उपनिषदे · Chāndogya 1.8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Chāndogya 1.8.1

त्रयो होद्गीथे कुशला बभूवुः शिलकः शालावत्यश्चैकितायनो दाल्भ्यः प्रवाहणो जैवलिरिति ते होचुरुद्गीथे वै कुशलाः स्मो हन्तोद्गीथे कथां वदाम इति ॥ १.८.१ ॥

उद्गीथात तीन निपुण झाले: शिलक, शालावत्य, ऐकितायन दाल्भ्य, प्रवाहण जैवलि. ते म्हणाले, "आम्ही उद्गीथात निपुण आहोत; चला, उद्गीथाविषयी बोलू."

Chāndogya 1.8.2

तथेति ह समुपविविशुः स ह प्रवाहणो जैवलिरुवाच भगवन्तावग्रे वदतां ब्राह्मणयोर्वदतोर्वाचꣳ श्रोष्यामीति ॥ १.८.२ ॥

"ठीक आहे" म्हणून ते दोघे बसले. तेव्हा जैवलीचा पुत्र प्रवाहण म्हणाला, "पूज्यहो, तुम्ही दोन ब्राह्मण आधी बोला; मी तुमची वाणी ऐकेन."

Chāndogya 1.8.3

स ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाच हन्त त्वा पृच्छानीति पृच्छेति होवाच ॥ १.८.३ ॥

शालावत्य शिलक ऐकितायन दाल्भ्याला म्हणाला, "ये, मी तुला विचारतो." दाल्भ्य म्हणाला, "विचार."

Chāndogya 1.8.4

का साम्नो गतिरिति स्वर इति होवाच स्वरस्य का गतिरिति प्राण इति होवाच प्राणस्य का गतिरित्यन्नमिति होवाचान्नस्य का गतिरित्याप इति होवाच ॥ १.८.४ ॥

"सामाची गती कोणती?" "स्वर" असे तो म्हणाला. "स्वराची गती कोणती?" "प्राण" असे म्हणाला. "प्राणाची गती कोणती?" "अन्न" असे म्हणाला. "अन्नाची गती कोणती?" "आप (जल)" असे म्हणाला.

Chāndogya 1.8.5

अपां का गतिरित्यसौ लोक इति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरिति न स्वर्गं लोकमति नयेदिति होवाच स्वर्गं वयं लोकꣳ सामाभिसंस्थापयामः स्वर्गसꣳस्तावꣳ हि सामेति ॥ १.८.५ ॥

"जलांची गती कोणती?" "ते लोक" असे म्हणाला. "त्या लोकाची गती कोणती?" "स्वर्गलोकाच्या पलीकडे नेऊ नये" असे म्हणाला. "स्वर्गलोक आम्ही सामाने स्थापतो; साम ही स्वर्गाला नेणारी स्तुती आहे."

Chāndogya 1.8.6

तꣳ ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाचाप्रतिष्ठितं वै किल ते दाल्भ्य साम यस्त्वेतर्हि ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति ॥ १.८.६ ॥

शिलक शालावत्य एकितायन दाल्भ्याला म्हणाला: हे दाल्भ्या, तुझे साम खरोखर आधारहीन आहे. आता कोणी 'तुझे डोके पडेल' असे म्हटले तर तुझे डोके पडेल.

हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरित्ययं लोक इति होवाचास्य लोकस्य का गतिरिति न प्रतिष्ठां लोकमिति नयेदिति होवाच प्रतिष्ठां वयं लोकꣳ सामाभिसꣳस्थापयामः प्रतिष्ठासꣳ स्तावꣳ हि सामेति ॥ १.८.७ ॥

दाल्भ्य म्हणाला: ठीक आहे, भगवंतांकडून हे मी जाणून घेईन असे समज. त्याने विचारले: या लोकाची गती काय? उत्तर: हाच लोक. पुन्हा विचारले: या लोकाची गती काय? उत्तर: हा आधार नाही. तसे नसावे. आधारासाठी आम्ही लोकाला साम्याने स्थापित करतो, कारण साम हाच खरा आधार, स्तुती आहे.

Chāndogya 1.8.8

तꣳ ह प्रवाहणो जैवलिरुवाचान्तवद्वै किल ते शालावत्य साम यस्त्वेतर्हि ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाच ॥ १.८.८ ॥

प्रवाहण जैवलि त्याला म्हणाला: हे शालावत्या, तुझे साम खरोखर मर्यादित आहे. आता कोणी 'तुझे डोके पडेल' असे म्हटले तर तुझे डोके पडेल. ठीक आहे, भगवंतांकडून हे मी जाणून घेईन असे समज. तो असे म्हणाला.