उपनिषदे · Chāndogya 3.13

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Chāndogya 3.13.1

तस्य ह वा एतस्य हृदयस्य पञ्च देवसुषयः स योऽस्य प्राङ्सुषिः स प्राणस्तच्चक्षुः स आदित्यस्तदेतत्तेजोऽन्नाद्यमित्युपासीत तेजस्व्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥ ३.१३.१ ॥

या हृदयाला पाच देव-छिद्रे आहेत. त्यांपैकी जे पूर्वेकडील छिद्र ते प्राण; तेच डोळे; तोच आदित्य. याची तेज आणि अन्नभोजन म्हणून उपासना करावी. असे जाणणारा तेजस्वी आणि अन्नभोक्ता होतो.

Chāndogya 3.13.2

अथ योऽस्य दक्षिणः सुषिः स व्यानस्तच्छ्रोत्रꣳस चन्द्रमास्तदेतच्छ्रीश्च यशश्चेत्युपासीत श्रीमान्यशस्वी भवति य एवं वेद ॥ ३.१३.२ ॥

नंतर याचे जे दक्षिणेकडील छिद्र ते व्यान; तेच श्रोत्र; तोच चंद्र. याची श्री आणि यश म्हणून उपासना करावी. असे जाणणारा श्रीमान आणि यशस्वी होतो.

Chāndogya 3.13.3

अथ योऽस्य प्रत्यङ्सुषिः सोऽपानः सा वाक्सोऽग्निस्तदेतद्ब्रह्मवर्चसमन्नाद्यमित्युपासीत ब्रह्मवर्चस्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥ ३.१३.३ ॥

आता याचे पश्चिमेकडील छिद्र आहे ते अपान आहे; तीच वाणी आहे; तोच अग्नी आहे. याला 'ब्रह्मवर्चस' आणि 'अन्नाद्य' म्हणून उपासावे. असे जाणणारा ब्रह्मतेजस्वी आणि अन्नभोक्ता होतो.

Chāndogya 3.13.4

अथ योऽस्योदङ्सुषिः स समानस्तन्मनः स पर्जन्यस्तदेतत्कीर्तिश्च व्युष्टिश्चेत्युपासीत कीर्तिमान्व्युष्टिमान्भवति य एवं वेद ॥ ३.१३.४ ॥

आता याचे उत्तरेकडील छिद्र आहे ते समान आहे; तेच मन आहे; तोच पर्जन्य आहे. याला 'कीर्ती' आणि 'व्युष्टी' म्हणून उपासावे. असे जाणणारा कीर्तिमान आणि समृद्ध होतो.

Chāndogya 3.13.5

अथ योऽस्योर्ध्वः सुषिः स उदानः स वायुः स आकाशस्तदेतदोजश्च महश्चेत्युपासीतौजस्वी महस्वान्भवति य एवं वेद ॥ ३.१३.५ ॥

आता याचे ऊर्ध्व छिद्र आहे ते उदान आहे; तोच वायू आहे; तेच आकाश आहे. याला 'ओज' आणि 'मह' म्हणून उपासावे. असे जाणणारा ओजस्वी आणि महिमावान होतो.

ते वा एते पञ्च ब्रह्मपुरुषाः स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपाः स य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान्स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान्वेदास्य कुले वीरो जायते प्रतिपद्यते स्वर्गं लोकं य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान्स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान्वेद ॥ ३.१३.६ ॥

हे पाच ब्रह्मपुरुष निश्चितच स्वर्गलोकाचे द्वारपाल आहेत. जो हे पाच ब्रह्मपुरुष, स्वर्गलोकाचे द्वारपाल, असे जाणतो, त्याच्या कुलात वीर पुत्र जन्मतो; तो स्वर्गलोक प्राप्त करतो. जो हे पाच ब्रह्मपुरुष, स्वर्गलोकाचे द्वारपाल, असे जाणतो.

Chāndogya 3.13.7

अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते विश्वतः पृष्ठेषु सर्वतः पृष्ठेष्वनुत्तमेषूत्तमेषु लोकेष्विदं वाव तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषो ज्योतिस्तस्यैषा ॥ ३.१३.७ ॥

आता, द्युलोकाच्या पलीकडे जो प्रकाश चमकतो, तो सर्व बाजूंनी, सर्व उच्च लोकांमध्ये प्रकाशतो; या पुरुषाच्या आत असलेला प्रकाश तोच आहे. त्याची स्थिती ही आहे.

Chāndogya 3.13.8

तस्यैषा दृष्टिर्यत्रितदस्मिञ्छरीरे सꣳस्पर्शेनोष्णिमानं विजानाति तस्यैषा श्रुतिर्यत्रैतत्कर्णावपिगृह्य निनदमिव नदथुरिवाग्नेरिव ज्वलत उपशृणोति तदेतद्दृष्टं च श्रुतं चेत्युपासीत चक्षुष्यः श्रुतो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ३.१३.८ ॥

त्याचे दर्शन हे: या शरीरात स्पर्शाने उष्णता जाणतो तेव्हा ते दिसते. त्याचे श्रवण हे: कान झाकून गर्जनेसारखे, पेटत्या अग्नीच्या ध्वनीसारखे ऐकतो तेव्हा ते ऐकले जाते. 'पाहिलेले व ऐकलेले' असे याचे उपासन करावे. असे जाणणारा डोळ्यांना दिसणारा व प्रसिद्ध होतो, असे जाणणारा.