ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.128.1
अ॒यं जा॑यत॒ मनु॑षो॒ धरी॑मणि॒ होता॒ यजि॑ष्ठ उ॒शिजा॒मनु॑ व्र॒तम॒ग्निः स्वमनु॑ व्र॒तं वि॒श्वश्रु॑ष्टिः सखीय॒ते ।
र॒यिरि॑व श्रवस्य॒ते अद॑ब्धो॒ होता॒ नि ष॑ददि॒ळस्प॒दे परि॑वीत इ॒ळस्प॒दे ॥
ਇਹ ਅਗਨੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਯੱਗ ਦਾ ਹੋਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਨੀਕ। ਉਸਤਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ; ਸਰਬਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਅਗਨੀ ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਧਨ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਅਖੰਡ ਹੋਤਾ ਇਲਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠਾ, ਇਲਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
1.128.2
तं य॑ज्ञ॒साध॒मपि॑ वातयामसि ऋ॒तस्य॑ प॒था नम॑सा ह॒विष्म॑ता दे॒वता॑ता ह॒विष्म॑ता॒ स न॑ ऊ॒र्जामु॒पाभृ॑ती ।
अ॒या कृ॒पा न जू॑र्यति॒ यं मा॑त॒रिश्वा॒ मन॑वे परा॒वतो॑ दे॒वं भाः प॑रा॒वतः॑ ॥
ਯੱਗ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸਨੂੰ ਰਿਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਹਵਿ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਮਨੂ ਲਈ ਦੇਵ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਦੂਰੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਿਆਂਦਾ।
1.128.3
एवे॑न स॒द्यः पर्ये॑ति॒ पार्थि॑वं मुहु॒र्गी रेतो॑ वृष॒भः कनि॑क्रद॒द्दध॒द्रेतः॒ कनि॑क्रदत्श॒तं चक्षा॑णो अ॒क्षभि॑र् ।
दे॒वो वने॑षु तु॒र्वणिः॒ सदो॒ दधा॑न॒ उप॑रेषु॒ सानु॑षु अ॒ग्निः परे॑षु॒ सानु॑षु ॥
ਇਸ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਦਾ ਬਲਦ (ਮੇਘ) ਰੇਤਸ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਸੌ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਤੁਰਵਣੀ, ਉੱਚੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਰੱਖ ਕੇ; ਦੂਰਲੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਤੇ ਅਗਨੀ ਹੈ।
1.128.4
स सु॒क्रतुः॑ पु॒रोहि॑तो॒ दमे॑दमे अ॒ग्निर्य॒ज्ञस्या॑ध्व॒रस्य॑ चेतति॒ क्रत्वा॑ य॒ज्ञस्य॑ चेतति॒ क्रत्वा॑ वे॒धा इ॑षूय॒ते ।
विश्वा॑ जा॒तानि॑ पस्पशे॒ यतो॑ घृत॒श्रीरति॑थि॒रजा॑यत॒ वह्नि॑र्वे॒धा अजा॑यत ॥
ਉਹ ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਗਨੀ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਯੱਗ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਘਿਓ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਅਗਨੀ ਜਨਮਿਆ, ਵਾਹਕ, ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮਿਆ।
1.128.5
क्रत्वा॒ यद॑स्य॒ तवि॑षीषु पृ॒ञ्चते॑ अ॒ग्नेरवे॑ण म॒रुतां॒ न भो॒ज्ये॑शि॒राय॒ न भो॒ज्या॑ स हि ष्मा॒ दान॒मिन्व॑ति ।
वसू॑नां च म॒ज्मना॒ स न॑स्त्रासते दुरि॒ताद॑भि॒ह्रुतः॒ शंसा॑द॒घाद॑भि॒ह्रुतः॑ ॥
ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਦੀ ਲਾਟ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ, ਭੋਗਣ ਯੋਗ ਹਵਿ ਲਈ, ਚੋਟੀਧਾਰੀ ਲਈ, ਭੋਗਣ ਯੋਗ ਲਈ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਦਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਤੋਂ, ਬੁਰੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ, ਸਰਾਪ ਤੋਂ, ਪਾਪੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ, ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
1.128.6
विश्वो॒ विहा॑या अर॒तिर्वसु॑र्दधे॒ हस्ते॒ दक्षि॑णे त॒रणि॒र्न शि॑श्रथच्श्रव॒स्यया॒ न शि॑श्रथ॒त्विश्व॑स्मा॒ इदि॑षुध्य॒ते ।
दे॒व॒त्रा ह॒व्यमोहि॑षे॒ विश्व॑स्मा॒ इत्सु॒कृते॒ वार॑मृण्वति अ॒ग्निर्द्वारा॒ व्यृ॑ण्वति ॥
ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਬੇਰੋਕ, ਧਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਤਾ ਬਣਿਆ; ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਯਸ਼ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ (ਦਿੰਦਾ ਹੈ), ਯਸ਼ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਤੀਰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਿ, ਹਵਿ ਤੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਸਭ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
1.128.7
स मानु॑षे वृ॒जने॒ शंत॑मो हि॒तोऽग्निर्य॒ज्ञेषु॒ जेन्यो॒ न वि॒श्पतिः॑ प्रि॒यो य॒ज्ञेषु॑ वि॒श्पतिः॒ स ह॒व्या मानु॑षाणाम् ।
इ॒ळा कृ॒तानि॑ पत्यते॒ स न॑स्त्रासते॒ वरु॑णस्य धू॒र्तेर्म॒हो दे॒वस्य॑ धू॒र्तेः ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤਿ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਗਨੀ ਹੈ। ਯਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਭਰਾ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹਵਿਆਂ ਦਾ ਉਹੀ ਸੁਆਮੀ ਹੈ; ਇੜਾ ਨਾਲ ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਵਰੁਣ ਦੇ ਛਲ ਤੋਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
1.128.8
अ॒ग्निं होता॑रमीळते॒ वसु॑धितिं प्रि॒यं चेति॑ष्ठमर॒तिं न्ये॑रिरे हव्य॒वाहं॒ न्ये॑रिरे वि॒श्वायुं॑ वि॒श्ववे॑दसं ।
होता॑रं यज॒तं क॒विं दे॒वासो॑ र॒ण्वमव॑से वसू॒यवो॑ गी॒र्भी र॒ण्वं व॑सू॒यवः॑ ॥
ਹੋਤਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਿਆਰਾ, ਅਤਿ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਅਣਥੱਕ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਥਾਪ ਕੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਹਵਿ ਢੋਣ ਵਾਲੇ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਸਰਵਗਿਆਨੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਪਿਆ। ਹੋਤਾ, ਯਜਨੀਯ, ਕਵੀ, ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੁਕਾਰਿਆ; ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ।