Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

उपनिषदे · Chāndogya 8.8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Chāndogya 8.8.1

उदशराव आत्मानमवेक्ष्य यदात्मनो न विजानीथस्तन्मे प्रब्रूतमिति तौ होदशरावेऽवेक्षाञ्चक्राते तौ ह प्रजापतिरुवाच किं पश्यथ इति तौ होचतुः सर्वमेवेदमावां भगव आत्मानं पश्याव आ लोमभ्यः आनखेभ्यः प्रतिरूपमिति ॥ ८.८.१ ॥

'पाण्याने भरलेल्या उथळ भांड्यात आपला आत्मा पाहून, जर तुला आपला आत्मा कळत नसेल, तर ते मला सांग.' तेव्हा ते दोघे त्या उथळ पाण्याच्या भांड्यात पाहू लागले. प्रजापती विचारले: 'तुम्ही काय पाहता?' ते म्हणाले: 'पूज्या, आम्ही दोघे आपला आत्मा, केसांपासून नखांपर्यंत, अगदी त्याचे प्रतिरूप म्हणून पूर्णपणे पाहतो.'

Chāndogya 8.8.2

तौ ह प्रजापतिरुवाच साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ भूत्वोदशरावेऽवेक्षेथामिति तौ ह साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ भूत्वोदशरावेऽवेक्षाञ्चक्राते तौ ह प्रजापतिरुवाच किं पश्यथ इति ॥ ८.८.२ ॥

प्रजापती त्या दोघांना म्हणाला, "छान सजून, चांगली वस्त्रे नेसून, नीटनेटके होऊन पाण्याच्या भांड्यात पाहा." ते दोघे छान सजून, चांगली वस्त्रे नेसून, नीटनेटके होऊन पाण्याच्या भांड्यात पाहू लागले. मग प्रजापतीने विचारले, "तुम्ही काय पाहता?"

Chāndogya 8.8.3

तौ होचतुर्यथैवेदमावां भगवः साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ स्व एवमेवेमौ भगवः साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतावित्येष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तौ ह शान्तहृदयौ प्रवव्रजतुः ॥ ८.८.३ ॥

ते दोघे म्हणाले, "भगवन्, आम्ही दोघे जसे छान सजलेले, चांगली वस्त्रे नेसलेले, नीटनेटके आहोत, तसेच हे दोघेही छान सजलेले, चांगली वस्त्रे नेसलेले, नीटनेटके दिसत आहेत." प्रजापती म्हणाला, "हाच आत्मा आहे. हेच अमृत, हेच अभय, हेच ब्रह्म आहे." मग ते दोघे शांत मनाने निघून गेले.

Chāndogya 8.8.4

तौ हान्वीक्ष्य प्रजापतिरुवाचानुपलभ्यात्मानमनुविद्य व्रजतो यतर एतदुपनिषदो भविष्यन्ति देवा वासुरा वा ते पराभविष्यन्तीति स ह शान्तहृदय एव विरोचनोऽसुराञ्जगाम तेभ्यो हैतामुपनिषदं प्रोवाचात्मैवेह महय्य आत्मा परिचर्य आत्मानमेवेह महयन्नात्मानं परिचरन्नुभौ लोकाववाप्नोतीमं चामुं चेति ॥ ८.८.४ ॥

प्रजापतीने त्या दोघांकडे पाहून म्हटले, "आत्म्याला न पाहता, न जाणता जाणारे तुम्हा दोघांपैकी जो या उपनिषदाप्रमाणे वागेल, तो देव असो वा असुर, पराभूत होईल." मग विरोचन शांत मनाने असुरांकडे गेला. त्यांना त्याने ही उपनिषद सांगितली: "येथे केवळ आत्मा पूज्य आहे, केवळ आत्मा सेवनीय आहे. आत्म्याचीच पूजा आणि सेवा करणारा इहलोक आणि परलोक दोन्ही प्राप्त करतो."

Chāndogya 8.8.5

तस्मादप्यद्येहाददानमश्रद्दधानमयजमानमाहुरासुरो बतेत्यसुराणाꣳ ह्येषोपनिषत्प्रेतस्य शरीरं भिक्षया वसनेनालङ्कारेणेति सꣳस्कुर्वन्त्येतेन ह्यमुं लोकं जेष्यन्तो मन्यन्ते ॥ ८.८.५ ॥

म्हणूनच आजही इथे दान घेणाऱ्याला, श्रद्धा नसणाऱ्याला, यज्ञ न करणाऱ्याला लोक म्हणतात, "हा असुर आहे." ही उपनिषद असुरांचीच आहे. ते मृताच्या देहाला भिक्षा, वस्त्र आणि अलंकारांनी सजवतात, या विचाराने की यामुळे ते लोक जिंकता येईल.