ఉపనిషత్తులు · Taittirīya 3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Taittirīya 3.1
भृगुर्वै वारुणिः । वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तस्मा एतत्प्रोवाच । अन्नं प्राणं चक्षुः श्रोत्रं मनो वाचमिति ।
तँ होवाच । यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते । येन जातानि जीवन्ति । यत्प्रयन्त्यभिसंविशन्ति । तद्विजिज्ञासस्व । तद् ब्रह्मेति ।
स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ ३.१ ॥
వరుణుని కుమారుడు భృగువు తన తండ్రి వరుణుని వద్దకు వెళ్లి, 'భగవాన్, బ్రహ్మాన్ని బోధించు' అని అడిగాడు. ఆయన అతనికి ఇది చెప్పాడు: అన్నం, ప్రాణం, కన్ను, చెవి, మనస్సు, వాక్కు. ఆయన అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ భూతాలు దేని నుండి పుడతాయో, దేనితో పుట్టి జీవిస్తాయో, ఏ లయంలో ప్రవేశిస్తాయో, దానిని తెలుసుకోవాలని కోరు. అదే బ్రహ్మం.' అతడు తపస్సు చేశాడు. తపస్సు చేసి
Taittirīya 3.2
अन्नं ब्रह्मेति व्यजानात् । अन्नाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । अन्नेन जातानि जीवन्ति । अन्नं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
तद्विज्ञाय । पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तँ होवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति स तपोऽतप्यत ।
स तपस्तप्त्वा ॥ ३.२ ॥
'అన్నమే బ్రహ్మం' అని అతడు గ్రహించాడు. నిజంగా అన్నం నుండే ఈ భూతాలు పుడతాయి, అన్నంతో పుట్టి జీవిస్తాయి, అన్నంలోకే ప్రయాణంలో ప్రవేశిస్తాయి అని తెలుసుకున్నాడు. అది తెలుసుకొని మళ్ళీ తన తండ్రి వరుణుని వద్దకు వెళ్లి, 'భగవాన్, బ్రహ్మాన్ని బోధించు' అన్నాడు. ఆయన అతనితో అన్నాడు: 'తపస్సుతో బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకోవాలని కోరు. తపస్సే బ్రహ్మం.' అతడు తపస్సు చేశాడు.
Taittirīya 3.3
प्राणो ब्रह्मेति व्यजानात् । प्राणाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । प्राणेन जातानि जीवन्ति । प्राणं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
तद्विज्ञाय पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तँ होवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति ।
स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ ३.३ ॥
'ప్రాణమే బ్రహ్మం' అని అతడు గ్రహించాడు. నిజంగా ప్రాణం నుండే ఈ భూతాలు పుడతాయి, ప్రాణంతో పుట్టి జీవిస్తాయి, ప్రాణంలోకే ప్రయాణంలో ప్రవేశిస్తాయి అని తెలుసుకున్నాడు. అది తెలుసుకొని మళ్ళీ తన తండ్రి వరుణుని వద్దకు వెళ్లి, 'భగవాన్, బ్రహ్మాన్ని బోధించు' అన్నాడు. ఆయన అతనితో అన్నాడు: 'తపస్సుతో బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకోవాలని కోరు. తపస్సే బ్రహ్మం.' అతడు తపస్సు చేశాడు. తపస్సు చేసి
Taittirīya 3.4
मनो ब्रह्मेति व्यजानात् । मनसो ह्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । मनसा जातानि जीवन्ति । मनः प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
तद्विज्ञाय । पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तँ होवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति ।
स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ ३.४ ॥
మనసే బ్రహ్మమని అతడు తెలుసుకున్నాడు. నిశ్చయంగా మనసు నుండే ఈ భూతాలు పుడతాయి, మనసుతో పుట్టి జీవిస్తాయి, మనసులోనే లీనమవుతాయి. దీనిని తెలుసుకొని అతడు తిరిగి తన తండ్రి వరుణుని వద్దకు వెళ్లి, "భగవాన్, బ్రహ్మాన్ని నాకు బోధించండి" అన్నాడు. ఆయన అన్నాడు: "తపస్సు ద్వారా బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకోవాలని కోరు; తపస్సే బ్రహ్మం." అతడు తపస్సు చేశాడు. తపస్సు చేసి...
