Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

उपनिषदे · Chāndogya 1.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Chāndogya 1.11.1

अथ हैनं यजमान उवाच भगवन्तं वा अहं विविदिषाणीत्युषस्तिरस्मि चाक्रायण इति होवाच ॥ १.११.१ ॥

मग यजमानाने त्याला सांगितले: हे भगवन्, मला जाणून घ्यायचे आहे. मी चक्राचा पुत्र उषस्ती आहे, असे तो म्हणाला.

Chāndogya 1.11.2

स होवाच भगवन्तं वा अहमेभिः सर्वैरार्त्विज्यैः पर्यैषिषं भगवतो वा अहमवित्त्यान्यानवृषि ॥ १.११.२ ॥

तो म्हणाला: हे भगवन्, या सर्व पौरोहित्य कार्यांसाठी मी शोध घेतला. पण आपल्याला न ओळखल्यामुळे मी इतरांना निवडले.

Chāndogya 1.11.3

भगवाꣳ स्त्वेव मे सर्वैरार्त्विज्यैरिति तथेत्यथ तर्ह्येत एव समतिसृष्टाः स्तुवतां यावत्त्वेभ्यो धनं दद्यास्तावन्मम दद्या इति तथेति ह यजमान उवाच ॥ १.११.३ ॥

भगवन्, माझ्यासाठीही सर्व ऋत्विज्-कर्मे अशीच होवोत. मग स्तोत्यांना तुम्ही जितके धन द्याल तितके मलाही द्या. 'ठीक आहे' असे यजमान म्हणाला.

Chāndogya 1.11.4

अथ हैनं प्रस्तोतोपससाद प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत्कतमा सा देवतेति ॥ १.११.४ ॥

नंतर प्रस्तोता त्याच्याजवळ आला आणि म्हणाला: 'हे प्रस्तोत्या, प्रस्तावावर अवलंबून असलेली देवता कोणती? ती न जाणता तू गाशील तर तुझे मस्तक खाली पडेल.' भगवान मला म्हणाले, 'ती देवता कोणती?'

Chāndogya 1.11.5

प्राण इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतानि प्राणमेवाभिसंविशन्ति प्राणमभ्युज्जिहते सैषा देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रास्तोष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत्तथोक्तस्य मयेति ॥ १.११.५ ॥

तो म्हणाला: 'प्राणच. खरोखर हे सर्व भूत प्राणातच प्रवेश करतात आणि प्राणापासूनच उठतात. हीच ती देवता जी प्रस्तावावर अवलंबून आहे. ती न जाणता तू गायला असतास तर मी सांगितल्याप्रमाणेच तुझे मस्तक खाली पडले असते.'

Chāndogya 1.11.6

अथ हैनमुद्गातोपससादोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत्कतमा सा देवतेति ॥ १.११.६ ॥

नंतर उद्गाता त्याच्याजवळ आला आणि म्हणाला: 'हे उद्गात्या, उद्गीथावर अवलंबून असलेली देवता कोणती? ती न जाणता तू उद्गान केलेस तर तुझे मस्तक खाली पडेल.' भगवान मला म्हणाले, 'ती देवता कोणती?'

Chāndogya 1.11.7

आदित्य इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यादित्यमुच्चैः सन्तं गायन्ति सैषा देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुदगास्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत्तथोक्तस्य मयेति ॥ १.११.७ ॥

तो म्हणाला, 'आदित्य' — हे सर्व प्राणी आदित्याला मोठ्याने गातात. ही देवता उद्गीथावर अवलंबून आहे. ती न जाणता तू उद्गीथ गाशील तर तुझे मस्तक गळून पडेल. मी सांगितल्याप्रमाणेच हे आहे.

Chāndogya 1.11.8

अथ हैनं प्रतिहर्तोपससाद प्रतिहर्तर्या देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत्कतमा सा देवतेति ॥ १.११.८ ॥

तेव्हा प्रतिहर्ता त्याच्याजवळ आला व म्हणाला, 'हे प्रतिहर्त्या! प्रतिहारावर अवलंबून असलेली देवता न जाणता जर तू प्रतिहार गाशील तर तुझे मस्तक गळून पडेल.' पूज्य मला म्हणाले, 'ती देवता कोणती?'

Chāndogya 1.11.9

अन्नमिति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यन्नमेव प्रतिहरमाणानि जीवन्ति सैषा देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रत्यहरिष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत्तथोक्तस्य मयेति तथोक्तस्य मयेति ॥ १.११.९ ॥

तो म्हणाला, 'अन्न' — हे सर्व प्राणी अन्नच परत घेऊन जगतात. ही देवता प्रतिहारावर अवलंबून आहे. ती न जाणता तू प्रत्याहार केलास तर तुझे मस्तक गळून पडेल. मी सांगितल्याप्रमाणेच हे आहे. मी सांगितल्याप्रमाणेच हे आहे.