Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 5.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

Chāndogya 5.2.1

स होवाच किं मेऽन्नं भविष्यतीति यत्किञ्चिदिदमा श्वभ्य आ शकुनिभ्य इति होचुस्तद्वा एतदनस्यान्नमनो ह वै नाम प्रत्यक्षं न ह वा एवंविदि किञ्चनानन्नं भवतीति ॥ ५.२.१ ॥

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰਾ ਅੰਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?' 'ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਤੱਕ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ' ਇਹ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਅੰਨ ਦਾ ਅੰਨ ਹੈ; 'ਅਨਃ' (ਪ੍ਰਾਣ) ਨਾਮ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਭੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Chāndogya 5.2.2

स होवाच किं मे वासो भविष्यतीत्याप इति होचुस्तस्माद्वा एतदशिष्यन्तः पुरस्ताच्चोपरिष्टाच्चाद्भिः परिदधति लम्भुको ह वासो भवत्यनग्नो ह भवति ॥ ५.२.२ ॥

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰਾ ਵਸਤਰ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?' ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, 'ਪਾਣੀ।' ਇਸੇ ਲਈ ਜੋ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਵਸਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Chāndogya 5.2.3

तद्धैतत्सत्यकामो जाबालो गोश्रुतये वैयाघ्रपद्यायोक्त्वोवाच यद्यप्येनच्छुष्काय स्थाणवे ब्रूयाज्जायेरन्नेवास्मिञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ५.२.३ ॥

ਇਹ ਸਤਯਕਾਮ ਜਾਬਾਲ ਨੇ ਵੈਯਾਘ੍ਰਪਦ੍ਯ ਗੋਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਸੁੱਕੇ ਥੰਮ੍ਹ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਹਿਣੀਆਂ ਫੁੱਟਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਆਉਣਗੇ।'

Chāndogya 5.2.4

अथ यदि महज्जिगमिषेदमावास्यायां दीक्षित्वा पौर्णमास्याँ रात्रौ सर्वौषधस्य मन्थं दधिमधुनोरुपमथ्य ज्येष्ठा श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ५.२.४ ॥

ਹੁਣ ਜੋ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਮੰਥ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਰਿੜਕੇ; 'ਜੇਠੇ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲਈ ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ ਮੰਥ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਤ ਪਾਵੇ।

Chāndogya 5.2.5

वसिष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत्प्रतिष्ठायै स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत्सम्पदे स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेदायतनाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ५.२.५ ॥

'ਵਸਿਸ਼ਠ ਲਈ ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ ਮੰਥ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਤ ਪਾਵੇ; 'ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਲਈ ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ ਸੰਪਾਤ ਪਾਵੇ; 'ਸੰਪਦਾ ਲਈ ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ ਸੰਪਾਤ ਪਾਵੇ; 'ਆਯਤਨ ਲਈ ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ ਸੰਪਾਤ ਪਾਵੇ।

Chāndogya 5.2.6

अथ प्रतिसृप्याञ्जलौ मन्थमाधाय जपत्यमो नामास्यमा हि ते सर्वमिदँ स हि ज्येष्ठः श्रेष्ठो राजाधिपतिः स मा ज्यैष्ठ्यँ श्रैष्ठ्यँ राज्यमाधिपत्यं गमयत्वहमेवेदँ सर्वमसानीति ॥ ५.२.६ ॥

ਫਿਰ ਉਹ (ਮੰਥ ਨੂੰ) ਅੰਜਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਹੌਲੀ ਜਪਦਾ ਹੈ: 'ਹੇ ਅਮ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਅਮ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਜੇਠਾ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜੇਠਾਪਣ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਵੇ, ਮੈਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ।

Chāndogya 5.2.7

अथ खल्वेतयर्चा पच्छ आचामति तत्सवितुर्वृणीम इत्याचामति वयं देवस्य भोजनमित्याचामति श्रेष्ठँ सर्वधातममित्याचामति तुरं भगस्य धीमहीति सर्वं पिबति ॥ ५.२.७ ॥

ਫਿਰ ਇਸ ਰਿਚਾ ਨਾਲ ਉਹ (ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਵਿੱਚੋਂ) ਆਚਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: 'ਤਤ੍ਸਵਿਤੁਰ੍ਵ੍ਰਿਣੀਮਹੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਚਮਨ; 'ਵਯਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਭੋਜਨਮ੍' ਕਹਿ ਕੇ ਆਚਮਨ; 'ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਂ ਸਰ੍ਵਧਾਤਮਮ੍' ਕਹਿ ਕੇ ਆਚਮਨ; 'ਤੁਰਂ ਭਗਸ੍ਯ ਧੀਮਹਿ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਚਮਨ; ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Chāndogya 5.2.8

निर्णिज्य कँसं चमसं वा पश्चादग्नेः संविशति चर्मणि वा स्थण्डिले वा वाचंयमोऽप्रसाहः स यदि स्त्रियं पश्येत्समृद्धं कर्मेति विद्यात् ॥ ५.२.८ ॥

ਭਾਂਡਾ ਜਾਂ ਚਮਸ ਧੋ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਚਮੜੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਬੋਲ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖ ਕੇ ਮੌਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਲੇਟਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਜਾਣੇ ਕਿ ਕਰਮ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।

Chāndogya 5.2.9

तदेष श्लोको यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियँ स्वप्नेषु पश्यन्ति समृद्धिं तत्र जानीयात्तस्मिन्स्वप्ननिदर्शने तस्मिन्स्वप्ननिदर्शने ॥ ५.२.९ ॥

ਇਹ ਉਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ: ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਸੁਪਨ-ਸੰਕੇਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸੁਪਨ-ਸੰਕੇਤ ਵਿੱਚ।