ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 4.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.6.1
ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षु णो॑ अध्वरस्य होत॒रग्ने॒ तिष्ठ॑ दे॒वता॑ता॒ यजी॑यान् ।
त्वं हि विश्व॑म॒भ्यसि॒ मन्म॒ प्र वे॒धस॑श्चित्तिरसि मनी॒षाम् ॥
ਹੇ ਹੋਤਾ ਅਗਨੀ, ਯੱਗ ਲਈ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ; ਤੂੰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ; ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਤਿ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
4.6.2
अमू॑रो॒ होता॒ न्य॑सादि वि॒क्षु अ॒ग्निर्म॒न्द्रो वि॒दथे॑षु॒ प्रचे॑ताः ।
ऊ॒र्ध्वं भा॒नुं स॑वि॒तेवा॑श्रे॒न्मेते॑व धू॒मं स्त॑भाय॒दुप॒ द्याम् ॥
ਅਣਥੱਕ ਹੋਤਾ ਅਗਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਅਨੰਦਦਾਇਕ ਅਗਨੀ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਹੈ। ਸਵਿਤਾ ਵਾਂਗ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ; ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਥੰਮ੍ਹ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4.6.3
य॒ता सु॑जू॒र्णी रा॒तिनी॑ घृ॒ताची॑ प्रदक्षि॒णिद्दे॒वता॑तिमुरा॒णः ।
उदु॒ स्वरु॑र्नव॒जा नाक्रः प॒श्वो अ॑नक्ति॒ सुधि॑तः सु॒मेकः॑ ॥
ਸੁੰਦਰ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬੁਣੀ, ਦਾਨੀ, ਘਿਓ ਵਹਾਉਂਦੀ, ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਯੱਗ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਲਾਟ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਤੇਜ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ; ਨਵਜਾਤ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਰੂਪ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4.6.4
स्ती॒र्णे ब॒र्हिषि॑ समिधा॒ने अ॒ग्नौ ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒र्युर्जु॑जुषा॒णो अ॑स्थात् ।
पर्य॒ग्निः प॑शु॒पा न होता॑ त्रिवि॒ष्ट्ये॑ति प्र॒दिव॑ उरा॒णः ॥
ਕੁਸ਼ਾ ’ਤੇ ਵਿਛੀ ਹੋਈ, ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਬਲਦੀ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ, ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਅਧਵਰਯੂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਹੋਤਾ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਲਾਟ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।
4.6.5
परि॒ त्मना॑ मि॒तद्रु॑रेति॒ होता॒ग्निर्म॒न्द्रो मधु॑वचा ऋ॒तावा॑ ।
द्रव॑न्त्यस्य वा॒जिनो॒ न शोका॒ भय॑न्ते॒ विश्वा॒ भुव॑ना॒ यदभ्रा॑ट् ॥
ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹੋਤਾ, ਅਨੰਦਦਾਇਕ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰਿਤ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹਨ।
4.6.6
भ॒द्रा ते॑ अग्ने स्वनीक सं॒दृग्घो॒रस्य॑ स॒तो विषु॑णस्य॒ चारुः॑ ।
न यत्ते॑ शो॒चिस्तम॑सा॒ वर॑न्त॒ न ध्व॒स्मान॑स्त॒न्वी॑ रेप॒ आ धुः॑ ॥
ਚੰਗੀ ਲਾਟ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਦਾ ਤੇਜੋਮਈ ਰੂਪ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਲਾਟ ਨੂੰ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਘੇਰਦਾ, ਤਾਂ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ।
4.6.7
न यस्य॒ सातु॒र्जनि॑तो॒रवा॑रि॒ न मा॒तरा॑पि॒तरा॒ नू चि॑दि॒ष्टौ ।
अधा॑ मि॒त्रो न सुधि॑तः पाव॒कोऽग्निर्दी॑दाय॒ मानु॑षीषु वि॒क्षु ॥
ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਜਨਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਯਜ্ਞ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਤਦ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਬਲਦਾ ਪਾਵਕ ਅਗਨੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
4.6.8
द्विर्यं पञ्च॒ जीज॑नन्त्सं॒वसा॑नाः॒ स्वसा॑रो अ॒ग्निं मानु॑षीषु वि॒क्षु ।
उ॒ष॒र्बुध॑मथ॒र्यो॑ न दन्तं॑ शु॒क्रं स्वासं॑ पर॒शुं न ति॒ग्मम् ॥
ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਥਰਵਨ ਦੇ ਦੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਕੁਹਾੜੀ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖਾ ਅਗਨੀ।
4.6.9
तव॒ त्ये अ॑ग्ने ह॒रितो॑ घृत॒स्ना रोहि॑तास ऋ॒ज्वञ्चः॒ स्वञ्चः॑ ।
अ॒रु॒षासो॒ वृष॑ण ऋजुमु॒ष्का आ दे॒वता॑तिमह्वन्त द॒स्माः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਉਹ ਹਰੇ, ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ, ਲਾਲ, ਸਿੱਧੇ, ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ; ਚਮਕਦੇ, ਵਰਖਾ ਵਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ — ਦੇਵਯਜ্ঞ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਗਏ।
4.6.10
ये ह॒ त्ये ते॒ सह॑माना अ॒यास॑स्त्वे॒षासो॑ अग्ने अ॒र्चय॒श्चर॑न्ति ।
श्ये॒नासो॒ न दु॑वस॒नासो॒ अर्थं॑ तुविष्व॒णसो॒ मारु॑तं॒ न शर्धः॑ ॥
ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਅਣਥੱਕ, ਚਮਕਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਹ ਲਾਟਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਾਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਮਕਸਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਬਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੀਆਂ।
4.6.11
अका॑रि॒ ब्रह्म॑ समिधान॒ तुभ्यं॒ शंसा॑त्यु॒क्थं यज॑ते॒ व्यू॑ धाः ।
होता॑रम॒ग्निं मनु॑षो॒ नि षे॑दुर्नम॒स्यन्त॑ उ॒शिजः॒ शंस॑मा॒योः ॥
ਹੇ ਸਮਿੱਧ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਰਚੀ ਗਈ; ਉਕ੍ਥ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਯਜਮਾਨ ਯਜ্ঞ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਹੋਤਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ; ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਉਸ਼ਿਜ ਆਯੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।