄となった。これが馬祭（aśvamedha）の馬性である。このように知る者は、まことに馬祭を知る。それを得ることなく、彼は思案した。一年の後、彼は自らを供物として捧げた。彼は家畜を神々に与えた。ゆえに、すべての神々に捧げられ、灌がれ、生主（Prajāpati）に属する家畜が犠牲にされる。ここで燃えるものが馬祭である。その自我は年である。この火がアルカ（arka）である。その自我はこれらの世界である。この二つがアルカと馬祭である。彼は再びただ一つの神となる、それは死そのものである。彼は再び死を克服する。死は彼に至らない。死が彼の自我となる。彼は完全な寿命を得る。彼はこれらの神々の一つとなる。