Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 1.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

Chāndogya 1.11.1

अथ हैनं यजमान उवाच भगवन्तं वा अहं विविदिषाणीत्युषस्तिरस्मि चाक्रायण इति होवाच ॥ १.११.१ ॥

ਤਦ ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਚਕ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ਼ਸਤਿ ਹਾਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬੋਲੇ।

Chāndogya 1.11.2

स होवाच भगवन्तं वा अहमेभिः सर्वैरार्त्विज्यैः पर्यैषिषं भगवतो वा अहमवित्त्यान्यानवृषि ॥ १.११.२ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।

Chāndogya 1.11.3

भगवाꣳ स्त्वेव मे सर्वैरार्त्विज्यैरिति तथेत्यथ तर्ह्येत एव समतिसृष्टाः स्तुवतां यावत्त्वेभ्यो धनं दद्यास्तावन्मम दद्या इति तथेति ह यजमान उवाच ॥ १.११.३ ॥

ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਸਾਰੇ ਰਿਤਵਿਜ-ਕਰਮ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ। ਫਿਰ ਸਤੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਧਨ ਤੁਸੀਂ ਦਿਓਗੇ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦਿਓ। 'ਠੀਕ ਹੈ' ਐਸਾ ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।

Chāndogya 1.11.4

अथ हैनं प्रस्तोतोपससाद प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत्कतमा सा देवतेति ॥ १.११.४ ॥

ਫਿਰ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਜੇ ਤੂੰ ਗਾਏਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਪਏਗਾ।' ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?'

Chāndogya 1.11.5

प्राण इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतानि प्राणमेवाभिसंविशन्ति प्राणमभ्युज्जिहते सैषा देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रास्तोष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत्तथोक्तस्य मयेति ॥ १.११.५ ॥

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਹੀ ਉਠਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਜੇ ਤੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ।'

Chāndogya 1.11.6

अथ हैनमुद्गातोपससादोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत्कतमा सा देवतेति ॥ १.११.६ ॥

ਫਿਰ ਉਦਗਾਤਾ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ: 'ਹੇ ਉਦਗਾਤਾ, ਉਦਗੀਥ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਜੇ ਤੂੰ ਉਦਗਾਨ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਪਏਗਾ।' ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?'

Chāndogya 1.11.7

आदित्य इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यादित्यमुच्चैः सन्तं गायन्ति सैषा देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुदगास्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत्तथोक्तस्य मयेति ॥ १.११.७ ॥

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆਦਿਤਯ' — ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਦਿਤਯ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਉਦਗੀਥ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ ਉਦਗੀਥ ਗਾਵੇਂਗਾ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ।

Chāndogya 1.11.8

अथ हैनं प्रतिहर्तोपससाद प्रतिहर्तर्या देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत्कतमा सा देवतेति ॥ १.११.८ ॥

ਫਿਰ ਪ੍ਰਤਿਹਰਤਾ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਤਿਹਰਤਾ! ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਗਾਵੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।' ਪੂਜਯ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?'

Chāndogya 1.11.9

अन्नमिति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यन्नमेव प्रतिहरमाणानि जीवन्ति सैषा देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रत्यहरिष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत्तथोक्तस्य मयेति तथोक्तस्य मयेति ॥ १.११.९ ॥

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅੰਨ' — ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅੰਨ ਨੂੰ ਹੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ।