อุปนิษัท · Taittirīya 3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Taittirīya 3.1
भृगुर्वै वारुणिः । वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तस्मा एतत्प्रोवाच । अन्नं प्राणं चक्षुः श्रोत्रं मनो वाचमिति ।
तँ होवाच । यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते । येन जातानि जीवन्ति । यत्प्रयन्त्यभिसंविशन्ति । तद्विजिज्ञासस्व । तद् ब्रह्मेति ।
स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ ३.१ ॥
ภฤคุ บุตรของวรุณ เข้าไปหาวรุณ บิดาของตน แล้วกล่าวว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอโปรดสอนพรหมันแก่ข้าพเจ้า ท่านจึงบอกแก่เขาว่า อาหาร ปราณ จักษุ โสตะ มนะ และวาจา ครั้นแล้วกล่าวกับเขาว่า จงแสวงหาให้รู้สิ่งที่สรรพสัตว์เกิดจากสิ่งนั้น ดำรงอยู่ได้ด้วยสิ่งนั้น และเมื่อจากไปก็เข้าสู่สิ่งนั้น สิ่งนั้นคือพรหมัน ภฤคุจึงบำเพ็ญตบะ เมื่อบำเพ็ญตบะแล้ว
Taittirīya 3.2
अन्नं ब्रह्मेति व्यजानात् । अन्नाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । अन्नेन जातानि जीवन्ति । अन्नं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
तद्विज्ञाय । पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तँ होवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति स तपोऽतप्यत ।
स तपस्तप्त्वा ॥ ३.२ ॥
ภฤคุเข้าใจว่า อาหารคือพรหมัน เพราะแท้จริงสรรพสัตว์เหล่านี้เกิดจากอาหาร ดำรงอยู่ได้ด้วยอาหาร และเมื่อจากไปก็เข้าสู่อาหาร เมื่อรู้เช่นนี้แล้ว เขาจึงเข้าไปหาวรุณ บิดาของตนอีกครั้ง แล้วกล่าวว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอโปรดสอนพรหมันแก่ข้าพเจ้า วรุณตรัสตอบว่า จงแสวงหาให้รู้พรหมันด้วยตบะ เพราะตบะคือพรหมัน ภฤคุจึงบำเพ็ญตบะ
Taittirīya 3.3
प्राणो ब्रह्मेति व्यजानात् । प्राणाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । प्राणेन जातानि जीवन्ति । प्राणं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
तद्विज्ञाय पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तँ होवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति ।
स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ ३.३ ॥
ภฤคุเข้าใจว่า ปราณคือพรหมัน เพราะแท้จริงสรรพสัตว์เหล่านี้เกิดจากปราณ ดำรงอยู่ได้ด้วยปราณ และเมื่อจากไปก็เข้าสู่ปราณ เมื่อรู้เช่นนี้แล้ว เขาจึงเข้าไปหาวรุณ บิดาของตนอีกครั้ง แล้วกล่าวว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอโปรดสอนพรหมันแก่ข้าพเจ้า วรุณตรัสตอบว่า จงแสวงหาให้รู้พรหมันด้วยตบะ เพราะตบะคือพรหมัน ภฤคุจึงบำเพ็ญตบะ เมื่อบำเพ็ญตบะแล้ว
Taittirīya 3.4
मनो ब्रह्मेति व्यजानात् । मनसो ह्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । मनसा जातानि जीवन्ति । मनः प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
तद्विज्ञाय । पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तँ होवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति ।
स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ ३.४ ॥
ภฤคุเข้าใจว่า มนะคือพรหมัน เพราะแท้จริงสรรพสัตว์เหล่านี้เกิดจากมนะ ดำรงอยู่ได้ด้วยมนะ และเมื่อจากไปก็เข้าสู่มนะ เมื่อรู้เช่นนี้แล้ว เขาจึงเข้าไปหาวรุณ บิดาของตนอีกครั้ง แล้วกล่าวว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอโปรดสอนพรหมันแก่ข้าพเจ้า วรุณตรัสตอบว่า จงแสวงหาให้รู้พรหมันด้วยตบะ เพราะตบะคือพรหมัน ภฤคุจึงบำเพ็ญตบะ เมื่อบำเพ็ญตบะแล้ว
Taittirīya 3.5
विज्ञानं ब्रह्मेति व्यजानात् । विज्ञानाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । विज्ञानेन जातानि जीवन्ति । विज्ञानं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
तद्विज्ञाय पुनरेव वरुणं पितरमुपससार । अधीहि भगवो ब्रह्मेति । तँ होवाच । तपसा ब्रह्म विजिज्ञासस्व । तपो ब्रह्मेति ।
स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा ॥ ३.५ ॥
ภฤคุเข้าใจว่า วิชญานคือพรหมัน เพราะแท้จริงสรรพสัตว์เหล่านี้เกิดจากวิชญาน ดำรงอยู่ได้ด้วยวิชญาน และเมื่อจากไปก็เข้าสู่วิชญาน เมื่อรู้เช่นนี้แล้ว เขาจึงเข้าไปหาวรุณ บิดาของตนอีกครั้ง แล้วกล่าวว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอโปรดสอนพรหมันแก่ข้าพเจ้า วรุณตรัสตอบว่า จงแสวงหาให้รู้พรหมันด้วยตบะ เพราะตบะคือพรหมัน ภฤคุจึงบำเพ็ญตบะ เมื่อบำเพ็ญตบะแล้ว
Taittirīya 3.6
आनन्दो ब्रह्मेति व्यजानात् । आनन्दाध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते । आनन्देन जातानि जीवन्ति । आनन्दं प्रयन्त्यभिसंविशन्तीति ।
सैषा भार्गवी वारुणी विद्या । परमे व्योमन्प्रतिष्ठिता । स य एवं वेद प्रतितिष्ठति । अन्नवानन्नादो भवति । महान्भवति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन महान् कीर्त्या ॥ ३.६ ॥
ภฤคุเข้าใจว่า อานันทะคือพรหมัน เพราะแท้จริงสรรพสัตว์เหล่านี้เกิดจากอานันทะ ดำรงอยู่ได้ด้วยอานันทะ และเมื่อจากไปก็เข้าสู่อานันทะ นี่คือวิชาของภารควีและวารุณี ตั้งมั่นอยู่ในวยोมอันสูงสุด ผู้ใดรู้เช่นนี้ย่อมตั้งมั่นอยู่ได้ ผู้นั้นย่อมมีอาหาร และเป็นผู้บริโภคอาหาร ย่อมยิ่งใหญ่ด้วยบุตรหลาน ด้วยโค ด้วยความรุ่งเรืองแห่งพรหมัน และยิ่งใหญ่ด้วยเกียรติยศ
Taittirīya 3.7
अन्नं न निन्द्यात् । तद्व्रतम् । प्राणो वा अन्नम् । शरीरमन्नादम् । प्राणे शरीरं प्रतिष्ठितम् । शरीरे प्राणः प्रतिष्ठितः । तदेतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितम् ।
स य एतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितं वेद प्रतितिष्ठति । अन्नवानन्नादो भवति । महान्भवति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन महान् कीर्त्या ॥ ३.७ ॥
ไม่พึงติเตียนอาหาร นี่คือข้อปฏิบัติ ปราณคืออาหาร ร่างกายคือผู้บริโภคอาหาร ร่างกายตั้งมั่นอยู่ในปราณ และปราณตั้งมั่นอยู่ในร่างกาย อาหารนี้ตั้งมั่นอยู่ในอาหาร ผู้ใดรู้ว่าอาหารนี้ตั้งมั่นอยู่ในอาหาร ย่อมตั้งมั่นอยู่ได้ ผู้นั้นย่อมมีอาหาร และเป็นผู้บริโภคอาหาร ย่อมยิ่งใหญ่ด้วยบุตรหลาน ด้วยโค ด้วยความรุ่งเรืองแห่งพรหมัน และยิ่งใหญ่ด้วยเกียรติยศ
Taittirīya 3.8
अन्नं न परिचक्षीत । तद्व्रतम् । आपो वा अन्नम् । ज्योतिरन्नादम् । अप्सु ज्योतिः प्रतिष्ठितम् । ज्योतिष्यापः प्रतिष्ठिताः ।
तदेतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितम् । स य एतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितं वेद प्रतितिष्ठति । अन्नवानन्नादो भवति । महान्भवति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन महान् कीर्त्या ॥ ३.८ ॥
ไม่พึงดูหมิ่นอาหาร นี่คือข้อปฏิบัติ น้ำคืออาหาร แสงสว่างคือผู้บริโภคอาหาร แสงสว่างตั้งมั่นอยู่ในน้ำ และน้ำตั้งมั่นอยู่ในแสงสว่าง อาหารนี้ตั้งมั่นอยู่ในอาหาร ผู้ใดรู้ว่าอาหารนี้ตั้งมั่นอยู่ในอาหาร ย่อมตั้งมั่นอยู่ได้ ผู้นั้นย่อมมีอาหาร และเป็นผู้บริโภคอาหาร ย่อมยิ่งใหญ่ด้วยบุตรหลาน ด้วยโค ด้วยความรุ่งเรืองแห่งพรหมัน และยิ่งใหญ่ด้วยเกียรติยศ
Taittirīya 3.9
अन्नं बहु कुर्वीत । तद्व्रतम् । पृथिवी वा अन्नम् । आकाशोऽन्नादः । पृथिव्यामाकाशः प्रतिष्ठितः । आकाशे पृथिवी प्रतिष्ठिता ।
तदेतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितम् । स य एतदन्नमन्ने प्रतिष्ठितं वेद प्रतितिष्ठति । अन्नवानन्नादो भवति । महान्भवति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन महान्कीर्त्या ॥ ३.९ ॥
พึงทำให้มีอาหารมากมาย นี่คือข้อปฏิบัติ แผ่นดินคืออาหาร อากาศคือผู้บริโภคอาหาร อากาศตั้งมั่นอยู่ในแผ่นดิน และแผ่นดินตั้งมั่นอยู่ในอากาศ อาหารนี้ตั้งมั่นอยู่ในอาหาร ผู้ใดรู้ว่าอาหารนี้ตั้งมั่นอยู่ในอาหาร ย่อมตั้งมั่นอยู่ได้ ผู้นั้นย่อมมีอาหาร และเป็นผู้บริโภคอาหาร ย่อมยิ่งใหญ่ด้วยบุตรหลาน ด้วยโค ด้วยความรุ่งเรืองแห่งพรหมัน และยิ่งใหญ่ด้วยเกียรติยศ
Taittirīya 3.10
न कञ्चन वसतौ प्रत्याचक्षीत । तद्व्रतम् । तस्माद्यया कया च विधया बह्वन्नं प्राप्नुयात् । अराध्यस्मा अन्नमित्याचक्षते ।
एतद्वै मुखतोऽन्नँराद्धम् । मुखतोऽस्मा अन्नँराध्यते । एतद्वै मध्यतोऽन्नँराद्धम् । मध्यतोऽस्मा अन्नँराध्यते । एदद्वा अन्ततोऽन्नँराद्धम् ।
अन्ततोऽस्मा अन्नँराध्यते
य एवं वेद । क्षेम इति वाचि । योगक्षेम इति प्राणापानयोः । कर्मेति हस्तयोः । गतिरिति पादयोः । विमुक्तिरिति पायौ ।
इति मानुषीः समाज्ञाः । अथ दैवीः । तृप्तिरिति वृष्टौ । बलमिति विद्युति
यश इति पशुषु । ज्योतिरिति नक्षत्रेषु । प्रजातिरमृतमानन्द इत्युपस्थे । सर्वमित्याकाशे । तत्प्रतिष्ठेत्युपासीत । प्रतिष्ठावान् भवति ।
तन्मह इत्युपासीत । महान्भवति । तन्मन इत्युपासीत । मानवान्भवति
तन्नम इत्युपासीत । नम्यन्तेऽस्मै कामाः । तद्ब्रह्मेत्युपासीत । ब्रह्मवान्भवति । तद्ब्रह्मणः परिमर इत्युपासीत ।
पर्येण म्रियन्ते द्विषन्तः सपत्नाः । परि येऽप्रिया भ्रातृव्याः । स यश्चायं पुरुषे । यश्चासावादित्ये । स एकः
स य एवंवित् । अस्माल्लोकात्प्रेत्य । एतमन्नमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतं प्राणमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतं मनोमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य ।
एतं विज्ञानमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । इमाँल्लोकन्कामान्नी कामरूप्यनुसञ्चरन् ।
एतत् साम गायन्नास्ते । हा ३ वु हा ३ वु हा ३ वु
अहमन्नमहमन्नमहमन्नम् । अहमन्नादो३ऽहमन्नादो३ऽअहमन्नादः । अहँश्लोककृदहँश्लोककृदहँश्लोककृत् । अहमस्मि प्रथमजा ऋता३स्य ।
पूर्वं देवेभ्योऽमृतस्य ना३भायि । यो मा ददाति स इदेव मा३ऽऽवाः । अहमन्नमन्नमदन्तमा३द्मि । अहं विश्वं भुवनमभ्यभवा३म् ।
सुवर्णज्योतीः । य एवं वेद । इत्युपनिषत् ॥ ३.१० ॥
ไม่ควรปฏิเสธผู้ใดในที่อยู่ของตน นี่คือวัตร ฉะนั้น ด้วยวิธีใดก็ตาม ควรได้อาหารมาเป็นอันมาก เขาจึงกล่าวว่า ขอให้เตรียมอาหารไว้สำหรับเขา อาหารนี้ย่อมถูกปรุงด้วยปาก เพราะอาหารถูกเตรียมให้เขาด้วยปาก อาหารนี้ย่อมถูกปรุงด้วยส่วนกลาง เพราะอาหารถูกเตรียมให้เขาด้วยส่วนกลาง อาหารนี้ย่อมถูกปรุงด้วยส่วนปลาย เพราะอาหารถูกเตรียมให้เขาด้วยส่วนปลาย นี่คือสำหรับผู้ที่รู้เช่นนี้ ในวาจามี เกษมะ (ความปลอดภัย) ในลมหายใจเข้าและลมหายใจออกมี โยคเกษมะ (การได้มาและการคุ้มครอง) ในมือมี กรรมะ (การกระทำ) ในเท้ามี คติ (การเคลื่อนไป) ในทวารหนักมี วิมุกติ (การหลุดพ้น) เหล่านี้คือนามของมนุษย์ ต่อจากนั้นคือนามของเทวดา ในฝนมี ตฤปติ (ความอิ่มเอม) ในสายฟ้ามี พละ (กำลัง) ในปศุสัตว์มี ยศ (เกียรติ) ในดวงดาวมี ชโยติ (แสงสว่าง) ในอวัยวะเพศมี ประชาติ อมฤต อานันทะ (ลูกหลาน อมตะ ความสุข) ในอากาศมี สรวะ (ทั้งหมด) ควรเจริญภาวนาว่า ปรติษฐา (ที่พำนัก) ผู้นั้นย่อมตั้งมั่น ควรเจริญภาวนาว่า มหัส (ความยิ่งใหญ่) ผู้นั้นย่อมยิ่งใหญ่ ควรเจริญภาวนาว่า มนัส (ใจ) ผู้นั้นย่อมมีใจ ควรเจริญภาวนาว่า นมัส (การน้อมไหว้) กามทั้งหลายย่อมน้อมลงแก่ผู้นั้น ควรเจริญภาวนาว่า พรหมัน ผู้นั้นย่อมมีพรหมัน ควรเจริญภาวนาว่า เป็นการล้อมคุ้มครองของพรหมัน ศัตรูที่เกลียดชังและปรปักษ์ที่ไม่เป็นมิตรย่อมตายรอบตัวผู้นั้น บุรุษที่อยู่ในร่างนี้ และผู้ที่อยู่ในดวงอาทิตย์ ทั้งสองเป็นหนึ่งเดียวกัน ผู้ที่รู้เช่นนี้ เมื่อจากโลกนี้ไปแล้ว ย่อมเข้าถึงอาตมันที่ประกอบด้วยอาหารนี้ ย่อมเข้าถึงอาตมันที่ประกอบด้วยปราณนี้ ย่อมเข้าถึงอาตมันที่ประกอบด้วยใจนี้ ย่อมเข้าถึงอาตมันที่ประกอบด้วยวิชญาณนี้ ย่อมเข้าถึงอาตมันที่ประกอบด้วยอานันทะนี้ ท่องเที่ยวไปในโลกและกามเหล่านี้ตามความปรารถนา เปลี่ยนรูปได้ตามใจ ขับสามเพลงนี้อยู่ว่า หา ๓ วุ หา ๓ วุ หา ๓ วุ เราคืออาหาร เราคืออาหาร เราคืออาหาร เราคือผู้กินอาหาร เราคือผู้กินอาหาร เราคือผู้กินอาหาร เราคือผู้ประพันธ์บท เราคือผู้ประพันธ์บท เราคือผู้ประพันธ์บท เราเป็นผู้เกิดก่อนในระเบียบแห่งจักรวาล เกิดก่อนเทวดาทั้งหลาย ในสะดือแห่งอมฤต ผู้ที่ให้เรา ผู้นั้นย่อมคุ้มครองเรา เรากินอาหาร ผู้กินอาหารเราเขมือบ เราได้ชนะโลกทั้งสิ้น มีแสงสว่างดุจทองคำ ผู้ที่รู้เช่นนี้ นี่คืออุปนิษัท