उपनिषद् · Chāndogya 3.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 3.17.1
स यदशिशिषति यत्पिपासति यन्न रमते ता अस्य दीक्षाः ॥ ३.१७.१ ॥
वह जो खाने की इच्छा करता है, जो प्यास चाहता है, जो आनंद नहीं पाता — ये उसकी दीक्षाएँ हैं।
Chāndogya 3.17.2
अथ यदश्नाति यत्पिबति यद्रमते तदुपसदैरेति ॥ ३.१७.२ ॥
फिर जो खाता है, जो पीता है, जो आनंद पाता है — वह उपसद-कर्मों से होकर जाता है।
Chāndogya 3.17.3
अथ यद्धसति यज्जक्षति यन्मैथुनं चरति स्तुतशस्त्रैरेव तदेति ॥ ३.१७.३ ॥
फिर जो हँसता है, जो मज़ाक करता है, जो मैथुन में लगता है — वह स्तोत्र और शस्त्र से ही प्राप्त होता है।
Chāndogya 3.17.4
अथ यत्तपो दानमार्जवमहिꣳसा सत्यवचनमिति ता अस्य दक्षिणाः ॥ ३.१७.४ ॥
फिर जो तप, दान, सरलता, अहिंसा और सत्य वचन है — ये उसकी दक्षिणाएँ हैं।
Chāndogya 3.17.5
तस्मादाहुः सोष्यत्यसोष्टेति पुनरुत्पादनमेवास्य तन्मरणमेवास्यावभृथः ॥ ३.१७.५ ॥
इसलिए लोग कहते हैं कि 'वह सन्तान उत्पन्न करेगा' या 'उसने सन्तान उत्पन्न नहीं की'। उसका पुनः जन्म लेना ही उसकी मृत्यु है, और वही उसका अवभृथ (यज्ञ का अंतिम स्नान) है।
Chāndogya 3.17.6
तद्धैतद्घोर् आङ्गिरसः कृष्णाय देवकीपुत्रायोक्त्वोवाचापिपास एव स बभूव सोऽन्तवेलायामेतत्त्रयं प्रतिपद्येताक्षितमस्यच्युतमसि प्राणसꣳशितमसीति तत्रैते द्वे ऋचौ भवतः ॥ ३.१७.६ ॥
यह बात घोर आङ्गिरस ने देवकी के पुत्र कृष्ण से कहकर बताई, और वह स्वयं तृष्णा से मुक्त हो गया। अंतिम समय में उसे इन तीनों को आश्रय बनाना चाहिए: 'तुम अक्षय हो, तुम अच्युत हो, तुम प्राण से तीक्ष्ण किए गए हो।' इस विषय में ये दो ऋचाएँ हैं।
Chāndogya 3.17.7
आदित्प्रत्नस्य रेतसः । उद्वयन्तमसस्परि ज्योतिः पश्यन्त उत्तरꣳस्वः पश्यन्त उत्तरं देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तममिति ज्योतिरुत्तममिति ॥ ३.१७.७ ॥
तब प्राचीन बीज (सूर्य) के पास पहुँचे, जो अंधकार से परे ऊपर उठता है। अंधकार से परे ज्योति को देखते हुए, उत्तर स्वर्ग को देखते हुए, देवताओं के बीच उत्तम देव सूर्य को हम प्राप्त हुए। उत्तम ज्योति को, उत्तम ज्योति को।