Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.53

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.53.1

न्यू॑ षु वाचं॒ प्र म॒हे भ॑रामहे॒ गिर॒ इन्द्रा॑य॒ सद॑ने वि॒वस्व॑तः ।
नू चि॒द्धि रत्नं॑ सस॒तामि॒वावि॑द॒न्न दु॑ष्टु॒तिर्द्र॑विणो॒देषु॑ शस्यते ॥

विवस्वानाच्या आसनावर इंद्रासाठी आम्ही महान वाणी आणि स्तोत्रे व्यवस्थितपणे अर्पण करतो. धन देणाऱ्यांमध्ये वाईट स्तुती म्हटली जात नाही; खरोखर तो धन मिळवलेल्यांचे धन शोधतो.

1.53.2

दु॒रो अश्व॑स्य दु॒र इ॑न्द्र॒ गोर॑सि दु॒रो यव॑स्य॒ वसु॑न इ॒नस्पतिः॑ ।
शि॒क्षा॒न॒रः प्र॒दिवो॒ अका॑मकर्शनः॒ सखा॒ सखि॑भ्य॒स्तमि॒दं गृ॑णीमसि ॥

इंद्रा, तूच घोड्यांचे द्वार आहेस; तूच गाईंचे द्वार आहेस; यव आणि धनाचे द्वारही तूच आहेस; तूच स्वामी आहेस. हे मानवांचे शिक्षक, समोरून येणाऱ्या इच्छा दूर करणाऱ्या मित्रा, मित्रांसाठी त्यालाच आम्ही या स्तोत्राने स्तुती करतो.

1.53.3

शची॑व इन्द्र पुरुकृद्द्युमत्तम॒ तवेदि॒दम॒भित॑श्चेकिते॒ वसु॑ ।
अतः॑ सं॒गृभ्या॑भिभूत॒ आ भ॑र॒ मा त्वा॑य॒तो ज॑रि॒तुः काम॑मूनयीः ॥

हे शचीवान्, हे इंद्रा, बहुकर्मी, अत्यंत तेजस्वी! तुझे हे धन सर्व बाजूंनी प्रकट होते. म्हणून, हे सर्वांना जिंकणाऱ्या, ते एकत्र करून येथे आण; तुला शोधणाऱ्या गायकाची इच्छा अपूर्ण ठेवू नकोस.

1.53.4

ए॒भिर्द्युभिः॑ सु॒मना॑ ए॒भिरिन्दु॑भिर्निरुन्धा॒नो अम॑तिं॒ गोभि॑र॒श्विना॑ ।
इन्द्रे॑ण॒ दस्युं॑ द॒रय॑न्त॒ इन्दु॑भिर्यु॒तद्वे॑षसः॒ समि॒षा र॑भेमहि ॥

या दिवसांनी प्रसन्नमनाने, या सोमबिंदूंनी, गाई आणि अश्विनांसह भक्तीला आवरून, इंद्रासह सोमबिंदूंनी दस्यूला फाडत, वैर दूर करणारे आम्ही अन्नाशी एकरूप होऊ.

1.53.5

समि॑न्द्र रा॒या समि॒षा र॑भेमहि॒ सं वाजे॑भिः पुरुश्च॒न्द्रैर॒भिद्यु॑भिः ।
सं दे॒व्या प्रम॑त्या वी॒रशु॑ष्मया॒ गोअ॑ग्र॒याश्वा॑वत्या रभेमहि ॥

हे इंद्रा, धनासह आम्ही एकरूप होऊ; अन्नासह एकरूप होऊ; अनेक तेजस्वी बक्षिसांसह, दिव्य आणि मननशील प्रार्थनांसह, वीरबलयुक्त, गाईंना पुढे ठेवणाऱ्या, अश्वांसह आम्ही एकरूप होऊ.

1.53.6

ते त्वा॒ मदा॑ अमद॒न्तानि॒ वृष्ण्या॒ ते सोमा॑सो वृत्र॒हत्ये॑षु सत्पते ।
यत्का॒रवे॒ दश॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ति ब॒र्हिष्म॑ते॒ नि स॒हस्रा॑णि ब॒र्हयः॑ ॥

ते मद तुला आनंदित करतात, ते वीर्यवान कर्मही; ते सोमरस वृत्रवधाच्या युद्धांत तुला आनंदित करतात. हे सत्पुरुषांच्या स्वामी, जेव्हा कारूसाठी तू दहा वृत्रांना अतुलनीयपणे मारलेस, तेव्हा कुशासनधारकासाठी हजारो पाडलेस.

1.53.7

यु॒धा युध॒मुप॒ घेदे॑षि धृष्णु॒या पु॒रा पुरं॒ समि॒दं हं॒स्योज॑सा ।
नम्या॒ यदि॑न्द्र॒ सख्या॑ परा॒वति॑ निब॒र्हयो॒ नमु॑चिं॒ नाम॑ मा॒यिन॑म् ॥

हे इंद्रा, तू युद्धातून युद्धाकडे जातोस; बलाने दुर्गावर दुर्ग एकत्र फोडतोस. मित्रभावाने दूरवर तू नमुची नावाच्या मायावीला पाडलेस तेव्हा.

1.53.8

त्वं कर॑ञ्जमु॒त प॒र्णयं॑ वधी॒स्तेजि॑ष्ठयातिथि॒ग्वस्य॑ वर्त॒नी ।
त्वं श॒ता वङ्गृ॑दस्याभिन॒त्पुरो॑ अनानु॒दः परि॑षूता ऋ॒जिश्व॑ना ॥

तू करंज आणि पर्णय यांना मारलेस; अतिथिग्वाच्या अत्यंत वेगवान रथासह. वंगृदाचे शंभर किल्ले तू फोडलेस, ऋजिश्वन्याच्या साहाय्याने.

1.53.9

त्वमे॒ताञ्ज॑न॒राज्ञो॒ द्विर्दशा॑ब॒न्धुना॑ सु॒श्रव॑सोपज॒ग्मुषः॑ ।
ष॒ष्टिं स॒हस्रा॑ नव॒तिं नव॑ श्रु॒तो नि च॒क्रेण॒ रथ्या॑ दु॒ष्पदा॑वृणक् ॥

तू या जनराजांना — बंधनरहित, सुश्रवसाकडे आलेल्यांना — वीस वेळा नष्ट केलेस; साठ हजार नव्वद आणि नऊ ऐकले गेले; रथचक्राने दुर्गम मार्गावर तू त्यांना दाबलेस.

1.53.10

त्वमा॑विथ सु॒श्रव॑सं॒ तवो॒तिभि॒स्तव॒ त्राम॑भिरिन्द्र॒ तूर्व॑याणम् ।
त्वम॑स्मै॒ कुत्स॑मतिथि॒ग्वमा॒युं म॒हे राज्ञे॒ यूने॑ अरन्धनायः ॥

तू सुश्रवसाचे तुझ्या साहाय्याने आणि तुझ्या संरक्षणांनी रक्षण केलेस; हे इंद्रा, तूर्वयाणाचे. त्याच्यासाठी कुत्स, अतिथिग्व आणि आयु यांना — महान, राजा, तरुणासाठी — तू समृद्ध केलेस.

1.53.11

य उ॒दृची॑न्द्र दे॒वगो॑पाः॒ सखा॑यस्ते शि॒वत॑मा॒ असा॑म ।
त्वां स्तो॑षाम॒ त्वया॑ सु॒वीरा॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रं दधा॑नाः ॥

हे इंद्रा, उत्तरेकडे देवांनी रक्षिलेले तुझे मित्र असे आम्ही अत्यंत कल्याणकारी होऊ. तुझी स्तुती करू; तुझ्यासह, सुवीर होऊन, दीर्घ आयुष्य अधिक धारण करीत.