Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 3.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.4.1

स॒मित्स॑मित्सु॒मना॑ बोध्य॒स्मे शु॒चाशु॑चा सुम॒तिं रा॑सि॒ वस्वः॑ ।
आ दे॑व दे॒वान्य॒जथा॑य वक्षि॒ सखा॒ सखी॑न्त्सु॒मना॑ यक्ष्यग्ने ॥

हे अग्नी, तू वारंवार प्रज्वलित होऊन आमच्यावर प्रसन्न राहा आणि तुझ्या तेजस्वी ज्योतीने धनाची शुभ कृपा दे. हे देवा, देवांना यज्ञासाठी येथे आण; मित्र होऊन, प्रसन्न मनाने मित्रांसाठी यज्ञ कर, हे अग्नी.

3.4.2

यं दे॒वास॒स्त्रिरह॑न्ना॒यज॑न्ते दि॒वेदि॑वे॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निः ।
सेमं य॒ज्ञं मधु॑मन्तं कृधी न॒स्तनू॑नपाद्घृ॒तयो॑निं वि॒धन्त॑म् ॥

देव दररोज तीन वेळा यज्ञात ज्याची पूजा करतात—वरुण, मित्र, अग्नी—हे तनूनपात्, तुप ज्याचे घर आहे, आमचा हा यज्ञ मधुर कर; विधात्याला प्रसन्न कर.

3.4.3

प्र दीधि॑तिर्वि॒श्ववा॑रा जिगाति॒ होता॑रमि॒ळः प्र॑थ॒मं यज॑ध्यै ।
अच्छा॒ नमो॑भिर्वृष॒भं व॒न्दध्यै॒ स दे॒वान्य॑क्षदिषि॒तो यजी॑यान् ॥

सर्व धने आणणारी त्याची दीप्ती पुढे जाते—इळेच्या प्रथम होत्याकडे, यजनासाठी. नमस्कारांसह, स्तुतीसाठी, वृषभाकडे; प्रेरित, परम पूजनीय, त्याने देवांची पूजा करावी.

3.4.4

ऊ॒र्ध्वो वां॑ गा॒तुर॑ध्व॒रे अ॑कारि ऊ॒र्ध्वा शो॒चींषि॒ प्रस्थि॑ता॒ रजां॑सि ।
दि॒वो वा॒ नाभा॒ न्य॑सादि॒ होता॑ स्तृणी॒महि॑ दे॒वव्य॑चा॒ वि ब॒र्हिः ॥

हे तुम्ही दोघे, यज्ञात तुमचा मार्ग उंच केला गेला आहे; उंच ज्वाला लोकांकडे पसरल्या आहेत. आकाशाच्या नाभीत होता बसला आहे; देवांना प्रकट करणारे आम्ही दर्भ पसरतो.

3.4.5

स॒प्त हो॒त्राणि॒ मन॑सा वृणा॒ना इन्व॑न्तो॒ विश्वं॒ प्रति॑ यन्नृ॒तेन॑ ।
नृ॒पेश॑सो वि॒दथे॑षु॒ प्र जा॒ता अ॒भी॑मं य॒ज्ञं वि च॑रन्त पू॒र्वीः ॥

सात होतृ-कर्मे मनाने निवडून, प्रेरित होऊन, ऋताने ते सर्व प्राप्त करतात. सुंदर रूपी, स्तोत्रांत जन्मलेले, या यज्ञाकडे प्राचीन जन फिरतात.

3.4.6

आ भन्द॑माने उ॒षसा॒ उपा॑के उ॒त स्म॑येते त॒न्वा॑ विरू॑पे ।
यथा॑ नो मि॒त्रो वरु॑णो॒ जुजो॑ष॒दिन्द्रो॑ म॒रुत्वाँ॑ उ॒त वा॒ महो॑भिः ॥

तेजस्वी दोन उषा जवळ येतात, भिन्न रूपाच्या त्या आपल्या देहाने हसतात. मित्र आणि वरुण आमच्यावर जसे प्रसन्न होतील, तसेच मरुतांसह इंद्रही आपल्या महिम्याने प्रसन्न होवो.

3.4.7

दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा न्यृ॑ञ्जे स॒प्त पृ॒क्षासः॑ स्व॒धया॑ मदन्ति ।
ऋ॒तं शंस॑न्त ऋ॒तमित्त आ॑हु॒रनु॑ व्र॒तं व्र॑त॒पा दीध्या॑नाः ॥

दिव्य, प्रथम अशा दोन होत्यांना मी येथे स्थापित करतो; सात पृश्नि आपल्या स्वधेने आनंदित होतात. ऋताची स्तुती करणारे ते ऋतच म्हटले जातात; व्रताचे रक्षक, प्रकाशित होऊन व्रतानुसार चालतात.

3.4.8

आ भार॑ती॒ भार॑तीभिः स॒जोषा॒ इळा॑ दे॒वैर्म॑नु॒ष्ये॑भिर॒ग्निः ।
सर॑स्वती सारस्व॒तेभि॑र॒र्वाक्ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदं स॑दन्तु ॥

भारती आपल्या भारतींसह इथे येवो; सुसंगत इळा देव व मानवांसह, अग्नीही येवो. सरस्वती सारस्वतांसह इथे येवो; तीन देवी या बर्हिसवर बसोत.

3.4.9

तन्न॑स्तु॒रीप॒मध॑ पोषयि॒त्नु देव॑ त्वष्ट॒र्वि र॑रा॒णः स्य॑स्व ।
यतो॑ वी॒रः क॑र्म॒ण्यः॑ सु॒दक्षो॑ यु॒क्तग्रा॑वा॒ जाय॑ते दे॒वका॑मः ॥

हे देवा त्वष्टा, आम्हाला ते पोषक समृद्धी दे आणि ती विस्ताराने वर्षव; ज्यामुळे वीर, कर्मठ, कुशल, युक्तग्रावा आणि देवांची कामना करणारा पुत्र जन्मावा.

3.4.10

वन॑स्प॒तेऽव॑ सृ॒जोप॑ दे॒वान॒ग्निर्ह॒विः श॑मि॒ता सू॑दयाति ।
सेदु॒ होता॑ स॒त्यत॑रो यजाति॒ यथा॑ दे॒वानां॒ जनि॑मानि॒ वेद॑ ॥

हे वनस्पती, देवांना खाली व जवळ पाठव; शमिता अग्नी हविस् वाहू दे. तोच होता अधिक सत्य होऊन यज्ञ करो; ज्यामुळे त्याला देवांच्या जन्माचे रहस्य कळो.

3.4.11

आ या॑ह्यग्ने समिधा॒नो अ॒र्वाङिन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॑ तु॒रेभिः॑ ।
ब॒र्हिर्न॑ आस्ता॒मदि॑तिः सुपु॒त्रा स्वाहा॑ दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम् ॥

हे अग्नी, समिधांनी प्रज्वलित होऊन इंद्र व देवांसह, एकाच रथात, वेगवानांसह इथे ये. आमच्या बर्हिसवर सुपुत्रा अदिती बसो; स्वाहा — अमर देव आनंदित होवोत.