ઋગ્વેદ · સૂક્ત 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.3.1
समि॑द्धो अ॒ग्निर्निहि॑तः पृथि॒व्यां प्र॒त्यङ्विश्वा॑नि॒ भुव॑नान्यस्थात् ।
होता॑ पाव॒कः प्र॒दिवः॑ सुमे॒धा दे॒वो दे॒वान्य॑जत्व॒ग्निरर्ह॑न् ॥
પ્રજ્વલિત અગ્નિ પૃથ્વી પર સ્થાપિત થયો અને સર્વ ભુવનો તરફ મુખ કરીને ઊભો રહ્યો. હોતા, પાવક, પ્રાચીન કાળથી બુદ્ધિમાન દેવ અગ્નિ, યોગ્ય થઈને દેવોનું યજન કરે.
2.3.2
नरा॒शंसः॒ प्रति॒ धामा॑न्य॒ञ्जन्ति॒स्रो दिवः॒ प्रति॑ म॒ह्ना स्व॒र्चिः ।
घृ॒त॒प्रुषा॒ मन॑सा ह॒व्यमु॒न्दन्मू॒र्धन्य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान् ॥
નરાશંસ પોતાની મહિમાથી ત્રણ દિવ્યલોકોના ધામો તરફ પ્રકાશ ફેલાવે. ઘીથી ભીંજવતો અગ્નિ મનથી હવિને ભીંજવીને યજ્ઞના શિખર પર દેવોને સારી રીતે અભિષિક્ત કરે.
2.3.3
ई॒ळि॒तो अ॑ग्ने॒ मन॑सा नो॒ अर्ह॑न्दे॒वान्य॑क्षि॒ मानु॑षा॒त्पूर्वो॑ अ॒द्य ।
स आ व॑ह म॒रुतां॒ शर्धो॒ अच्यु॑त॒मिन्द्रं॑ नरो बर्हि॒षदं॑ यजध्वम् ॥
હે અગ્નિ, મનથી સ્તુતિ પામીને, યોગ્ય થઈને, મનુષ્યો કરતાં પહેલાં, આજે દેવોનું યજન કર. તું મરુતોનું બળ અને અચ્યુત ઇન્દ્રને અહીં લાવ; હે મનુષ્યો, કુશ પર બેઠેલા ઇન્દ્રનું યજન કરો.
2.3.4
देव॑ बर्हि॒र्वर्ध॑मानं सु॒वीरं॑ स्ती॒र्णं रा॒ये सु॒भरं॒ वेद्य॒स्याम् ।
घृ॒तेना॒क्तं व॑सवः सीदते॒दं विश्वे॑ देवा आदित्या य॒ज्ञिया॑सः ॥
હે દેવ, વધતા, સુવીર, સંપત્તિ માટે પાથરેલા, શુભવાહક, આ વેદી પર. હે વસુઓ, ઘીથી અભિષિક્ત થઈને અહીં બેસો; હે સર્વ દેવો, હે આદિત્યો, યજ્ઞયોગ્ય, અહીં બેસો.
2.3.5
वि श्र॑यन्तामुर्वि॒या हू॒यमा॑ना॒ द्वारो॑ दे॒वीः सु॑प्राय॒णा नमो॑भिः ।
व्यच॑स्वती॒र्वि प्र॑थन्तामजु॒र्या वर्णं॑ पुना॒ना य॒शसं॑ सु॒वीर॑म् ॥
તેઓ વિશાળ રીતે ખૂલે, આહ્વાન પામેલાં; દિવ્ય દ્વારો, નમસ્કારોથી સહેલાઈથી પાર કરાય તેવાં. પ્રકાશમય થઈને ફેલાય, અજર થઈને, વર્ણને પવિત્ર કરતાં, યશ અને સુવીર આપતાં.
