ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.140
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.140.1
वे॒दि॒षदे॑ प्रि॒यधा॑माय सु॒द्युते॑ धा॒सिमि॑व॒ प्र भ॑रा॒ योनि॑म॒ग्नये॑ ।
वस्त्रे॑णेव वासया॒ मन्म॑ना॒ शुचिं॑ ज्यो॒तीर॑थं शु॒क्रव॑र्णं तमो॒हन॑म् ॥
ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ, ਪਿਆਰੇ ਧਾਮ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਦੀਪਤੀ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਲਈ ਆਸਨ ਲਿਆਓ। ਵਸਤਰ ਵਾਂਗ, ਮਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਨਾਲ ਉਸ ਸ਼ੁੱਧ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਰਥੀ, ਸ਼ੁਭ੍ਰ ਵਰਣ, ਅੰਧਕਾਰ-ਨਾਸ਼ਕ ਨੂੰ ਸਜਾਓ।
1.140.2
अ॒भि द्वि॒जन्मा॑ त्रि॒वृदन्न॑मृज्यते संवत्स॒रे वा॑वृधे ज॒ग्धमी॒ पुनः॑ ।
अ॒न्यस्या॒सा जि॒ह्वया॒ जेन्यो॒ वृषा॒ न्य॑न्येन॑ व॒निनो॑ मृष्ट वार॒णः ॥
ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮਿਆ, ਤ੍ਰਿਗੁਣੀ ਅਗਨੀ ਅੰਨ ਵੱਲ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਖਾਧਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਤੋਂ। ਦੂਜੇ ਦੀ ਇਸ ਜੀਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਉਹ ਬਨਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਚੱਟਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ।
1.140.3
कृ॒ष्ण॒प्रुतौ॑ वेवि॒जे अ॑स्य स॒क्षितौ॑ उ॒भा त॑रेते अ॒भि मा॒तरा॒ शिशु॑म् ।
प्रा॒चाजि॑ह्वं ध्व॒सय॑न्तं तृषु॒च्युत॒मा साच्यं॒ कुप॑यं॒ वर्ध॑नं पि॒तुः ॥
ਕਾਲੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਕੰਬਦੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸਦੇ ਸਾਥੀ ਹਨ; ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਬੱਚੇ ਵੱਲ ਪਾਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਟ-ਜੀਭ ਵਾਲਾ, ਬਲਦਾ, ਤੇਜ਼, ਯਗ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਵਾਲਾ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ — ਉਸ ਵੱਲ।
1.140.4
मु॒मु॒क्ष्वो॑ मन॑वे मानवस्य॒ते र॑घु॒द्रुवः॑ कृ॒ष्णसी॑तास ऊ॒ जुवः॑ ।
अ॒स॒म॒ना अ॑जि॒रासो॑ रघु॒ष्यदो॒ वात॑जूता॒ उप॑ युज्यन्त आ॒शवः॑ ॥
ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਮਨੂ ਲਈ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ, ਕਾਲੇ-ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ; ਇੱਕ ਮਨ ਦੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਗਏ, ਵੇਗ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ।
1.140.5
आद॑स्य॒ ते ध्व॒सय॑न्तो॒ वृथे॑रते कृ॒ष्णमभ्वं॒ महि॒ वर्पः॒ करि॑क्रतः ।
यत्सीं॑ म॒हीम॒वनिं॒ प्राभि मर्मृ॑शदभिश्व॒सन्त्स्त॒नय॒न्नेति॒ नान॑दत् ॥
ਫਿਰ ਇਸਦੇ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਾਲਾ ਧੂੜ ਭਰਿਆ ਰੂਪ, ਵੱਡਾ ਵਿਸਥਾਰ ਉਹ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਗਰਜਦਾ ਅਤੇ ਗੜਗੜਾਉਂਦਾ ਆ ਕੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।
1.140.6
भूष॒न्न योऽधि॑ ब॒भ्रूषु॒ नम्न॑ते॒ वृषे॑व॒ पत्नी॑र॒भ्ये॑ति॒ रोरु॑वत् ।
ओ॒जा॒यमा॑नस्त॒न्व॑श्च शुम्भते भी॒मो न शृङ्गा॑ दविधाव दु॒र्गृभिः॑ ॥
ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੁਆਮੀ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕਦਾ ਹੈ; ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਉਹ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲ ਗਰਜਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਭਿਆਨਕ, ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
1.140.7
स सं॒स्तिरो॑ वि॒ष्टिरः॒ सं गृ॑भायति जा॒नन्ने॒व जा॑न॒तीर्नित्य॒ आ श॑ये ।
पुन॑र्वर्धन्ते॒ अपि॑ यन्ति दे॒व्य॑म॒न्यद्वर्पः॑ पि॒त्रोः कृ॑ण्वते॒ सचा॑ ॥
ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਜਾਣਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੜ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
1.140.8
तम॒ग्रुवः॑ के॒शिनीः॒ सं हि रे॑भि॒र ऊ॒र्ध्वास्त॑स्थुर्म॒म्रुषीः॒ प्रायवे॒ पुनः॑ ।
तासां॑ ज॒रां प्र॑मु॒ञ्चन्ने॑ति॒ नान॑द॒दसुं॒ परं॑ ज॒नय॑ञ्जी॒वमस्तृ॑तम् ॥
ਅਚਲ, ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੀਆਂ (ਉਸ਼ਾਵਾਂ) ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਚਿੰਬੜੀਆਂ; ਉਹ ਉੱਚੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਮਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਮੁੜ ਜਾਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗਰਜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੂਰੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਅਮਰ ਜੀਵਨ।
1.140.9
अ॒धी॒वा॒सं परि॑ मा॒तू रि॒हन्नह॑ तुवि॒ग्रेभिः॒ सत्व॑भिर्याति॒ वि ज्रयः॑ ।
वयो॒ दध॑त्प॒द्वते॒ रेरि॑ह॒त्सदानु॒ श्येनी॑ सचते वर्त॒नीरह॑ ॥
ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਚੱਟਦਾ, ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ (ਸੂਰਜ) ਚੁਫੇਰੇ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਬਹੁਤ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਬਲ ਧਾਰਕੇ, ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਟਦਾ, ਸਦਾ ਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ।
1.140.10
अ॒स्माक॑मग्ने म॒घव॑त्सु दीदिहि॒ अध॒ श्वसी॑वान्वृष॒भो दमू॑नाः ।
अ॒वास्या॒ शिशु॑मतीरदीदे॒र्वर्मे॑व यु॒त्सु प॑रि॒जर्भु॑राणः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਦਾਨੀ ਯਜਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ; ਫਿਰ ਬਲਵਾਨ, ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ। ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ (ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ) ਤੂੰ ਬਾਲਿਆ ਹੈ; ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਚ ਵਾਂਗ, ਚੁਫੇਰੇ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ (ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ)।
1.140.11
इ॒दम॑ग्ने॒ सुधि॑तं॒ दुर्धि॑ता॒दधि॑ प्रि॒यादु॑ चि॒न्मन्म॑नः॒ प्रेयो॑ अस्तु ते ।
यत्ते॑ शु॒क्रं त॒न्वो॑ रोच॑ते॒ शुचि॒ तेना॒स्मभ्यं॑ वनसे॒ रत्न॒मा त्वम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਪਿਤ (ਹਵਿ) ਮਾੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ; ਮਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਤੈਨੂੰ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜੋ ਚਮਕਦੀ ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਦੇ।
1.140.12
रथा॑य॒ नाव॑मु॒त नो॑ गृ॒हाय॒ नित्या॑रित्रां प॒द्वतीं॑ रास्यग्ने ।
अ॒स्माकं॑ वी॒राँ उ॒त नो॑ म॒घोनो॒ जनां॑श्च॒ या पा॒रया॒च्छर्म॒ या च॑ ॥
ਰਥ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇੜੀ ਦੇ; ਸਾਡੇ ਘਰ ਲਈ ਵੀ ਦੇ, ਸਦਾ ਤੇਜ਼, ਚੱਪੂਆਂ ਵਾਲੀ (ਬੇੜੀ)। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਦਾਨੀ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ (ਦੇ)।
1.140.13
अ॒भी नो॑ अग्न उ॒क्थमिज्जु॑गुर्या॒ द्यावा॒क्षामा॒ सिन्ध॑वश्च॒ स्वगू॑र्ताः ।
गव्यं॒ यव्यं॒ यन्तो॑ दी॒र्घाहेषं॒ वर॑मरु॒ण्यो॑ वरन्त ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀ ਉਸਤਤ ਕਬੂਲ ਕਰ। ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਤੇ ਆਪੇ ਵਗਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਚਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਮੰਨਣ। ਗਊ-ਧਨ ਅਤੇ ਜੌਂ-ਧਨ ਲੈਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਲਾਲ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਲੰਬੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਨ ਦਾ ਵਰ ਚੁਣਨ।