Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.73

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.73.1

र॒यिर्न यः पि॑तृवि॒त्तो व॑यो॒धाः सु॒प्रणी॑तिश्चिकि॒तुषो॒ न शासुः॑ ।
स्यो॒न॒शीरति॑थि॒र्न प्री॑णा॒नो होते॑व॒ सद्म॑ विध॒तो वि ता॑रीत् ॥

ਧਨ ਵਰਗਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਅਗਨੀ, ਗਿਆਨੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਵਾਂਗ, ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਤਾ ਵਾਂਗ ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿਸਤਾਰੇ।

1.73.2

दे॒वो न यः स॑वि॒ता स॒त्यम॑न्मा॒ क्रत्वा॑ नि॒पाति॑ वृ॒जना॑नि॒ विश्वा॑ ।
पु॒रु॒प्र॒श॒स्तो अ॒मति॒र्न स॒त्य आ॒त्मेव॒ शेवो॑ दिधि॒षाय्यो॑ भूत् ॥

ਸਵਿਤਾ ਵਰਗਾ ਦੇਵ, ਸੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸੱਚੇ ਵਿਚਾਰ ਵਾਂਗ, ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

1.73.3

दे॒वो न यः पृ॑थि॒वीं वि॒श्वधा॑या उप॒क्षेति॑ हि॒तमि॑त्रो॒ न राजा॑ ।
पु॒रः॒सदः॑ शर्म॒सदो॒ न वी॒रा अ॑नव॒द्या पति॑जुष्टेव॒ नारी॑ ॥

ਦੇਵ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ, ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਮਿੱਤਰ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ; ਅੱਗੇ ਬੈਠੇ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਵੀਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਾਰੀ ਵਾਂਗ।

1.73.4

तं त्वा॒ नरो॒ दम॒ आ नित्य॑मि॒द्धमग्ने॒ सच॑न्त क्षि॒तिषु॑ ध्रु॒वासु॑ ।
अधि॑ द्यु॒म्नं नि द॑धु॒र्भूर्य॑स्मि॒न्भवा॑ वि॒श्वायु॑र्ध॒रुणो॑ रयी॒णाम् ॥

ਉਸ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਨੁੱਖ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਬਲਦੀ ਤੈਨੂੰ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੇਵਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਟਿਕਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ, ਧਨਾਂ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੋ।

1.73.5

वि पृक्षो॑ अग्ने म॒घवा॑नो अश्यु॒र्वि सू॒रयो॒ दद॑तो॒ विश्व॒मायुः॑ ।
स॒नेम॒ वाजं॑ समि॒थेष्व॒र्यो भा॒गं दे॒वेषु॒ श्रव॑से॒ दधा॑नाः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦਾਨੀ ਯਜਮਾਨ ਵੱਖਰੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ; ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਬਲ ਜਿੱਤੀਏ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ ਲਈ ਆਰਯ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।

1.73.6

ऋ॒तस्य॒ हि धे॒नवो॑ वावशा॒नाः स्मदू॑ध्नीः पी॒पय॑न्त॒ द्युभ॑क्ताः ।
प॒रा॒वतः॑ सुम॒तिं भिक्ष॑माणा॒ वि सिन्ध॑वः स॒मया॑ सस्रु॒रद्रि॑म् ॥

ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਹੰਭਾਉਂਦੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਥਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ, ਦੂਰੋਂ ਸੁਮਤੀ ਮੰਗਦੀਆਂ; ਨਦੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪਰਬਤ (ਮੇਘ) ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਵਗੀਆਂ।

1.73.7

त्वे अ॑ग्ने सुम॒तिं भिक्ष॑माणा दि॒वि श्रवो॑ दधिरे य॒ज्ञिया॑सः ।
नक्ता॑ च च॒क्रुरु॒षसा॒ विरू॑पे कृ॒ष्णं च॒ वर्ण॑मरु॒णं च॒ सं धुः॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਯੱਗ ਦੇ ਯੋਗ ਜਨਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ੁਭ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦਿਆਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕੀਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ; ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਰੱਖਿਆ।

1.73.8

यान्रा॒ये मर्ता॒न्त्सुषू॑दो अग्ने॒ ते स्या॑म म॒घवा॑नो व॒यं च॑ ।
छा॒येव॒ विश्वं॒ भुव॑नं सिसक्षि आपप्रि॒वान्रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਧਨ ਲਈ ਤੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਧਨਵਾਨ ਹੋਈਏ। ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈਂ; ਦਿਯੌ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।

1.73.9

अर्व॑द्भिरग्ने॒ अर्व॑तो॒ नृभि॒र्नॄन्वी॒रैर्वी॒रान्व॑नुयामा॒ त्वोताः॑ ।
ई॒शा॒नासः॑ पितृवि॒त्तस्य॑ रा॒यो वि सू॒रयः॑ श॒तहि॑मा नो अश्युः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਘੋੜਿਆਂ, ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੀਏ। ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸੂਰਜ-ਭਗਤ ਸਾਨੂੰ ਸੌ ਗੁਣਾ ਧਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ।

1.73.10

ए॒ता ते॑ अग्न उ॒चथा॑नि वेधो॒ जुष्टा॑नि सन्तु॒ मन॑से हृ॒दे च॑ ।
श॒केम॑ रा॒यः सु॒धुरो॒ यमं॒ तेऽधि॒ श्रवो॑ दे॒वभ॑क्तं॒ दधा॑नाः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਹ ਸਤੁਤੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਮਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਲਈ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋਣ। ਤੇਰੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੇਠ ਅਸੀਂ ਚੰਗੀਆਂ ਧੁਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਧਨ ਦੇ ਰਥ ਚਲਾ ਸਕੀਏ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਯੋਗ ਯਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ।