ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.140
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.140.1
वे॒दि॒षदे॑ प्रि॒यधा॑माय सु॒द्युते॑ धा॒सिमि॑व॒ प्र भ॑रा॒ योनि॑म॒ग्नये॑ ।
वस्त्रे॑णेव वासया॒ मन्म॑ना॒ शुचिं॑ ज्यो॒तीर॑थं शु॒क्रव॑र्णं तमो॒हन॑म् ॥
વેદી પર બિરાજમાન, પ્રિય ધામવાળા, સુંદર દીપ્તિવાળા અગ્નિ માટે આસન લાવ. વસ્ત્રથી જેમ, તેમ મનના સ્તવનથી એ શુચિ, પ્રકાશરથી, શુભ્રવર્ણ, અંધકારનાશકને શણગાર.
1.140.2
अ॒भि द्वि॒जन्मा॑ त्रि॒वृदन्न॑मृज्यते संवत्स॒रे वा॑वृधे ज॒ग्धमी॒ पुनः॑ ।
अ॒न्यस्या॒सा जि॒ह्वया॒ जेन्यो॒ वृषा॒ न्य॑न्येन॑ व॒निनो॑ मृष्ट वार॒णः ॥
બે વાર જન્મેલો, ત્રિગુણ અગ્નિ અન્ન તરફ જાગે છે; વર્ષમાં તે વધે છે, ખાધેલું ફરી. બીજાની આ જીભમાંથી જન્મેલા બળદની જેમ તે વનોને નીચે ચાટે છે, બીજા દ્વારા રોકાયેલો.
1.140.3
कृ॒ष्ण॒प्रुतौ॑ वेवि॒जे अ॑स्य स॒क्षितौ॑ उ॒भा त॑रेते अ॒भि मा॒तरा॒ शिशु॑म् ।
प्रा॒चाजि॑ह्वं ध्व॒सय॑न्तं तृषु॒च्युत॒मा साच्यं॒ कुप॑यं॒ वर्ध॑नं पि॒तुः ॥
કાળી રેખાવાળા, કંપતા આ બંને એના સહચરો છે; બંને માતાઓ શિશુ તરફ પાર જાય છે. જ્વાળા-જીભવાળો, બળતો, ઝડપી, યજ્ઞમાં વધનારો, પિતાને વધારનારો — તેની તરફ.
1.140.4
मु॒मु॒क्ष्वो॑ मन॑वे मानवस्य॒ते र॑घु॒द्रुवः॑ कृ॒ष्णसी॑तास ऊ॒ जुवः॑ ।
अ॒स॒म॒ना अ॑जि॒रासो॑ रघु॒ष्यदो॒ वात॑जूता॒ उप॑ युज्यन्त आ॒शवः॑ ॥
મુક્તિ ઇચ્છનારા, માનવને પ્રેમ કરનાર! મનુ માટે દોડનારા, કાળા-શ્વેત, ઝડપથી દોડનારા; એકમનના, ઘોડાઓ જેવા, પવનથી ચાલિત, વેગમાં જોડાય છે.
1.140.5
आद॑स्य॒ ते ध्व॒सय॑न्तो॒ वृथे॑रते कृ॒ष्णमभ्वं॒ महि॒ वर्पः॒ करि॑क्रतः ।
यत्सीं॑ म॒हीम॒वनिं॒ प्राभि मर्मृ॑शदभिश्व॒सन्त्स्त॒नय॒न्नेति॒ नान॑दत् ॥
ત્યારે એના ઝડપથી દોડનારા વ્યર્થ જાય છે; કાળું ધૂળિયું રૂપ, મોટો વિસ્તાર તે કરે છે; તે મહાન પૃથ્વીને સ્પર્શીને આગળ વધે ત્યારે, ગર્જતો, ગડગડાટ કરતો આવીને ગુંજે છે.
1.140.6
भूष॒न्न योऽधि॑ ब॒भ्रूषु॒ नम्न॑ते॒ वृषे॑व॒ पत्नी॑र॒भ्ये॑ति॒ रोरु॑वत् ।
ओ॒जा॒यमा॑नस्त॒न्व॑श्च शुम्भते भी॒मो न शृङ्गा॑ दविधाव दु॒र्गृभिः॑ ॥
બળદની જેમ ચમકતો, સ્વામીની જેમ, ચમકનારાઓ વચ્ચે નમે છે; બળદની જેમ તે પત્નીઓ તરફ ગર્જતો આવે છે. બળથી જન્મેલો, પોતાનું શરીર શણગારે છે; ભયંકર, શિંગડાં જેવો, કિલ્લાઓ સાથે દોડે છે.
1.140.7
स सं॒स्तिरो॑ वि॒ष्टिरः॒ सं गृ॑भायति जा॒नन्ने॒व जा॑न॒तीर्नित्य॒ आ श॑ये ।
पुन॑र्वर्धन्ते॒ अपि॑ यन्ति दे॒व्य॑म॒न्यद्वर्पः॑ पि॒त्रोः कृ॑ण्वते॒ सचा॑ ॥
તે વિસ્તૃત ફેલાવાને એકત્ર કરે છે; જાણનારો હોવાથી, જાણતી ઉષાઓમાં તે સદા નિવાસ કરે છે. તે ફરી વધે છે અને દૈવી ધામે જાય છે; માતા-પિતા સાથે મળીને બીજું રૂપ રચે છે.
1.140.8
तम॒ग्रुवः॑ के॒शिनीः॒ सं हि रे॑भि॒र ऊ॒र्ध्वास्त॑स्थुर्म॒म्रुषीः॒ प्रायवे॒ पुनः॑ ।
तासां॑ ज॒रां प्र॑मु॒ञ्चन्ने॑ति॒ नान॑द॒दसुं॒ परं॑ ज॒नय॑ञ्जी॒वमस्तृ॑तम् ॥
અચલ, કેશધારી (ઉષાઓ) તેને એકસાથે વળગી; તે ઊંચી ઊભી રહી, મૃત જેવી હોવા છતાં પ્રયત્ન કરનાર માટે ફરી જાગી. તેમની જરા હરીને તે ગર્જના કરતો જાય છે; દૂરથી પ્રાણ ઉત્પન્ન કરતો, અમર જીવન.
1.140.9
अ॒धी॒वा॒सं परि॑ मा॒तू रि॒हन्नह॑ तुवि॒ग्रेभिः॒ सत्व॑भिर्याति॒ वि ज्रयः॑ ।
वयो॒ दध॑त्प॒द्वते॒ रेरि॑ह॒त्सदानु॒ श्येनी॑ सचते वर्त॒नीरह॑ ॥
માતાને ચાટતો, વીંટાયેલો (સૂર્ય) ચારે તરફ, ખરેખર, અનેક બળો સાથે જાય છે; માર્ગોમાં વિભાજીત થઈ ફેલાય છે. બળ ધારણ કરી, ચાલનાર માટે વારંવાર ચાટતો, સદા શ્યેન જેવો તેજસ્વી તે માર્ગોને વળગી રહે છે.
1.140.10
अ॒स्माक॑मग्ने म॒घव॑त्सु दीदिहि॒ अध॒ श्वसी॑वान्वृष॒भो दमू॑नाः ।
अ॒वास्या॒ शिशु॑मतीरदीदे॒र्वर्मे॑व यु॒त्सु प॑रि॒जर्भु॑राणः ॥
હે અગ્નિ, અમારા દાનશીલ યજમાનોમાં પ્રકાશ; ત્યારે બળવાન, વૃષભ જેવો, ગૃહસ્વામી થઈને તું તેમને ત્યાગીશ નહીં. વાછરડાવાળી (ગાયો સાથે) તેં પ્રજ્વલિત કર્યું છે; યુદ્ધોમાં કવચ જેવો, ચારે તરફ સેનાઓથી ઘેરાયેલો (અમારું રક્ષણ કર).
1.140.11
इ॒दम॑ग्ने॒ सुधि॑तं॒ दुर्धि॑ता॒दधि॑ प्रि॒यादु॑ चि॒न्मन्म॑नः॒ प्रेयो॑ अस्तु ते ।
यत्ते॑ शु॒क्रं त॒न्वो॑ रोच॑ते॒ शुचि॒ तेना॒स्मभ्यं॑ वनसे॒ रत्न॒मा त्वम् ॥
હે અગ્નિ, આ સુઆપેલું (હવિ) દુષ્ટ રીતે અપાયેલાથી દૂર રહે; મનના પ્રિયથી પણ વધુ પ્રિય તને હો. તારા શરીરમાંથી જે ઉજ્જ્વલ શુક્ર શુચિતા ઝળકે છે, તેનાથી જ અમને ધન આપ.
1.140.12
रथा॑य॒ नाव॑मु॒त नो॑ गृ॒हाय॒ नित्या॑रित्रां प॒द्वतीं॑ रास्यग्ने ।
अ॒स्माकं॑ वी॒राँ उ॒त नो॑ म॒घोनो॒ जनां॑श्च॒ या पा॒रया॒च्छर्म॒ या च॑ ॥
રથ માટે એક નાવ આપ; અમારા ઘર માટે પણ આપ, સદા વેગવાન, હલેસાવાળી (નાવ). હે અગ્નિ, અમારા વીરોને, અમારા દાનશીલ યજમાનોને, પાર ઉતારનારાઓને અને આશ્રય આપનારાઓને (આપ).
1.140.13
अ॒भी नो॑ अग्न उ॒क्थमिज्जु॑गुर्या॒ द्यावा॒क्षामा॒ सिन्ध॑वश्च॒ स्वगू॑र्ताः ।
गव्यं॒ यव्यं॒ यन्तो॑ दी॒र्घाहेषं॒ वर॑मरु॒ण्यो॑ वरन्त ॥
હે અગ્નિ, અમારી સ્તુતિ સ્વીકાર. દ્યાવાપૃથિવી અને સ્વયં વહેતી સુંદર ગતિવાળી નદીઓ પણ તેનો સ્વીકાર કરે. ગોધન અને યવધન મેળવવા આગળ વધતી લાલ ઉષાઓ લાંબા દિવસોના અન્નનો વર પસંદ કરે.