2.3.6
सा॒ध्वपां॑सि स॒नता॑ न उक्षि॒ते उ॒षासा॒नक्ता॑ व॒य्ये॑व रण्वि॒ते ।
तन्तुं॑ त॒तं सं॒वय॑न्ती समी॒ची य॒ज्ञस्य॒ पेशः॑ सु॒दुघे॒ पय॑स्वती ॥
ઉષા અને રાત્રિ હંમેશાં સારાં કર્મો કરીને, આપણા માટે અભિષિક્ત છે, વણકરોની જેમ વણે છે. વિસ્તરેલા તાંતણાને સાથે વણીને, યજ્ઞનું સુંદર રૂપ રચીને, સહેલાઈથી દોહાય તેવાં અને દૂધથી ભરેલાં.
2.3.7
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा वि॒दुष्ट॑रा ऋ॒जु य॑क्षतः॒ समृ॒चा व॒पुष्ट॑रा ।
दे॒वान्यज॑न्तावृतु॒था सम॑ञ्जतो॒ नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॒ सानु॑षु त्रि॒षु ॥
દિવ્ય, પ્રથમ, અત્યંત જ્ઞાની એવા બે હોતા સીધી રીતે, ઋચા સાથે અત્યંત તેજસ્વી બનીને યજન કરે. પૃથ્વીની નાભિ પર, ત્રણ શિખરો પર, ઋતુ અનુસાર દેવોનું યજન કરીને તેમને અલંકૃત કરે.
2.3.8
सर॑स्वती सा॒धय॑न्ती॒ धियं॑ न॒ इळा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू॑र्तिः ।
ति॒स्रो दे॒वीः स्व॒धया॑ ब॒र्हिरेदमच्छि॑द्रं पान्तु शर॒णं नि॒षद्य॑ ॥
અમારા વિચારને સિદ્ધ કરનારી સરસ્વતી, દેવી ઇળા, વિશ્વને આકાર આપનારી દેવી ભારતી — આ ત્રણ દેવીઓ સ્વધા સાથે દર્ભ પર બેસીને આ નિર્દોષ શરણનું રક્ષણ કરે.
2.3.9
पि॒शङ्ग॑रूपः सु॒भरो॑ वयो॒धाः श्रु॒ष्टी वी॒रो जा॑यते दे॒वका॑मः ।
प्र॒जां त्वष्टा॒ वि ष्य॑तु॒ नाभि॑म॒स्मे अथा॑ दे॒वाना॒मप्ये॑तु॒ पाथः॑ ॥
પીળા રૂપવાળો, સારી રીતે વહન કરનાર, આયુષ્ય આપનાર, કર્મથી વીર, દેવોની કામના કરનાર પુત્ર જન્મે છે. ત્વષ્ટા અમારી સંતતિનું નાભિબંધન ખોલે; અને પછી તે દેવોનો માર્ગ પણ પામે.
2.3.10
वन॒स्पति॑रवसृ॒जन्नुप॑ स्थाद॒ग्निर्ह॒विः सू॑दयाति॒ प्र धी॒भिः ।
त्रिधा॒ सम॑क्तं नयतु प्रजा॒नन्दे॒वेभ्यो॒ दैव्यः॑ शमि॒तोप॑ ह॒व्यम् ॥
વનસ્પતિ પોતાને અર્પણ કરતો નજીક ઊભો રહે; અગ્નિ પ્રાર્થનાઓથી હવિને પ્રસન્ન કરે. ત્રણ રીતે એકત્ર થયેલ હવિને જાણીને તે દેવો સુધી લઈ જાય; દૈવી શમિતા હવ્યની પાસે આવે.
2.3.11
घृ॒तं मि॑मिक्षे घृ॒तम॑स्य॒ योनि॑र्घृ॒ते श्रि॒तो घृ॒तं व॑स्य॒ धाम॑ ।
अ॒नु॒ष्व॒धमा व॑ह मा॒दय॑स्व॒ स्वाहा॑कृतं वृषभ वक्षि ह॒व्यम् ॥
ઘીથી ભીંજાયેલો છે; ઘી જ તેનું મૂળ છે, ઘીમાં તે સ્થિત છે, ઘી જ તેનું ધામ છે. ક્રમ પ્રમાણે અહીં લાવ, પ્રસન્ન થા; હે વૃષભ, સ્વાહા સાથે અર્પિત હવ્ય વહન કર.