उपनिषदे · Chāndogya 4.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 4.17.1
प्रजापतिर्लोकानभ्यतपत्तेषां तप्यमानानाꣳरसान्प्रावृहदग्निं पृथिव्या वायुमन्तरिक्षातादित्यं दिवः ॥ ४.१७.१ ॥
प्रजापतीने लोकांना तापवले. त्या तापलेल्या लोकांमधून त्याने रस बाहेर काढले: पृथ्वीपासून अग्नी, अंतरिक्षातून वायू आणि द्युलोकातून आदित्य.
Chāndogya 4.17.2
स एतास्तिस्रो देवता अभ्यतपत्तासां तप्यमानानाꣳरसान्प्रावृहदग्नेर्ऋचो वायोर्यजूꣳषि सामान्यादित्यात् ॥ ४.१७.२ ॥
त्याने या तीन देवतांना तापवले. त्या तापलेल्या देवतांमधून त्याने रस बाहेर काढले: अग्नीपासून ऋचा, वायूपासून यजुस् आणि आदित्यापासून साम.
Chāndogya 4.17.3
स एतां त्रयीं विद्यामभ्यतपत्तस्यास्तप्यमानाया रसान्प्रावृहद्भूरित्यृग्भ्यो भुवरिति यजुर्भ्यः स्वरिति सामभ्यः ॥ ४.१७.३ ॥
त्याने या त्रयी विद्येवर तप केले. त्या तप्त झालेल्या विद्येतून रस निघाले: ऋचांपासून 'भूः', यजुसपासून 'भुवः', आणि सामांपासून 'स्वः'.
Chāndogya 4.17.4
तद्यदृक्तो रिष्येद्भूः स्वाहेति गार्हपत्ये जुहुयादृचामेव तद्रसेनर्चां वीर्येणर्चां यज्ञस्य विरिष्टꣳ सन्दधाति ॥ ४.१७.४ ॥
ऋचेत दोष झाला तर 'भूः स्वाहा' म्हणून गार्हपत्य अग्नीत आहुती द्यावी. त्याने ऋचांच्या रसाने व ऋचांच्या वीर्याने यज्ञातील दोष सांधला जातो.
Chāndogya 4.17.5
स यदि यजुष्टो रिष्येद्भुवः स्वाहेति जुहुयाद्यजुषामेव तद्रसेन यजुषां वीर्येण यजुषां यज्ञस्य विरिष्टꣳ सन्दधाति ॥ ४.१७.५ ॥
यजुसमध्ये दोष झाला तर 'भुवः स्वाहा' म्हणून आहुती द्यावी. यजुसांच्या रसाने व वीर्याने यज्ञातील दोष सांधला जातो.
Chāndogya 4.17.6
अथ यदि सामतो रिष्येत्स्वः स्वाहेत् जुहुयात्साम्नामेव तद्रसेन साम्नां वीर्येण साम्नां यज्ञस्य विरिष्टं सन्दधाति ॥ ४.१७.६ ॥
आणि सामामध्ये दोष झाला तर 'स्वः स्वाहा' म्हणून आहुती द्यावी. सामांच्या रसाने व वीर्याने यज्ञातील दोष सांधला जातो.
Chāndogya 4.17.7
तद्यथा लवणेन सुवर्णꣳ सन्दध्यात्सुवर्णेन रजतꣳ रजतेन त्रपु त्रपुणा सीसꣳ सीसेन लोहं लोहेन दारु दारु चर्मणा ॥ ४.१७.७ ॥
मिठाने सोने, सोन्याने चांदी, चांदीने कथील, कथिलाने शिसे, शिशाने लोखंड आणि लोखंडाने लाकूड, लाकडाला चामड्याने जोडावे तसे.
Chāndogya 4.17.8
एवमेषां लोकानामासां देवतानामस्यास्त्रय्या विद्याया वीर्येण यज्ञस्य विरिष्टꣳ सन्दधाति भेषजकृतो ह वा एष यज्ञो यत्रैवंविद्ब्रह्मा भवति ॥ ४.१७.८ ॥
याचप्रमाणे, या लोकांच्या, या देवतांच्या, त्रयी विद्येच्या सामर्थ्याने तो यज्ञातील दोष जोडतो. असे जाणणारा जेथे ब्रह्मा होतो, तो यज्ञ खरोखर औषधासारखा दोष निवारक असतो.
Chāndogya 4.17.9
एष ह वा उदक्प्रवणो यज्ञो यत्रैवंविद्ब्रह्मा भवत्येवंविदꣳ ह वा एषा ब्रह्माणमनुगाथा यतो यत आवर्तते तत्तद्गच्छति ॥ ४.१७.९ ॥
हा यज्ञ उत्तरेकडे झुकणारा यज्ञ आहे, जेथे असे जाणणारा ब्रह्मा होतो. निश्चितच ही अनुगाथा असे जाणणाऱ्या ब्रह्म्याकडेच जाते; जेथून ती वळते, तेथेच ती जाते.
Chāndogya 4.17.10
मानवो ब्रह्मैवैक ऋत्विक्कुरूनश्वाभिरक्षत्येवंविद्ध वै ब्रह्मा यज्ञं यजमानꣳ सर्वाꣳश्चर्त्विजोऽभिरक्षति तस्मादेवंविदमेव ब्रह्माणं कुर्वीत नानेवंविदं नानेवंविदम् ॥ ४.१७.१० ॥
मनूच्या वंशातील एकमेव ऋत्विज ब्रह्मा कुरूंचे आणि घोड्यांचे रक्षण करतो. असे जाणणारा ब्रह्मा यज्ञाचे, यजमानाचे आणि सर्व ऋत्विजांचे निश्चितच रक्षण करतो. म्हणून असे जाणणाऱ्यालाच ब्रह्मा करावे; असे न जाणणाऱ्याला नव्हे, असे न जाणणाऱ्याला नव्हे.