ఉపనిషత్తులు · Muṇḍaka 3.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Muṇḍaka 3.1.1
द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।
तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्त्यनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति ॥ ३.१.१ ॥
రెండు అందమైన రెక్కలు గల, కలిసి జతగా ఉన్న, మిత్రులైన పక్షులు అదే వృక్షాన్ని కౌగిలించుకుని ఉన్నాయి. వాటిలో ఒకటి తీపియైన పిప్పల ఫలాన్ని తింటుంది; మరొకటి తినకుండా చూస్తూ ఉంటుంది.
Muṇḍaka 3.1.2
समाने वृक्षे पुरुषो निमग्नोऽ
नीशया शोचति मुह्यमानः ।
जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य
महिमानमिति वीतशोकः ॥ ३.१.२ ॥
ఒకే వృక్షంపై మునిగిన పురుషుడు తన అసమర్థతవల్ల శోకించి మోహితుడవుతాడు. ప్రియమైన, వేరైన ఆ ఈశుడిని, ఆయన మహిమను చూసినప్పుడు, అతడు శోకరహితుడవుతాడు.
Muṇḍaka 3.1.3
यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं
कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।
तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय
निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति ॥ ३.१.३ ॥
ద్రష్ట బంగారు వర్ణంగల, కర్త, ఈశుడు, పురుషుడు, బ్రహ్మ మూలమైనవాడిని చూసినప్పుడు, జ్ఞాని పుణ్యపాపాలను విదిలించి, నిర్మలుడై పరమ సామ్యాన్ని పొందుతాడు.
Muṇḍaka 3.1.4
प्रणो ह्येष यः सर्वभूतैर्विभाति
विजानन् विद्वान् भवते नातिवादी ।
आत्मक्रीड आत्मरतिः क्रियावा-
नेष ब्रह्मविदां वरिष्ठः ॥ ३.१.४ ॥
ఈయనే సర్వప్రాణుల ద్వారా ప్రకాశించేవాడు. ఆయనను బాగా తెలుసుకున్న విద్వాంసుడు అతిగా మాట్లాడేవాడు కాడు. ఆత్మలో ఆడుకునేవాడు, ఆత్మలో రమించేవాడు, కర్మపరుడు — ఇతడే బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడు.
Muṇḍaka 3.1.5
सत्येन लभ्यस्तपसा ह्येष आत्मा
सम्यग्ज्ञानेन ब्रह्मचर्येण नित्यम् ।
अन्तःशरीरे ज्योतिर्मयो हि शुभ्रो
यं पश्यन्ति यतयः क्षीणदोषाः ॥ ३.१.५ ॥
ఈ ఆత్మ సత్యం ద్వారా, తపస్సు ద్వారా, సమ్యక్ జ్ఞానం ద్వారా, నిత్యమైన బ్రహ్మచర్యం ద్వారా పొందబడేవాడు. శరీరం లోపల జ్యోతిర్మయుడు, శుభ్రుడు; దోషాలు క్షీణించిన యతులు ఆయనను చూస్తారు.
Muṇḍaka 3.1.6
सत्यमेव जयते नानृतं
सत्येन पन्था विततो देवयानः ।
येनाऽऽक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा
यत्र तत् सत्यस्य परमं निधानम् ॥ ३.१.६ ॥
సత్యమే జయిస్తుంది, అసత్యం కాదు. సత్యం ద్వారా దేవయానమనే మార్గం విస్తరించి ఉంది; దాని ద్వారా ఆప్తకాములైన ఋషులు చేరుకుంటారు, అక్కడ సత్యానికి పరమ నిధానం ఉంది.
Muṇḍaka 3.1.7
बृहच्च तद् दिव्यमचिन्त्यरूपं
सूक्ष्माच्च तत् सूक्ष्मतरं विभाति ।
दूरात् सुदूरे तदिहान्तिके च
पश्यन्त्विहैव निहितं गुहायाम् ॥ ३.१.७ ॥
అది మహత్తైనది, దివ్యమైనది, అచింత్యరూపం కలది. సూక్ష్మం కంటే సూక్ష్మతరమై అది ప్రకాశిస్తుంది. దూరాల కంటే దూరంగా ఉన్నది, ఇక్కడ సమీపంలోనూ ఉన్నది. ఇక్కడే గుహలో నిహితమై ఉన్నదానిని వారు చూడుదురు గాక.
Muṇḍaka 3.1.8
न चक्षुषा गृह्यते नापि वाचा
नान्यैर्देवैस्तपसा कर्मण वा ।
ज्ञानप्रसादेन विशुद्धसत्त्व-
स्ततस्तु तं पश्यते निष्कलं
ध्यायमानः ॥ ३.१.८ ॥
అతడు కంటితో గ్రహింపబడడు, వాక్కుతోనూ కాదు; ఇతర దేవతలతోనూ, తపస్సుతోనూ, కర్మతోనూ కాదు. జ్ఞాన ప్రసాదంతో, విశుద్ధ సత్త్వం కలవాడు ధ్యానిస్తూ ఆ నిష్కలుని చూస్తాడు.
Muṇḍaka 3.1.9
एषोऽणुरात्मा चेतसा वेदितव्यो
यस्मिन् प्राणः पञ्चधा संविवेश ।
प्राणैश्चित्तं सर्वमोतं प्रजानां
यस्मिन् विशुद्धे विभवत्येष आत्मा ॥ ३.१.९ ॥
ఈ అణురూపమైన ఆత్మ మనస్సుతో తెలుసుకోదగినది; దీనిలో ఐదు విధాల ప్రాణం ప్రవేశించి ఉంది. ప్రాణులందరి చిత్తం ప్రాణాలతో దీనిలో ఓతప్రోతమై ఉంది; అది విశుద్ధమైనప్పుడు ఈ ఆత్మ ప్రకాశిస్తుంది.
Muṇḍaka 3.1.10
यं यं लोकं मनसा संविभाति
विशुद्धसत्त्वः कामयते यांश्च कामान् ।
तं तं लोकं जयते तांश्च कामां-
स्तस्मादात्मज्ञं ह्यर्चयेत् भूतिकामः ॥ ३.१.१० ॥
మనస్సుతో ఏ ఏ లోకాన్ని అతడు ప్రకాశింపజేస్తాడో, విశుద్ధ సత్త్వం కలవాడు ఏ ఏ కోరికలను కోరుతాడో, ఆ ఆ లోకాన్ని, ఆ కోరికలను కూడా అతడు జయిస్తాడు. అందువల్ల సంపదను కోరేవాడు ఆత్మజ్ఞుడిని గౌరవించాలి.