Taittirīya 3.5
विज्ञानं ब्रह्मेति व्यजानात् । विज्ञानाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । विज्ञानेन जातानि जीवन्ति । विज्ञानं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
तद्विज्ञाय पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तँ होवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति ।
स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ ३.५ ॥
విజ్ఞానమే బ్రహ్మమని అతడు తెలుసుకున్నాడు. నిశ్చయంగా విజ్ఞానం నుండే ఈ భూతాలు పుడతాయి, విజ్ఞానంతో పుట్టి జీవిస్తాయి, విజ్ఞానంలోనే లీనమవుతాయి. దీనిని తెలుసుకొని అతడు తిరిగి తన తండ్రి వరుణుని వద్దకు వెళ్లి, "భగవాన్, బ్రహ్మాన్ని నాకు బోధించండి" అన్నాడు. ఆయన అన్నాడు: "తపస్సు ద్వారా బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకోవాలని కోరు; తపస్సే బ్రహ్మం." అతడు తపస్సు చేశాడు. తపస్సు చేసి...
Taittirīya 3.6
आनन्दो ब्रह्मेति व्यजानात् । आनन्दाध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । आनन्देन जातानि जीवन्ति । आनन्दं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
सैषा भार्गवी वारुणी विद्या । परमे व्योमन्प्रतिष्ठिता । स य एवं वेद प्रतितिष्ठति । अन्नवानन्नादो भवति । महान्भवति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन महान् कीर्त्या ॥ ३.६ ॥
ఆనందమే బ్రహ్మమని అతడు తెలుసుకున్నాడు. నిశ్చయంగా ఆనందం నుండే ఈ భూతాలు పుడతాయి, ఆనందంతో పుట్టి జీవిస్తాయి, ఆనందంలోనే లీనమవుతాయి. ఇదే భార్గవి-వారుణి విద్య; అది పరమ ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉంది. ఇలా తెలిసినవాడు స్థిరంగా నిలుస్తాడు. అన్నవంతుడు, అన్నాదుడు అవుతాడు; సంతానం, పశువులు, బ్రహ్మవర్చస్సు, కీర్తితో గొప్పవాడవుతాడు.
Taittirīya 3.7
अन्नं न निन्द्यात् । तद्व्रतम् । प्राणो वा अन्नम् । शरीरमन्नादम् । प्राणे शरीरं प्रतिष्ठितम् । शरीरे प्राणः प्रतिष्ठितः । तदेतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितम् ।
स य एतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितं वेद प्रतितिष्ठति । अन्नवानन्नादो भवति । महान्भवति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन महान् कीर्त्या ॥ ३.७ ॥
అన్నాన్ని నిందించరాదు; అదే వ్రతం. ప్రాణమే అన్నం; శరీరం అన్నాదుడు. ప్రాణంలో శరీరం స్థిరంగా ఉంది; శరీరంలో ప్రాణం స్థిరంగా ఉంది. ఈ అన్నం అన్నంలో స్థిరంగా ఉంది. అన్నం అన్నంలో స్థిరంగా ఉందని ఎవరు తెలుసుకుంటాడో అతడు స్థిరంగా నిలుస్తాడు. అన్నవంతుడు, అన్నాదుడు అవుతాడు; సంతానం, పశువులు, బ్రహ్మవర్చస్సు, కీర్తితో గొప్పవాడవుతాడు.
Taittirīya 3.8
अन्नं न परिचक्षीत । तद्व्रतम् । आपो वा अन्नम् । ज्योतिरन्नादम् । अप्सु ज्योतिः प्रतिष्ठितम् । ज्योतिष्यापः प्रतिष्ठिताः ।
तदेतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितम् । स य एतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितं वेद प्रतितिष्ठति । अन्नवानन्नादो भवति । महान्भवति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन महान् कीर्त्या ॥ ३.८ ॥
ఆహారాన్ని నిందించకూడదు. ఇదే వ్రతం. నీరే అన్నం; వెలుగే అన్నాన్ని భుజించేది. వెలుగు నీటిలో ప్రతిష్ఠితమై ఉంది; నీరు వెలుగులో ప్రతిష్ఠితమై ఉంది. ఈ అన్నం అన్నంలోనే ప్రతిష్ఠితమై ఉంది. ఇది అన్నంలో ప్రతిష్ఠితమని తెలిసినవాడు స్థిరత్వం పొందుతాడు. అతడు అన్నవంతుడు, అన్నాదుడు అవుతాడు; సంతానం, పశువులు, బ్రహ్మవర్చస్సు, కీర్తితో మహానుడవుతాడు.
Taittirīya 3.9
अन्नं बहु कुर्वीत । तद्व्रतम् । पृथिवी वा अन्नम् । आकाशोऽन्नादः । पृथिव्यामाकाशः प्रतिष्ठितः । आकाशे पृथिवी प्रतिष्ठिता ।
तदेतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितम् । स य एतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितं वेद प्रतितिष्ठति । अन्नवानन्नादो भवति । महान्भवति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन महान्कीर्त्या ॥ ३.९ ॥
అన్నాన్ని విస్తారంగా ఉత్పత్తి చేయాలి. ఇదే వ్రతం. భూమియే అన్నం; ఆకాశం అన్నాన్ని భుజించేది. భూమిలో ఆకాశం ప్రతిష్ఠితమై ఉంది; ఆకాశంలో భూమి ప్రతిష్ఠితమై ఉంది. ఈ అన్నం అన్నంలోనే ప్రతిష్ఠితమై ఉంది. ఇది అన్నంలో ప్రతిష్ఠితమని తెలిసినవాడు స్థిరత్వం పొందుతాడు. అతడు అన్నవంతుడు, అన్నాదుడు అవుతాడు; సంతానం, పశువులు, బ్రహ్మవర్చస్సు, కీర్తితో మహానుడవుతాడు.
Taittirīya 3.10
न कञ्चन वसतौ प्रत्याचक्षीत । तद्व्रतम् । तस्माद्यया कया च विधया बह्वन्नं प्राप्नुयात् । अराध्यस्मा अन्नमित्याचक्षते ।
एतद्वै मुखतोऽन्नँराद्धम् । मुखतोऽस्मा अन्नँराध्यते । एतद्वै मध्यतोऽन्नँराद्धम् । मध्यतोऽस्मा अन्नँराध्यते । एदद्वा अन्ततोऽन्नँराद्धम् ।
अन्ततोऽस्मा अन्नँराध्यते
य एवं वेद । क्षेम इति वाचि । योगक्षेम इति प्राणापानयोः । कर्मेति हस्तयोः । गतिरिति पादयोः । विमुक्तिरिति पायौ ।
इति मानुषीः समाज्ञाः । अथ दैवीः । तृप्तिरिति वृष्टौ । बलमिति विद्युति
यश इति पशुषु । ज्योतिरिति नक्षत्रेषु । प्रजातिरमृतमानन्द इत्युपस्थे । सर्वमित्याकाशे । तत्प्रतिष्ठेत्युपासीत । प्रतिष्ठावान् भवति ।
तन्मह इत्युपासीत । महान्भवति । तन्मन इत्युपासीत । मानवान्भवति
तन्नम इत्युपासीत । नम्यन्तेऽस्मै कामाः । तद्ब्रह्मेत्युपासीत । ब्रह्मवान्भवति । तद्ब्रह्मणः परिमर इत्युपासीत ।
पर्येण म्रियन्ते द्विषन्तः सपत्नाः । परि येऽप्रिया भ्रातृव्याः । स यश्चायं पुरुषे । यश्चासावादित्ये । स एकः
स य एवंवित् । अस्माल्लोकात्प्रेत्य । एतमन्नमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतं प्राणमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतं मनोमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य ।
एतं विज्ञानमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । इमाँल्लोकन्कामान्नी कामरूप्यनुसञ्चरन् ।
एतत् साम गायन्नास्ते । हा ३ वु हा ३ वु हा ३ वु
अहमन्नमहमन्नमहमन्नम् । अहमन्नादो३ऽहमन्नादो३ऽअहमन्नादः । अहँश्लोककृदहँश्लोककृदहँश्लोककृत् । अहमस्मि प्रथमजा ऋता३स्य ।
पूर्वं देवेभ्योऽमृतस्य ना३भायि । यो मा ददाति स इदेव मा३ऽऽवाः । अहमन्नमन्नमदन्तमा३द्मि । अहं विश्वं भुवनमभ्यभवा३म् ।
सुवर्णज्योतीः । य एवं वेद । इत्युपनिषत् ॥ ३.१० ॥
ఎవరినీ తన ఇంటిలో తిరస్కరించకూడదు. ఇదే వ్రతం. కాబట్టి ఏ విధంగానైనా ఎక్కువ అన్నం పొందాలి. ఇతనికి అన్నం సిద్ధించుగాక అని అంటారు. ఇది నిశ్చయంగా ముఖంతో వండిన అన్నం; ముఖం ద్వారా ఇతనికి అన్నం సిద్ధిస్తుంది. ఇది నిశ్చయంగా మధ్యం ద్వారా వండిన అన్నం; మధ్యం ద్వారా ఇతనికి అన్నం సిద్ధిస్తుంది. ఇది నిశ్చయంగా అంతం ద్వారా వండిన అన్నం; అంతం ద్వారా ఇతనికి అన్నం సిద్ధిస్తుంది — ఇలా తెలిసినవానికి. వాక్కులో 'క్షేమం', ప్రాణాపానాలలో 'యోగక్షేమం', చేతులలో 'కర్మ', పాదాలలో 'గతి', గుదంలో 'విముక్తి' — ఇవి మానుష నామాలు. ఇక దైవికమైనవి: వర్షంలో 'తృప్తి', మెరుపులో 'బలం', పశువులలో 'యశస్సు', నక్షత్రాలలో 'జ్యోతి', ఉపస్థలో 'సంతానం, అమృతం, ఆనందం', ఆకాశంలో 'సర్వం'. 'ప్రతిష్ఠ' అని ఉపాసించాలి; అతడు ప్రతిష్ఠావంతుడౌతాడు. 'మహః' అని ఉపాసించాలి; అతడు మహానుభావుడౌతాడు. 'మనః' అని ఉపాసించాలి; అతడు మనోవంతుడౌతాడు. 'నమః' అని ఉపాసించాలి; అతనికి కోరికలు వంగుతాయి. 'బ్రహ్మ' అని ఉపాసించాలి; అతడు బ్రహ్మవంతుడౌతాడు. బ్రహ్మ యొక్క 'పరిమరం' అని ఉపాసించాలి; అతనిని ద్వేషించే శత్రువులు చుట్టూ మరణిస్తారు. ఈ పురుషునిలో ఉన్నవాడు, ఆదిత్యునిలో ఉన్నవాడు — వారు ఒక్కరే. ఇలా తెలిసినవాడు ఈ లోకం నుండి వెళ్ళి, ఈ అన్నమయ ఆత్మను, ఈ ప్రాణమయ ఆత్మను, ఈ మనోమయ ఆత్మను, ఈ విజ్ఞానమయ ఆత్మను, ఈ ఆనందమయ ఆత్మను పొందుతాడు. ఈ లోకాలను కోరికలను ఇష్టరూపంలో విహరిస్తూ, ఈ సామాన్ని పాడుతూ ఉంటాడు: హా ౩ వు, హా ౩ వు, హా ౩ వు. నేను అన్నం, నేను అన్నం, నేను అన్నం. నేను అన్నాదుడను, నేను అన్నాదుడను, నేను అన్నాదుడను. నేను శ్లోకకర్తను, నేను శ్లోకకర్తను, నేను శ్లోకకర్తను. నేను ఋతం యొక్క ప్రథమజుడను. దేవతలకు ముందే, అమృతం యొక్క నాభిలో నేను పుట్టాను. నాకు ఇచ్చేవాడే నన్ను రక్షిస్తాడు. నేను అన్నం; అన్నం తినేవాడిని నేను తింటాను. నేను సమస్త భువనాన్ని అభిభవించాను. సువర్ణ జ్యోతి. ఇలా తెలిసినవాడు. ఇది ఉపనిషత్తు.